ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼမ်းၸတ်း တေႁဵတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 28/12/2025 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ် တႃႇၵႂႃႇပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လႄႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၵႂႃႇတူၺ်း သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ် ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ယိင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸမ်မႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႅၼ်းမိပ်ႇငႅၼ်း တဵၵ်းတဵင် လွၵ်ႇငိုတ်ႈတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵႂႃႇတူၺ်းၸိုဝ်ႈၽႂ်မၼ်း ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးသုၼ်ႇတေလႆႈသႂ်ႇၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼုမ်ႇယိင်း ဢႃႇယု 30 ပၢႆ ယူႇဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ႁွင်ႉဢဝ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလုမ်းၶဝ် ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းလူင်းႁိူၼ်း ႁႃသူၼ်းသေႃႇလၢတ်ႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇပၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၼႂ်းဝၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။ မိူဝ်ႈၶႃႈၵႂႃႇႁဵတ်း ပပ်ႉလႅင် ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ထၢမ်ဝႃႈ မၢႆတူဝ်သူ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းတေလႆႈပၼ်သဵင်ၼႆႉ ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆဢေႃႈ။ ၶႃႈသမ်ႉဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်လႄႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇတူၺ်းဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇတွပ်ႇၶဝ်လႆႈ။ ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်ပပ်ႉလႅင် ။ ၸႂ်ႉၶႃႈၶိုၼ်းၵႂႃႇတူၺ်း ၸိုဝ်ႈလႄႈ မၢႆၶႃႈၶိုၼ်း။ ပေႃးယဝ်ႉၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးလႄႈၼႆႁင်း ၶႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈမၢႆ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးသုၼ်ႇ တေလႆႈပၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ် တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၼႂ်းဝၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼၼ်ႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် (19/12/2025) ၵေႃႈ ၾၢႆႇၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၶဝ် ပႆႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးပၼ်လႆႈတႅတ်ႈတေႃး ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးမၢဝ်ႇ ဢႃႇယု 40 ပၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၼႂ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ၶဝ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵႂႃႇတူၺ်း ပႃးၸိုဝ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇယူႇႁိူၼ်း၊ ၸိုဝ်ႈ ၵူၼ်းတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပႃးၼမ်ၼႃႇ။ မၢင်ၵေႃႉသမ်ႉ ၵူၼ်းမီးဝႆႉယူႇၼႆႈယူႇ ၸိုဝ်ႈသမ်ႉဢမ်ႇပႃးမႃး”- ဝႃႈၼႆ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် တႄႇႁႂ်ႈၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလူင်ႈၼႃႈ (ကြိုတင်မဲ) ၵႂႃႇ ဝၼ်းတီႈ 18-27/12/2025 ၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း တေႃႇထိုင် တၢမ်းၶမ်ႈ 4 မူင်း။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတေလႆႈပၼ်သဵင်လူင်ႈၼႃႈဝႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ သိုၵ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ (သိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း) ၊ ၸုမ်းပလိၵ်ႈ လႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၶႃႈႁၢပ်ႇ ၵၢၼ်ၶုၼ် တႂ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တင်းသဵင်ႈမီးမွၵ်ႈ 2000 ၵေႃႉပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းႁၢင်ပီ 2025 ၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေၸႂ်ႉတိုဝ်းပိူင် ၽူႈပေႉၵိၼ် ၶၢတ်ႇ (FPTP) လႄႈ ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇ (PR) ၼႆ ပဵၼ်ဝႆႉသွင်လၢႆးတၢင်း။ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ တႃႇ 267 ၸႄႈဝဵင်း ပတ်းပိုၼ်ႉ တူဝ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉတႄႉ ၸုပ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ တႃႇ 12 ၸႄႈဝဵင်း။ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပႃးၸႄႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်။ မိူင်းတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈဝဵင်း ႁူဝ်ပူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လႃႈ (ပင်းတရႃႉ) ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်။ မိူင်းတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ပဵၼ်ၸႄႈ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ