ဝၢႆးသေ တေႃႊၼႄႊလ်ထရမ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၵေႃႉထူၼ်ႈ 47 ၼႂ်းႁူဝ်ပီ 2025 ၼၼ်ႉသေ မီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈလၢႆပိူင်တေႃႇလုမ်ႈၾႃႉလၢႆလၢႆမိူင်း ပႃးၸဵမ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ။ ဢိင်ၼိူဝ် ၽႅၼ်ၵၢၼ် MAGA (Make America Great Again) သေ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵေႃႈ လႆႈၵိုတ်းၵႂႃႇလၢႆၸုမ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉၶိၼ် တင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇယူႇယဝ်ႉလႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ မီးၵၢင်ၸႂ်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ပဵၼ်ဢၼ်တင်းၼမ်သူၼ်ၸႂ်ဝႆႉ ။

တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၵျၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ 2025 ၻေႃႊၼႄႊလ်ထရမ်ႉ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၵေႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၺႃးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလူင်လၢႆပိူင် ။
ထရမ်ႉ ၵမ်ၵိၼ်းတေႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇတီႊမူဝ်ႊၵရေႊၸီႊမိူင်းမၢၼ်ႈလၢႆၸုမ်း ။ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇသဵင်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်မီးယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလၢႆလၢႆမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပႃးၸဵမ်မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ RFA – VOA ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၺႃးသင်ႇၵိုတ်း။

ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၼႆႉ ထရမ်ႉ ယိူင်းၸူးတေႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈၵမ်းသိုဝ်ႉၵူၺ်းသေ ႁဵတ်းတႄႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽွၼ်း ယွၼ်ႈ ပိူင် MAGA (Make America Great Again) ၵူၺ်းလႄႈ လၢႆၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ ၺႃးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈမိူၼ်ၵၼ်မူတ်း ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶေႃႈပူင်ဢၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႊၵေႃႉၵဝ်ႇ Joe Biden ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2021 ဢၼ်ပဵၼ် Executive Order 14014 ၼၼ်ႉၵေႃႈယင်းပႆႇထွၼ်ပူတ်း။

Executive Order 14014 ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ- ပဵၼ်ၶေႃႈပူင် ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းသေ ဢဝ်လိူင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈပၵ်းပိူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇထွၼ်ပူတ်း Executive Order 14014 ၼိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈသေတႃႉ – တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇႁၼ်ဢမေႊရိၵၼ်ႊ လူင်းမိုဝ်း ဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၼိူဝ် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသင်သေလွင်ႈ ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉပၢႆထွၼ်ပႅတ်ႈလွင်ႈတႃႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆလႄႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင် တႃႇတီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ဝႆႉဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ် ထရမ်ႉ ဢမ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉသေ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၸင်ႇဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းလီသေ ႁႃလၢႆးတၢင်းၶဝ်ႈၸူးထရမ်ႉ ။
မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၸင်ႇႁႂ်ႈ ၶွမ်ႊပၼီႊဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈဢမေႊရိၵၼ်ႊၼၼ်ႉ ဢဝ်လွင်ႈႁႄႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈသေ ၶဝ်ႈႁႃထရမ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၵႄႈဢမေႊရိၵၼ်ႊလႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ပႆႇႁၼ်ၶိုပ်ႈၼႃႈသင်မႃးတႄႉတႄႉ။
ပေႃးမႃးတူၺ်းပိူင် ဢၼ်ဢမေႊရိၵၼ်ႊ တမ်းပိူင်တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉ 5 ၶေႃႈ ။

1)လွင်ႈၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ငိုၼ်းၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ (Combating Scam)၊
2)တႃႇတုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်း လွင်ႈမိူင်းၶႄႇႁူမ်ႇငမ်း(Countering China’s Influence)၊
3)လွင်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁူမ်ႇငမ်းၼိူဝ်လွင်ႈ ႁႄႈလိၼ် (Countering China’s Influence)၊
4)လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (Peace)
5)လွင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈၵွင်ႉၵၼ်တင်းၸုမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ (Engaging with ASEAN) ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၵ်ႇမႃး ပၢႆပီ 2025 ၊ ပိူင်လူင်တႄႉ တႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၸိူဝ်းယိူင်းၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊသေ လွၵ်ႇလႅၼ်ယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ထရမ်ႉၸင်ႇတူၵ်းလူင်းတႅပ်းတတ်းဢွၵ်ႇမႃး ၶေႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆ ၽူႈထတ်းသၢင်ၶဝ်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၸင်ႇၼၼ် ဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2025 ၼၼ်ႉ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၸင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ၸုမ်း Scam Center Strike Force (SCSF) ။ ၸုမ်းဢၼ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈဢေႊၵျႅၼ်ႊသီႊ USSS (US Secret Service)၊ FBI (Federal Bureau of Investigation) နှင့် DEA (Drug Enforcement Administration) ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်တင်း မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ပၼ်ႇၵၢၼ်ယူႇယဝ်ႉ ။

ၼႆလႄႈ မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်ၵျၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ၼႆႉ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ႁႂ်ႈၸုမ်း (Criminal Regime Change) ၵႂႃႇ တီႉၺွပ်းၵုမ်းၵမ် ၸွမ်ၸိုင်ႈဝႅၼ်ႊၼီႊသွႆႊလႃႊ လူၺ်ႈတၢင်းၽိတ်းႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၸုမ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 2 လိူၼ် ထရမ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မိူင်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတၢင်းၽိတ်းဢၼ်ႁႄႉၵင်ႈၵူၼ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးမိူင်းမၢၼ်ႈ ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇဢီႊရၢၼ်ႊဝႆႉယဝ်ႉ ၼႆယူႇ။

ၼႂ်းၵႃႈ မိူင်းဢၼ် ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ပႃးၵမ်ႊပေႃႊတီႊယႃႊ လၢဝ်း ဝႅတ်ႉၼၢမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ။
ပေႃးမႃးတူၺ်း ဢၼ်ထရမ်ႉ ၶႂ်ႈလူင်းမိုဝ်းၶိုင်ပွင်တေႉတေႉၼႆႉ ၼႂ်း 5 ၶေႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၶေႃႈ 2 လႄႈ 3 ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶႄႇ ပေႉပုၼ်ႈလွင်ႈႁႄႈလိၼ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ။ လွင်ႈၼႆႉ မိူင်းၶႄႇၵေႃႈ တၼ်းႁူႉသေ တင်ႈတူဝ်လႆႈယူႇယဝ်ႉၼႆ ၽူႈထတ်းသၢင်ၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်း 5 ၶေႃႈၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶေႃႈ 4 လႄႈ 5 ၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ။ တေၸၢင်ႈပၼ်ႁႅင်းဢီးႁႂ်ႈသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ် ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်တင်း ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ 5 ၶေႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။

ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶႂ်ႈႁူႉဝႃႈ ၸွင်ႇဢမေႊရိၵၼ်ႊ တေဢဝ်လိူင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၼ် ဝႅၼ်ႊၼီႊသွႆႊလႃႊ ၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊဢွၵ်ႇပိူင်တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလူင်းမိုဝ်း ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၸွမ်း ဢွင်ႈတီႈဢၼ်မီးၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ(ၸၢဝ်းၶႄႇလႄႈတၢင်ႇမိူင်း) ၶွၼ်ႈယူႇဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ သူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ မျႃႉဝတီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

သင်ဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇလူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းၸွမ်းတႄႉ ၸၢင်ႈၺႃးဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၶိုင်ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း လႆႈငၢႆႈငၢႆႈ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ လၵ်းထၢၼ်ဢၼ်ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉလိူင်ႇၼမ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၵေႃႈ မီးဝႆႉတဵမ်ထူၼ်ႈ ။
ၸင်ႇၼၼ် လွင်ႈဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႊ ထရမ်ႉတေဢဝ်လိူင်ႈၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢမ်ႇဢဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ဢမ်းၼၢတ်ႈ မိူင်းရတ်ႉသျႃႊလႄႈၶႄႇ တေႁူမ်ႈငမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉၼႆ ၽူႈထတ်းသၢင်ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၽိုၼ်ႈဢၢင်ႈဢိင် – Myanmar Now