မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပဵၼ်ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၼႆလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ မိူင်းထႆး လႄႈ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း တိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းတႆး ဢိၵ်ႇပႃး ၸဝ်ႈသင်ႇၶ တင်း ၵေႃလိၵ်ႈၾိင်ႈငႄႈတႆးဝႃႈ – ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႁႂ်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ တူၺ်းလူၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းႁူပ်ႉလွင်ႈ တုၵ်ႉယၢၵ်ႈယၢပ်ႇၵိၼ်းၼၼ်ႉသေၵမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵိၼ်းၸႂ်ယူႇၵူႈသမ်ႇသႅၼ် ပိူင်ၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ မိူင်းထႆး လႄႈ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပဵၼ်မၢႆတွင်း ဝၼ်းၵူၼ်း ၼုမ်ႇတႆး တိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ၸဝ်ႈသင်ႇၶႃႇတႆးတင်းလၢႆ၊ ၸုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတႆး၊ ၸုမ်းပၢႆးမိူင်းပႃႇတီႇတႆး၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးတင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၸွႆႈထႅမ်ၵႅတ်ႇၶႄပၼ်၊ ၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်း ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်း ႁဵတ်းပၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ပိူင်းၸႅင်ႈပႃးဝႆႉဝႃႈ – ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပီ 2021 မႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႆႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ လႄႈ ႁပ်ႉၽွၼ်းယွၼ်ႈ ပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ႁူပ်ႉၽေးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်း သိူဝ်၊ ၽေးၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈ ဢိၵ်ႇပႃး ၽေးသၽႃႇဝ။ ထိုင်တီႈ ဝၢၼ်ႈ၊ ဝဵင်း၊ ႁိူၼ်းယေး လူႉၵွႆ၊ ထုၵ်ႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပေႉၵိၼ်လူလၢႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢႃႇယုသၢႆၸႂ်ပေႃးလူႉသဵင်ႈတၢႆလၢႆ၊ ထုၵ်ႇလိုပ်ႈႁေႃႈႁႂ်ႈၶၢႆႉပၢႆႈ၊ ၺႃးတဵၵ်းတဵင် သိမ်းဢဝ်လိၼ်သူၼ်၊ ႁႆႈ၊ ၼႃး၊ ႁူပ်ႉပၼ်ႁႃၽေးၶဵၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၵၢၼ်တေႃႇလွင်း၊ ၵၢၼ်လႅၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆး (ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ) လိူင်ႇၼမ်သေ ႁူပ်ႉလွင်ႈၵႃႉၶၢႆၵူၼ်း လႄႈ ၵၢၼ်ၶၢႆတူဝ် တုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း – ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းတႆး တေလႆႈမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ၊ လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတႆး ပဵၼ်ၸုမ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈပၼ် ၵူၼ်းမိူင်း။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းလၢႆ ထုၵ်ႇၺႃးတဵၵ်းတဵင် ပေႉၵိၼ်လူလၢႆယူႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတႆး ႁူႉႁၼ်ၸွမ်းသၵ်းသၵ်းယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇမႃးၵႅတ်ႇၶႄ ႁေႉၵင်ႈပၼ်ႁႂ်ႈထိုင်တီႈသေ ယူႇတဵတ်ႇယူႇယဵၼ်ဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်လႃးလႃး။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတႆးႁဝ်းၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ဢွၼ်ၵၼ် ၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်း ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းတီႈ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၽွၼ်းပၢင်ႈၵူၼ်းတႆးသေၵမ်းၼႆ – ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တိုၵ်းသူၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်းသူၼ်းထိုင်ပႃး ပႃႇတီႇ၊ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းတႆး ၸိူဝ်းပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၽွင်းပၢင်လိူၵ်တႈင်ႈၼၼ်ႉဝႃႈ -ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ် ၺႃးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ် မိပ်ႇငႅၼ်း တဵၵ်းတဵင် ပေႉၵိၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းပၢႆးမိူင်းပႃႇတီႇတႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယူႇတဵတ်ႇယူႇယဵၼ်သေ ပႅတ်ႈဝၢင်းၵူၼ်းတႆးႁဝ်း – ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ယင်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် ပၵ်းၸႂ်တူၺ်းထိုင်ပၼ်ၵူၼ်းတႆး၊ ဢိင်လင်ၽင်ၼွင်ႈၵၼ်တင်းၵူၼ်းမိူင်းသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းလီယူႇလႄႈ မိူဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်း မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ၊ မီးလွင်ႈထုၵ်ႇတဵၵ်းတဵင် ပေႉၵိၼ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး ထုၵ်ႇလီဢွၵ်ႇသဵင်ပၼ် ၸုၵ်းမၼ်ႈၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းသေ တေႃႇသူႈၵမ်ႉၸွႆႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းတႆးပေႃးတေလႆႈယူႇသႃႇလူမ်ၸႂ်၊ မီးလွင်ႈယူႇသဝ်းၶီးၸိုၼ်ႈၵႂႃႇလႆႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈပၢၼ်ႈသၢၼ်မိုဝ်းၸွမ်းၵၼ်တင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးတင်းသဵင်ႈသေ ၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈၽေးၶဵၼ် ဢၼ်တေၸၢင်ႈမႃးတုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းတႆးၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်း Tai Youth Conference ပွၵ်ႈၵမ်း 3 မိူဝ်ႈပီ 2017 ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် ဝၢၼ်ႈသပေႇတၢၼ်းၼၼ်ႉသေ ႁူမ်ႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် ယွင်ႈယေႃးၵုင်ႇၵုၼ်းမုၼ် ၶူးမေႃယႃလင် လုင်းပႃႉၺၢၼ်ႇသေ ဢဝ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် “ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး” Tai Youth Day မႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ