ၼမ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်ၾၢင်ၼႄတၢင်းၵတ်းယဵၼ် ၵႄးၼမ်ႉမႄႈၼမ်ႉသၢႆလႂ်ၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ႁၼ်ယဝ်ႉ တေၵတ်းတူဝ် ယဵၼ်ၸႂ် ။ တေႃႈၼင်ႇ တၢင်းႁၵ်ႉ မဵတ်ႉတႃ ယင်းဢဝ်တႅၵ်ႈၼမ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မဵတ်ႇမၢႆလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလႅၵ်ႈလၢႆႈသေ ၼမ်ႉ ဢၼ်ယၢမ်ႈပၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇၵူၼ်းမႃးၵူႈပၢၼ်ပၢၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၼမ်ႉမိုဝ်းၵူၼ်းလေႃးၽသေ – ယဵၼ်းပဵၼ်ၽေးတေႃႇၵူၼ်းလႄႈတူဝ်မီးၸႂ်မႃး ။

ပေႃးမႃးတူၺ်း သၢႆၼမ်ႉ ၵူႈတီႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆ ၵွပ်ႈဢမ်ႇမီးပၵ်းမီးပိူင်ႁူမ်ႇငမ်းတူၺ်းထိုင်ပၼ်လီလီလႄႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈ ။ မႄႈၼမ်ႉလၢႆသၢႆဢၼ်လႆယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ လႆလတ်းၽၢၼ်ႇပႃးမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၵေႃႈ ၺႃးၽွၼ်းယွၼ်ႈမၼ်းၸွမ်း။တႃႇၵႅတ်ႇၶႄၽေးၼမ်ႉၼၼ်ႉ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းတႄႉ ပဵၼ်မိူင်းၸိုင်ႈထႆး ။ တႄႇမိူဝ်ႈ ၶူၼ်ႉႁၼ်ၵွင်ႉငူၼ်ႉၼႂ်းသၢႆၼမ်ႉၵူၵ်းၼၼ်ႉသေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းမႄႈၼမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ 2026 ၼႆႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉလၢႆတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇသဵင်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸုမ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉဝႆးဝႆးၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးသေ သၢႆၼမ်ႉၵူၵ်း ယဵၼ်းပဵၼ်ၵွင်ႉပဵၼ်ငူၼ်ႉယဝ်ႉ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇၵၢႆၵႂႃႇၸမ်ၼမ်ႉယဝ်ႉ ။ လုၵ်ႈလၢၼ် ၸိူဝ်း ယူႇမိူင်းၵႆသေ ဢၼ်ၵႆႉပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ၽွင်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၵေႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ ။ ႁၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယမ်ႉ လႄႈ တီႈလႄႇတီႈလဵၼ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵႆႉႁဵတ်းဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇမီးတီႈယႃႁိူဝ်ႉယႃၸႂ်ယဝ်ႉ ၼႆ – ၼၢင်းငူၺ်ႇ တႆး မႄႈဢၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ဢၼ်ယူႇၸမ်ၾင်ႇၼမ်ႉၵူၵ်းလၢတ်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ်မၼ်းၼၢင်းၼင်ႇၼႆ ။

ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းတၢင်းမိူင်းတႆး-မိူင်းထႆးၼႆႉ ပေႃးထိုင်မႃး ၶၢဝ်းမႆႈ လိူၼ်သီႇ လိူၼ်ႁႃႈ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇယႃႁိူဝ်ႉယႃၸႂ် ၸွမ်းၾင်ႇၼမ်ႉ ဢွင်ႈတီႈလႂ်တီႈၼၼ် ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် ထူပ်းၽေးၼမ်ႉ လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်သေ ႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်တီႈယႃၸႂ် ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼမ်းၼွင်းထူမ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈ 9 ပီ 2024 ၼၼ်ႉမႃးသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉၵူၵ်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵပ်ႉၵိၼ်း ၵွပ်ႈၼမ်ႉၵႆႉထူမ်ႈၵႆႉၼွင်းမႃးသေၵူႈပွၵ်ႈၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈသေ တူဝ်မီးၸႂ်ၼႂ်းၼမ်ႉ လႄႈၵူၼ်းၸိူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉ ပဵၼ်ၶူမ်းပဵၼ်ယဵၼ်းမႃးၵေႃႈ ပိူင်ၼိုင်ႈလႄႈ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃယႂ်ႇမႃး။

ၵူၼ်းယူႇႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉၵူၵ်းၼႆႉ လိူဝ်သေၵူၼ်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးဢွၵ်ႇယဝ်ႉ ၵူၼ်းၼႂ်း မိူင်းထႆး ၸိူဝ်းယူႇ ၼႂ်းဝဵင်းမႄႈဢၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၼမ်။

ဢၼ်လႆႈထူပ်းၽေးၼမ်ႉၵူၵ်းၵမ်းသိုဝ်ႈ ပဵၼ်ၼႂ်းဢိူင်ႇတႃႈတွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈၵႅင်ႇယုင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈၵႅၼ်ႇသၢႆးမူၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈတႃႈတွၼ်း၊ သၼ်တူၼ်ႈလူႇ၊ တႃႈမၢၵ်ႇၵႅင်း၊ ႁူၺ်ႈၼမ်ႉယဵၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈၽႃတႂ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပေႃးတူၵ်ႇထိုင်ၼမ်ႉၵူၵ်းၸိုင် တိုၼ်းတေပႃးၸွမ်း မႄႈၼမ်ႉၾၢင်၊ ၼမ်ႉမႄႈသၢဝ်၊ ၼမ်ႉလွႆလၢင်း၊ ၼမ်ႉယွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ ။ ၵူၼ်းယူႇၸွမ်းၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးၸႂ်ၵူဝ်ၼမ်ႉမႃး ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်း တၢင်းဢိူင်ႇမွၼ်ႈပိၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၾၢင် ၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈႁႅင်းဝႆႉလႄႈ ပီ 2026 ၼႆႉ မီးလွင်ႈပၼ်ၾၢင်ႉၵၼ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။

ၶၢဝ်းတၢင်း ၼမ်ႉပဵၼ်ၵွင်ႉပဵၼ်ငူၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တုမ်ႉတိူဝ်ၵူၼ်းၵႂႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉၵူၺ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် ဝႄႈၼမ်ႉဢမ်ႇလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈသူၼ်ၸဝ်ႈၼႃး ၸိူဝ်းလူဝ်ႇၸႂ်ႉၼမ်ႉယူႇတႃႇသေႇၸိူဝ်းၼႆႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းၵိၼ်းၸႂ် ။ မၢင်ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူမ်းပဵၼ်ယဵၼ်း ထိုင်တီႈလႆႈႁႃယူတ်းယႃတူဝ်။

တူဝ်မီးၸႂ်ၼႂ်းၼမ်ႉ ပႃးၸဵမ် ႁွႆ ၵုင်ႈ ပူ ပႃ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၺႃးၵွင်ႉၺႃးငူၼ်ႉသေ လူႉတၢႆပဵၼ်ၽုင်ပဵၼ်ၵႄၵေႃႈမီး။ ၵမ်ႈၼမ် ႁၼ်ၸွမ်း ၼႂ်းသၢႆၼမ်ႉၵူၵ်း ။ ၸင်ႇၼၼ် လႄႈ တႃႇတေၵႅတ်ႇၵင်ႈ ႁႂ်ႈၼမ်ႉ လွတ်ႈပူၼ်ႉ ၵွင်ႉငူၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၾၢႆႇတင်းမိူင်းထႆး သႂ်ႇၸႂ်မႃးၶိူဝ်းယႂ်း။

ၼွၵ်ႈလိူဝ် တၢင်းဝဵင်းမႄႈဢၢႆး – မိူင်းၾၢင်ၼႆႉယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းမႄႈသၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး လႅၼ်လိၼ် တႆး – ထႆး (တႃႈၶီႈလဵၵ်း – မႄႈသၢႆ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ထူပ်းၽေးၼမ်ႉပဵၼ်ၵွင်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၼမ်ႉၼွင်းႁႅင်း ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉသေ ၽွၼ်းယွၼ်ႈမၼ်းလၢမ်းထိုင် 2025 – 2026 ။ ၾၢႆႇမိူင်းထႆး လႆႈႁူႉဝႃႈ ၼႂ်းၼမ်ႉ မီးပႃးထၢတ်ႈၶမ်ႊမီႊၶိူဝ်ႊ သၢၼ်ၼူ ၼမ်ၼႆထႅင်ႈ ။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၼႂ်းဝၼ်းမႄႈၼမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ ဝၼ်းတီႈ 22/03/2026 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸင်ႇႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်း ပၢင်တူင်ႉၼိုင်ၵူၼ်းမိူင်း တႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ ၼမ်ႉၵူၵ်း ၼမ်ႉသၢႆ ၼမ်ႉႁူၵ်း ၼမ်ႉၶွင်လႄႈၼမ်ႉၶူင်း ‘มหกรรมประชาชนปกป้องลุ่มน้ำกก สาย รวก โขง และสาละวิน’ ၼႆ တီႈၵဵင်းႁၢႆး ။

ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ၸင်ႇႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ထိုင်ပႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး တႃႇတူၺ်းထိုင်လူလွမ်ပၼ်မႄႈၼမ်ႉလႄႈပႃႇထိူၼ်ႇ တင်းမူတ်းမီး 12 ၶေႃႈ။ ၵူၼ်းတေႃႉဢဝ်ၶေႃႈမုလ်းၼႆႉ ၵႂႃႇၸူးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ တႅၼ်းၽွင်းသၽႃးၼိူဝ်။

ၼိဝတ်း ရွႆႊၵႅဝ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းႁၵ်ႉသႃၵဵင်းၶွင် ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ ယူႇတီႈတူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းသေ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ၼမ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵွင်ႉမႃး ၸဵမ်ႈမိူဝ်ႈၼမ်ႉၼွင်းယႂ်ႇ ပႆႇႁၼ်ၾၢႆႇလႂ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်လႆႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆးၵူၺ်းၵေႃႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ပႆႇမီးလွင်ႈတႅၵ်ႇလႅင်း ။ ၽေးၼမ်ႉၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးလုၼ်ႈလင် ၺႃးၽွၼ်းယွၼ်ႈမၼ်းထႅင်ႈ သင်ဢမ်ႇၵႄႈလိတ်ႈဝႆးဝႆး ။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်ၵႅၼ်ၼမ်းမၼ်းသေ ပွင်ၵႂႃႇ ၸင်ႇတေႁၼ်ၼမ်ႉႁၼ်တူဝ်မႃးလႆႈ – ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်း ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်း 12 ၶေႃႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶေႃႈထူၼ်ႈ 9 ၼၼ်ႉ တူၵ်ႉပႃး လွင်ႈၶုတ်းႁႄႈၶုတ်းၶမ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ။ ပႃးဝႆႉဝႃႈ – ႁႂ်ႈပိုတ်ႇပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တၢင်းၾင်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းၶႄႇ လႄႈ ၸုမ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ တႃႇၵႄႈပၼ်ႁႃမိူင်ၶုတ်းႁႄႈၶုတ်းၶမ်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်းလႅၼ်လိၼ် ။

ၶေႃႈ(10) ၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁႃလႅင်ႇၼမ်ႉဢၼ်တေလွတ်ႈၽေးပၼ် တႃႇ 11 တီႈ ၼႂ်း 2 ဢိူင်ႇ တႃႈတွၼ်း လႄႈ မႄႈၼႃးဝၢင်း ၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ။

(11)သမ်ႉ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁႃပၼ် သၢႆၼမ်ႉမႂ်ႇသေ ႁဵတ်းပၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉ တႃႇ လင်ၶႃးႁိူၼ်း 7 မိုၼ်ႇလင်။
12)ႁႂ်ႈၸွႆႈထႅမ် ပၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႆႈပိုင်ႈၼမ်ႉၵူၵ်းသေႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁဵတ်းသုမ်းသွင်း ႁဵတ်းပႄးသေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈတွင်ႈတဵဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ ။

ဝၢႆးသေ တႅၼ်းၽွင်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ၽတ်ႊထရၽူင်ႊ လီႊလႃႊၽတ်ႊ သေႃသေႃၵဵင်းမႂ်ႇ လႆႈႁပ်ႉၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းယဝ်ႉ မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈဝႃႈ – သင်ဝႃႈ ၼမ်ႉၵူၵ်း ၼမ်ႉသၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵွင်ႉပဵၼ်ငူၼ်ႉသေ သမ်ႉၵႂႃႇပဵၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉၸဝ်ႈၽယႃး ၼႆ ပၼ်ႁႃမၼ်းၸွင်ႇတေႁိုင်ထိုင် 2 ပီ မိူၼ်ၼႆ။ သင်ဝႃႈ ၵွင်ႉငူၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၸဝ်ႈၽယႃးတႄႉ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈဝႃႈ ပႆႇလႆႈၵႄႈပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ၽလဝတ်ႊ ၻၼ်ႊသိရိ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၼိူဝ် လၢတ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းပၢင်ၼႆႉဝႃႈ – ” ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉ မီး ဝႆႉ 3 လွင်ႈ လွင်ႈထတ်းထွင် လွင်ႈၵႄႈၶႆ လႄႈ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ။ သင်ဝႃႈ ပႆႇၸႅင်ႈလႅင်းလွင်ႈၼႆႉ ပၼ်ႁႃမၼ်းၵေႃႈ တေပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ ” -ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းသၢဝ်မၼီႊရတ်ႊ ၶေမဝူင်ႊ တႅၼ်းၽွင်းသၽႃးၼိူဝ် (ၵဵင်းႁၢႆး) လၢတ်ႈၸီႉၸမ်ၵႂႃႇဝႃႈ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃမႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မီး 3 ၸၼ်ႉထၢၼ် တေမီး ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းလႄႈမိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ၊ သမ်ႉထႅင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ။ သင်ဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း တင်းသွင်ၾၢႆႇတုၵ်းယွၼ်း ယူႇသေတႃႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ဢမ်ႇၵမ်ႉထႅမ်ၸိုင် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသင် ဝႃႈၼႆ။

ၼင်ႇႁိုဝ် ၸုမ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၵူႈတီႈတီႈ ပေႃးတေသႂ်ႇၸႂ်ၼိူဝ်လွင်ႈမႄႈၼမ်ႉ ၼႆႉ ပႃႈၼၢင်းဢၼုင်း ဢိၼ်ႊထဝီႉသျႆႊ ၵူၼ်းမႄႈဢၢႆး ဢၼ်ယူႇႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉၵူၵ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ

မိူၼ်ပႃႈၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈၼုမ်ႇယဝ်ႉ 60 ပၢႆယဝ်ႉ တေယူႇၵႂႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးႁိုင်ယဝ်ႉ ။ တႄႇဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်မႆႈၸႂ်ၼိူဝ်ၵူၼ်းမႃးလုၼ်ႈလင်တႄႉတႄႉ။ ဢၼ်တေၸၢင်ႈၸပ်းရေႃးၵႃႇ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်ၼႆႉ ။ ပေႃးဢမ်ႇၸွႆႈၵၼ်တႄႉ တၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇၼႆႉ တေလၢင်ႉၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉသဵင်ႈယဝ်ႉဢေႃႈၼႆႉ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းၾင်ႇၼမ်ႉၵူၵ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တိုၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႄႈ ႁႃပူႁႃပႃယူႇယဝ်ႉလႄႈ တေၵၢင်းယၢၼ်ၼမ်ႉဢမ်ႇလႆႈ။ တေဝႃႈ ဢမ်ႇၽုၵ်ႇသင်ယဝ်ႉ တေဢမ်ႇၸႂ်ႉၼမ်ယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ သမ်ႉတေဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ။ ၵမ်ႈၼမ် ၸႂ်ယႂ်ႇၽၵ်းၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းၼႃးၵူၺ်း တေၵႂႃႇသိုဝ်ႉၵိၼ်တင်းၼွၵ်ႈၵေႃႈ ၵႃႈယႂ်ႇၶၼ်လူင် ၼႆ ၼၢင်းသႅင်မိူင်းလီ မူလၼိထိရူမ်ႊၽူဝ်ႊ မႄႈဢၢႆး လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ –

ၼႂ်း 2 ပီၼႆႉ ဝၢႆးသေ ၵူၼ်မိူင်းၺႃးၵွင်ႉၼႂ်းၼမ်ႉယဝ်ႉ ပဵၼ်ၶူမ်းၶူမ်းၶၼ်းၶၼ်းၼေႃႈ။ဢၼ်ပဵၼ်ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈလူင်းၼမ်ႉယူႇသေႇသေႇၼၼ်ႉၼႃႇ။ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်ၵိၼ်ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ဢၼ်ၽုၵ်ႇၸွမ်းႁိမ်းၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ တေၵႆႉၸပ်းတၢင်းပဵၼ်။တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်ၵမ်းလဵဝ်သေတႃႉ ပေႃးႁိုင်မႃး ၸၢင်ႈပဵၼ်ယဝ်ႉ ။ မီးတၢင်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ တေဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ သမ်ႉဢမ်ႇမီးတၢင်းလိူၵ်ႈ

ဢိင်ၼိူဝ် ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸင်ႇမီးမႃး ၶူင်းၵၢၼ်လူင် တႃႇတူၺ်းထိုင်မႄႈၼမ်ႉ 4 ဢွင်ႈတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈတႃႈတွၼ်း ၼႂ်းဢိူင်ႇတႃႈတွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆး ၵဵင်းမႂ်ႇ ၊ ဝၢၼ်ႈၵရဵင်ႇရူမ်ႊမိတ်း ဢိူင်ႇမႄႈယၢဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းႁၢႆး ၊ ဝၢၼ်ႈပူင်ႊၶွင် ဢိူင်ႇမႄႈငိုၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းသႅၼ် လႄႈ ဝၢၼ်ႈပၢၵ်ႇဢိင်ႊတႂ်ႈ ဢိူင်သီတွၼ်ႊသျႆႊ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းၶွင် ။

ၼင်ႇႁိုဝ် ၶူင်းၵၢၼ်လူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးတေပၼ်ႇၵၢၼ်လႆႈလီၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်း OXFAM ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ဢေႃႊသတေႊလျႃႊ ၵမ်ႉထႅမ် လႄႈ ၸုမ်းဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသုၺ်ႊသလႅၼ်ႊၵမ်ႉထႅမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်မႄႈၾႃႉလူင် ၼႂ်းဝၼ်းမႄႈၼမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ဝၼ်းတီႈ 22 ပီ 2026 ၼႆႉ။

ၼႂ်းပၢင်ၼၼ်ႉ မီးၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၊ ဢႃးၸၢရ် လၢႆၵေႃႉ လၢႆတီႈ ပႃးၸဵမ်ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းထႆးလႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇဢၼ် မႃးႁူမ်ႈဢုပ်ႇၸွမ်း တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃမႄႈၼမ်ႉ။