ၵွၼ်ႇၼႃႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼမ်းၸတ်း ၼႂ်းႁၢင်ပီ 2025 မႃး တေႃႇထိုင် ႁူဝ်ပီ 2026 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတေႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇ မိူင်းၼွၵ်ႈ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ၊ လတ်းၽၢၼ်ႇၸွမ်း ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း ။
ၶူဝ်းၵုၼ်ႇမိူင်းထႆး၊ မိူင်းၶႄႇၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ၊ ၸဝ်ႈၵႃးၶဝ် တေႃႉၼမ်းၶဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉၼၼ်ႉ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁေႉႁၢမ်ႈၸွမ်းၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ၵူႈတီႈ ၵူႈသဵၼ်ႈတၢင်းၼႆ ၸဝ်ႈၵႃးတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ မူႇၸေႊ – ၼမ်ႉၶမ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
“ၵႃးတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇႁဝ်း ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၺွပ်းၵႂႃႇ တီႈတႃႈလူင်။ ပဵၼ်ၵႃးတၢင်ႇၶူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်း မိူင်းၶႄႇ ၶဝ်ႈမႃးတၢင်းမိူင်းတႆး။ ၶဝ်ၺွပ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3 ၼၼ်ႉဢေႃႈ။ တင်းမူတ်းမီးယူႇ 70 လမ်းပၢႆ။ ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ တီႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်သိုၵ်းတႆးပႂ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈမႃးႁႄ ၺွပ်းၵႃးဢၼ်တေႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇ မိူင်းၶႄႇ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းတႆးႁႄ ဢၢၼ်းလတ်းၵႂႃႇထိုင်တၢင်းဝဵင်းမၢၼ်းတလေးပုၼ်ႉ။ ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၵႃးၸိူဝ်း လုၵ်ႉတၢင်ႇတီႈၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမူႇၸေႊၵေႃႈၶဝ်ၺွပ်းဢေႃႈ။ ၵူၺ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈၼႆႉၶဝ်ပွႆႇပၼ်ႁႄ သမ်ႉၺွပ်းၵႃးဢၼ်တၢင်ႇၶူဝ်းလူင်းၼၼ်ႉၼႃႇ။”
မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၸိူဝ်းၸဝ်ႈၵႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶဝ် တေႃႉဢဝ်တၢင်းမိူင်းထႆး ၶဝ်ႈမိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၶၢမ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း တီႉၺွပ်းဢဝ်ဝႆႉၸွမ်းတၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢင်းယိင်းဢႃႇယု 30 ပီပၢႆ ၸဝ်ႈၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ တေႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇမိူင်းထႆး မိူဝ်းၶၢႆတၢင်းမိူင်းတႆး လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ဢၼ်တေႃႉၵုၼ်ႇၼႆႉ တီႈၶူဝ်မႄႈသၢႆ- တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၼႆႉ ၶဝ်ဢိုတ်းပႅတ်ႈႁဝ်းမီးပဵၼ်ဝူင်ႈဢေႃႈ။ ၶဝ်တိုၵ်ႉႁႃပိုတ်ႇပၼ်ႁဝ်းတေႃႉၵုၼ်ႇၶိုၼ်းၵူၺ်း။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်တင်ႈၵဵတ်ႉတင်ႈလၢၼ်ႇႁႄ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၸႅတ်ႈထၢမ် တီႉၺွပ်းဢဝ်ၶူဝ်းႁဝ်းၸွမ်းတၢင်းထႅင်ႈ။ ၶူဝ်းႁဝ်းၼႆႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၺွပ်းဢဝ်ဝႆႉပႅတ်ႈ တီႈၵဵတ်ႉမိူင်းၼွင်ၼၼ်ႉ တႃႇငိုၼ်း မွၵ်ႈ 40 သႅၼ်။ တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇလႆႈၶိုၼ်းလႃးလႃး” ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ပႂ်ႉတီႉၺွပ်းဢဝ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇမိူင်းထႆး၊ မိူင်းၶႄႇလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၸဝ်ႈၵႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ႁူပ်ႉ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။
ၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃးတီႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ယူႇၼႂ်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၵေႃႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ။ ၶူဝ်းမိူင်းၶႄႇမိူင်းထႆးဢၼ်ယၢမ်ႈသိုဝ်ႉၸႂ်ႉၼၼ်ႉဢမ်ႇမီး။ မီးၵေႃႈၵႃႈယႂ်ႇၵႃႈပႅင်းႁႅင်းၽႅဝ် ။ ၵႃႈၶၼ်ပုင်ႈၶိုၼ်ႈထိုင်မွၵ်ႈ 3 ပုၼ်ႉလႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈသိုဝ်ႉၸႂ်ႉ။ ထိုင်တီႈလႆႈသင်ႇပီႈပီႈၼွင်ႉၼွင်ႉ ၸိူဝ်းယူႇၸမ်လႅၼ်လိၼ်သိုဝ်ႉသူင်ႇ။ ၼၼ်ႉၵေႃႈပေႃးသႂ်ႇမႃးပဵၼ်ၵွင်ႇပဵၼ်တိူၵ်ႈၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈၵဵတ်ႉ/လၢၼ်ႇ ဢဝ်လူင်းဝႆႉ ။ လၢတ်ႈဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇၶၢႆ ပဵၼ်တႃႇၸႂ်ႉၵူၺ်းၼႆၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ – ၼႆ ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉမိူင်းပၼ်ႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇယႃတူဝ်တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊသေ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းဢဝ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ ႁႂ်ႈ ဢဝ်ငိုၼ်း ၵႂႃႇထုတ်ႇဢဝ်မႃးၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼုမ်ႇၸၢႆး ဢႃႇယု 40 ပီပၢႆ ၸဝ်ႈၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ၶဝ်ပႂ်ႉၺွပ်းၸိူဝ်းၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ် တီႈၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉ ၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇထႆႇဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်း။ တူဝ်ယၢင်ႇ-ပေႃးၵႃႈၶၼ်ၶူဝ်းမီးၼိုင်ႈသႅၼ်ပျႃးၼႆ လႆႈပၼ်ၶဝ်ငိုၼ်း မွၵ်ႈ 3 မိုၼ်ႇၼႆႉႁႄ ၸင်ႇဢဝ်ဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ” ဝႃႈၼႆ။
ရူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇၸိူဝ်းမီးတူဝ်လိၵ်ႈၶႄႇပႃးၸပ်းဝႆႉသေ ၺႃးတီႉၺွပ်းၸွမ်းတၢင်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လႄႈ သီႇပေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ရူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းၶၢမ်ႈၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ် ၵျိၼ်းသၢၼ်းၵျေႃႉ လႄႈ ၶျိၼ်ႊသူၺ်ႇႁေႃႇ လူင်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ႁႅတ်ႉၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ တႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆသေ တင်ႈ ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ႁေႉႁၢမ်ႈၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းတေႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇ မိူင်းၶႄႇ- မိူင်းထႆး ၼမ်းၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူႈသဵၼ်ႈတၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ဢိုတ်းသဵၼ်ႈတၢင်း လႄႈ တီႉၺွပ်းၶူဝ်းၵုၼ်ႇမိူင်းၼွၵ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႇၸတ်းႁဵတ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ပီ 2025 မႃးသေတႃႉ ဢမ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းမိူၼ် ၵွၼ်ႇၼႃႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2025-2026 ၼႆႉ ။
ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၸိူဝ်းမီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၶူဝ်းၵုၼ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း- ၵဵင်းတုင်-ၵႃလိ- တူၼ်ႈတီး၊ မူႇၸေႊ (ၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ်) ၊ ဝဵင်းလႃႈ သဵဝ်ႈ- သီႇပေႃႉ- ဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ-မိူင်းယႆ- မိူင်းၼွင်- လၢႆးၶႃႈ-ပၢင်လူင်-တူၼ်ႈတီး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ