ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈတဵမ် 79 ပီ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈလွႆတႆးလႅင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ။ မီးၶႅၵ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်းလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလၢႆလၢႆႁွင်ႈၵၢၼ် ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ်ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ RCSS/SSA ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ မီးသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Reuters (ရၢႆႊထိူဝ်ႊ) ၊ Mizzima (မိတ်ႉသိမ) ၊ SHAN(ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ) ၊ The NationThailand(တိူဝ်ႇၼေးသျိၼ်း(ထႆး)) ၊ Tai TV (တႆးထီးဝီး) ၊ Tai freedom တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉတွင်ႈထၢမ်။ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်းလႆႈတွပ်ႇပၼ် ၼႂ်းလၢႆလၢႆၶေႃႈဢၼ်တွင်ႈထၢမ်မႃး။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်းတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်း ဝႃႈၼႆ။ ၶေႃႈထၢမ်တွပ်ႇ ၼႂ်းပၢင်ၼၼ်ႉမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်လၢႆလၢႆၼႆၼၼ်ႉ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈလႆႈၶိုၼ်းတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉပၼ်ၼင်ႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။

ထၢမ် – မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉႁႃႁဵတ်းပၢင်လိၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉၵႂႃႇၵူၺ်းၶႃႈၼေႃႈ။ ယူႇတီႈၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS သေ ၸွင်ႇယွမ်းႁပ်ႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၼ်ၼမ်း ၸတ်းႁဵတ်းၼႆႉၶႃႈႁႃႉ ။

တွပ်ႇ – ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၼ်တင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ။ ႁဝ်းၵေႃႈ တေပႂ်ႉတူၺ်းၶဝ်ဝႃႈ ၶဝ်တေၸတ်းတင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၊ ဢၼ်ဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ လီႁႃႉဢမ်ႇလီႁႃႉၼၼ်ႉ ႁဝ်းပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈ တေလႆႈပႂ်ႉတူၺ်း ၶဝ်ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ် မႃးၵွၼ်ႇ ။

ထၢမ် – ယူႇတီႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း သေတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶတ်းၸႂ်ငူပ်ႉငီႉ ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ၸုမ်းတီႈပိုတ်းယိုဝ်းယူႇႁိုဝ် ။

တွပ်ႇ – ႁဝ်းၼႆႉ ၵပ်းသၢၼ်ၵူႈၾၢႆႇ ၊ တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိင်းဢွင်ႇလၢႆၵေႃႈ ၵပ်းသၢၼ် ၊ ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင် ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းၵေႃႈ ၵပ်းသၢၼ် ၊ ယိူင်းမၢႆႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ လီၶိုၼ်ႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးမိူင်းၾႅတ်ႊတရႄႊ ။

ထၢမ် – တီႈတႄႉၼႆႉၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႆႉမၼ်းပေႃးၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးႁိုင်ၼႃႇယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈႁဵတ်းသင် လႄႈ ၸင်ႇႁႃမႃး မုင်ႈမွင်းဝႃႈ မၼ်းတေပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼၼ် ။

တွပ်ႇ – ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်မႃးႁိုင်ၼႃႇယဝ်ႉ ၊ မၼ်းဢမ်ႇတူၵ်းလူင်း ၵၼ်လႆႈတေလႆႈ ဢုပ်ႇၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ဢုပ်ႇၵၼ်ပွၵ်ႈလဵဝ်သေလႄႈ ယဝ်ႉၵႂႃႇၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ။

ထၢမ် – ပေႃးၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ဝၢႆးသေ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ သမ်ႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်။

တွပ်ႇ – ယိူင်းဢၢၼ်းၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႄႈ ယိူင်းဢၢၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵၼ် လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ၊ ဢၼ်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉမၼ်းမီးၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတုၵ်ႉၶ ၊ တီႈတႄႉမၼ်း မၼ်းသုမ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇ ။

ထၢမ်- မိူၼ်ၼင်ႇတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ၼႂ်းၸုမ်းတႆးၵေႃႈ မီးလွင်ႈတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ် ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃၼေႃႈ ၵဵဝ်လဵဝ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းမီးလွင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးလီၶိုၼ်ႈမႃး။

တွပ်ႇ – ႁဝ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇ။

ထၢမ် – ပၢင်ၵုမ်လူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉၵႂႃႇ ပူၼ်ႉမႃးသွင်သၢမ်ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇလႆႈႁၼ်ဝႃႈ မၼ်းမီးၽွၼ်းလီ ဢၼ်တီႈႁၼ်လႆႈၸႅင်ႈလႅင်းၶႃႈႁိုဝ်။

တွပ်ႇ – မီးၽွၼ်းလီယူႇ သၢမ်မဵဝ်း ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇမီးပိုၼ်ႉတီႈ ၊ တီႈတေလၢတ်ႈ တီႈတေၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းမီးမႃးယဝ်ႉ ၊ ထီႉသွင်ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈလီ ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈလီ မုင်ႈမွင်းႁႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးပဵၼ်မႃးမိူင်းၾႅတ်ႊတရႄႊတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၊ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တၢင်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ႁဝ်းလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းလႆႈ လၵ်းၵၢၼ်ၾႅတ်ႊတရႄႊပုၼ်ႈတႃႇ ၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ၊ သၢမ်ၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈလီ မၼ်းႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်မႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လၵ်းၵၢၼ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းလႆႈမႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လႄႈ တေပူၵ်းပွင်ၵႂႃႇ ၊ ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပိုၼ်ႉထီႉၵူၼ်းမိူင်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီး ၵမ်းၼႆႉမီးမႃးယဝ်ႉ။

ထၢမ် – မၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်။

တွပ်ႇ – ႁဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁဝ်းမီးၸုမ်းတႃႇတေ ႁၢင်ႈႁႅင်း တႃႇတေပဵၼ်မႃးၾႅတ်ႊတရႄႊ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၊ ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မၼ်းမီး တပ်ႉသိုၵ်းသေ ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈႁဵတ်းၵႂႃႇ ။ မီးပႃႇတီႇၶဝ်သေ ပႃႇတီႇၵေႃႈႁဵတ်းၵႂႃႇ ၸွမ်းမၢႆမီႈ မၼ်းဢမ်ႇမီးပိုၼ်ႉတီႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်း ။

ထၢမ် – တီႈပူၼ်ႉမႃးသွင်သၢမ်ပီၼၼ်ႉ လႆႈယိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈၸုမ်းတႆးသေလႄႈ လႆႈၶၢႆ ယူႇၼီႊယႅၼ်ႊ ၸူးတီႈ ဢီႊရႅၼ်ႊၼႆၼၼ်ႉ လႆႈမီးၶၢဝ်ႇဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ် ၵဵဝ်လွင်ႈၼႆႉၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ။

တွပ်ႇ – ဢၼ်ၼႆႉႁဝ်းဢမ်ႇမီးတၢင်းတေလၢတ်ႈသင် ၊ ဢၼ်ပဵၼ်မႃးၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ။

ထၢမ် – ယူႇတီႈ RCSS သေယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းဝႆႉ မူႇပိူင် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ၾႅတ်ႊတရႄႊ မိူင်းတႆး ယူႇၼႆလႄႈ လွင်ႈၼႆႉမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။

တွပ်ႇ – ႁဝ်းတင်းၵူၼ်းမိူင်းသေ တင်းတပ်ႉသိုပ်းသေ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးမႃးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉႁႃတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼႆႉယူႇ။

ထၢမ် – ယူႇတီႈၸုမ်း NUCC ဢၼ်တိုၵ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းယူႇၼႆႉၵေႃႈ ႁဵတ်းဝႆႉၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈမူႇပိူင်ၾႅတ်ႊတရႄႊၼႆယူႇၶႃႈဢေႃႈ။ ဢၼ် RCSS ႁဵတ်းယူႇၼႆႉ မၼ်းပိူင်ႈသင်ၵၼ်တင်း ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းယူႇၼၼ်ႉၶႃႈ။

တွပ်ႇ – မၼ်းပဵၼ်ၵေႃႉလိူင်ႈလိူင်ႈ ၊ NUCC ၼႆႉၶဝ်ယိူင်းတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၊ ႁဝ်းၼႆႉႁဵတ်းတႃႇမိူင်းတႆးႁဝ်း ။

ထၢမ် – မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃး 2025 ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈတပ်ႉသိုၵ်းတႆးသွင်ၸုမ်း လူတ်းယွမ်းလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်မႃး၊ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈၶႃႈဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းတႆးသွင်ၸုမ်း ယွမ်းလူင်းၵၢၼ်သိုၵ်းတေႃႇၵၼ်ၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈလႆႈငူပ်ႉငီႉၵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။

တွပ်ႇ – တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းတိုၵ်ႉငူပ်ႉငီႉၵၼ်ယူႇ ။

ထၢမ် – ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ယူႇတီးၸဝ်ႈယွတ်းသိုၵ်း ႁဝ်းၶႃႈလူး ၶႂ်ႈႁၼ်မိူင်းတႆးမိူၼ်ႁိုဝ်ၶႃႈ ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇလၢတ်ႈသင်တီႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၽွင်ႈၶႃႈ ။

တွပ်ႇ – မိူင်းႁဝ်းၼႆႉမၼ်းတိုၼ်းပဵၼ်မိူင်းတႆးႁဝ်းယူႇယဝ်ႉ ၊ ႁဝ်းၶႂ်ႈမႄးၵၢၼ်ဢူပ်ႉပိူင်ၽွင်းငမ်း မိူင်းႁဝ်း ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၾႅတ်ႊတရႄႊ တီႊမူဝ်ႊၶရႄႊသီႊ ၊ ၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇလႆႈ ။

ထၢမ် – တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းဢႃႇၼႃႇမႃးသေ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ဢဝ်ဝႆႉတီႈလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉၶႃႈၼေႃႈ။ တီႈၸုမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢၼ်ၸွမ်သိုၵ်း လူင် မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း တီႈဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ Five Point Consensus ၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ်မႃး၊ ယူႇတီႈၸုမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ယူႇတီႈၸုမ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်း UN ၶဝ်ၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇပႆႇႁၼ်မၵ်းမၼ်ႈ ၵမ်ႉထႅမ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ၼႆႉ။

တွပ်ႇ – ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းလူဝ်ၵႂႃႇထၢမ် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆၵူၺ်းဢၼ်ၼႆႉ။

ထၢမ်- ယွၼ်ႉၼၼ် ယူႇတီႈၸုမ်း RCSS သေ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ၼႆႉ တေသိုပ်ႇၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈမႆႈၸႂ် တႃႇတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၼႆ လၢတ်ႈၼႄပၼ်လႆႈယူႇၶႃႈႁိုဝ်။ ယူႇတီႈၸွမ်သိုၵ်းလူင်ႁဝ်းၶႃႈသေ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢၼ်ငူပ်ႉငီႉၵၼ်တင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းပႆႇယဝ်ႉ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်း ဢႃႇသီႇယၢၼ်ႇၵေႃႈ ယင်းပႆႇႁၼ်မၵ်းမၼ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉၼႆၶႃႈဢေႃႈ၊ လွင်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် RCSS ႁဝ်း ႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇႁိုဝ်ၼႆၶႃႈ။

တွပ်ႇ – ႁဝ်းတႄႉ ႁဝ်းတိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ။တိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် Five Point Consensus။

ထၢမ် – သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းမႃးၼႆႉ မီး 5 ပီယဝ်ႉ ၊ ၵူၺ်းပႆႇၽေႃၼမ်ႉၼႄတူဝ်လႆႈသင်လႆႈ လွင်ႈၼႆႉလူး ႁၼ်ထိုင် ၸိူင်ႉႁိုဝ် ။

တွပ်ႇ – ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းလူဝ်ႇၵႂႃႇထၢမ် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆၵူၺ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း။