“ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၵမ်ႈၼမ် တေမီးသၢမ်သႅၼ်း – သႅၼ်းၼိုင်ႈၵႂႃႇမီးတီႈၼႂ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ – သႅၼ်းၼိုင်ႈသမ်ႉၵႂႃႇမီးတီႈၼႂ်းၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ – ထႅင်ႈသႅၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႈၵႂႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉၵူၼ်းၼုမ်ႇမူတ်းယဝ်ႉ ။ ဢမ်ႇမီးသင်ယဝ်ႉ ။ ”
ၼုမ်ႇယိင်းသႅၼ်းပၢၼ်ဢႃယု 20 ပီပၢႆဢိတ်းဢိတ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇသေ ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် ပၢႆႈႁွတ်ႈထိုင်တီႈလွတ်ႈၽေးတီႈၼိုင်ႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
မၼ်းၼၢင်းၼႆႉလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းတီႈၼိုင်ႈ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတီႈမျႃႉဝတီႇ လႆႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 3-4 ပီ။ ၼႂ်း 2-3 လိူၼ်ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်း ဢမ်ႇလီလႄႈ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ လႆႈပၢႆႈဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ တႃႇဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ။ တေပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းၵေႃႈ ၶၢဝ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈသူၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသမ်ႉဢမ်ႇမီးၵၢၼ်သင် မၼ်းၼၢင်းၵႃႈလႆႈသိုပ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈထႅင်ႈ။
“ပိူၼ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉလိၵ်ႈ ဢမ်ႇမေႃၵၢၼ်သင်လႄႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉဝႃႇ ။ တီႈတႄႉမၼ်း ၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးပၺ်ႇၺႃႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉ ၊ တီႈဢႄႇသုတ်းတေလႆႈမေႃ လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၊ လိၵ်ႈၶႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းသႅၼ်းဢမ်ႇႁူႉလိၵ်ႈႁူႉလၢႆးဢမ်ႇမီးႁႄၵေႃႉ။ ပဵၼ်ၵူၼ်းမေႃလိၵ်ႈမေႃလၢႆးလၢႆလၢႆ မၢင်ၸိူဝ်းပဵၼ်မေႃယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမႃးႁဵတ်း ။ လီသေးလၢႆၼႃႇ။”
“ပေႃးတေလၢတ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၼႆ ၼႂ်း 3-4 ပီမႃး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼုမ်ႇတႆး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉႁႄလူႉၵႂႃႇႁႅင်းၼႃႇ။ သၢဝ်တႆးဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ သေဢိတ်းယဝ်ႉ။ ထုၵ်ႇႁူၺ်းႁွင်ႉ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ။ တၢင်းဢၼ်မုင်ႈမွင်းဝႆႉလႄႈ တၢင်းဢၼ်လႆႈမႃးထူပ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈႁွႆးလဵဝ်ၵၼ်သေဢိတ်း။ လႆႈမႃးသုမ်း ၸၢတ်ႈပၢၼ်သၢဝ်ၵႂႃႇမီးတင်းၼမ်။ ပေႃးၶဝ်ႈမႃးယဝ်ႉတႃႇတေပူၼ်ႉလွတ်ႈဢွၵ်ႇၶိုၼ်းဢမ်ႇငၢႆႈ။ မၢင်ၵေႃႉၺႃးၵိၼ်ထိုင်ၸမ်တၢႆၵေႃႈမီး။”
“ ဢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၸၢႆးၶဝ် ထိုင်ၵႂႃႇၼႂ်းၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉသေ လႆႈထူပ်းလွင်ႈတုၵ်ႉၶယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်ယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ – တေၵႂႃႇၼႄးတၢင်းၽိတ်း လီၸႂ်လီၶေႃးၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇလီလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ် ဢမ်ႇမီးငိုၼ်း သမ်ႉလႆႈဢွၼ်ႈၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းထႅင်ႈလႄႈ – ၵႃႈလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၸွႆႈပူၵ်းပွင် ၸုင်ၸၼ်ပၼ်လူး ။ ” — ၼႆမၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ တင်းၶေႃးၶူမ် တင်းၼႅင်ၸႂ်ႁႄလၢတ်ႈၼေ ၼင်ႇၼႆ။
ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ “ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ” ၼႆႉ ႁူင်လိုဝ်းၵၼ်မႃး တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။ ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ဝၢၼ်ႈလူႉမိူင်းပင်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူၵ်းယူႇ ၶိုၼ်းၶိုၼ်းဝၼ်းဝၼ်း မိူၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉၵူၺ်း လႆႈငိုၼ်းလိူၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း။ ၸင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းလူင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ၼမ်တေႉတေႉ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈၸိူဝ်းပဵၼ် မိူင်းယူႇႁိမ်းၵိၼ်ၸမ်ၵၼ်တင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်သူၼ်ၸႂ်ၶဝ်ႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ၼႂ်းၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ။ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉလႆႈငိုၼ်းၼမ် – ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်း ၽွင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈ ၾႃႉဢမ်ႇလီ ၽွင်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉယုင်ႈယၢင်ႈ ၼႆယူႇ။
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းႁဝ်းမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းဝႃႈ – ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်သင်
“ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းငၢႆႈၼင်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇထၢင်ႇဝႆႉ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်း ၊ တေပဵၼ်ႁူင်းယူင်ႉသၢင်ႈမၼ်းတင်းၼမ် ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပေႃးသၢင်ႈၶွမ်ႊမၼီႊ တေလႅၼ် ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မီးငိုၼ်းတႃႇလူင်းတိုၼ်းလၢင်းၶႃႈႁိုဝ် တေလႅၼ်မိူင်းလႂ် ၊ တေလႅၼ်ၵူၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် တေလႅၼ်လၢႆးၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ဝႆႉတင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ လၢႆးလႅၼ်မၼ်းၵေႃႈ တေမီးတင်းၼမ် ။” – ယိင်းသၢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

တီႈတႄႉၶေႃႈၵႂၢမ်း “ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ” ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းၶႄႇ၊ လိၵ်ႈၶႄႇ 诈骗 (Zhàpiàn) ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇ သဝ်းၼႂ်း ၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေးသျႃးတႄႉ ပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ။
ပေႃးတေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ တေလႆႈမေႃလိၵ်ႈၶႄႇ၊ ၵႂၢမ်းၶႄႇ၊ လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ ၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ တေလႆႈမေႃၸႂ်ႉ ၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊ(ၸၢၵ်ႈပေႃႉလိၵ်ႈ ) လီလီ။ သင်ဝႃႈ ၵေႃႉလႂ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၼင်ႇမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၸိုင် တေလႆႈငိုၼ်းလိူၼ်ၼမ်/သုင် ။
ပဵၼ်ၽႂ်ၵေႃႉတႄႇၵၢၼ် ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉမႃး
ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ တႄႇဢွၵ်ႇမႃးတီႈ လိၵ်ႈၶႄႇ၊ ၵႂၢမ်းၶႄႇလႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၼႆႉ ၶႄႇ ၵေႃႉပဵၼ် ၵူၼ်းၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၼႆၽႂ်တိုၼ်းတေဢမ်ႇထဵင်လႆႈ။
ၽူႈတႄႇၵဝ်ႉတႄႇငဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ပဵၼ်ၽႂ်တႄႉဢမ်ႇႁူႉသေတႃႉ – ၽွင်းပီ 2023 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၼၼ်ႉတႄႉ လုမ်းတြႃး ဝဵင်းတႃႉလျႅၼ်ႊ ၸႄႈမိူင်း လဵဝ်ႊၼိင်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလိုပ်ႈလမ်းတီႉၺွပ်း ၽူႈၼမ်း ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးၵူၼ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ 10 ၵေႃႉ ။ ၸီႉၼႄးတၢင်းၽိတ်းလူၺ်ႈ ၽိတ်းပၵ်းပိူင်သၢႆႊပိူဝ်ႊလႄႈ လွင်ႈလွၵ်ႇလႅၼ် ၵိၼ်ၵၼ် လၢႆလၢႆဢၼ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉပဵၼ် ပၢႆႊသဝ်ႊၶျိူၼ်ႊ (ၽူႈၼမ်းၸုမ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ တႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ လႄႈပဵၼ်ပႃးၽွင်းတႅၼ်းသၽႃး ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ) ၊ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ပၢႆႊယုၼ်ႊၶျိူင်ႊ၊ လုၵ်ႈယိင်းမၼ်း ပၢႆႊယုၼ်ႊလၢၼ်ႊ၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉပဵၼ် ဝိႁၢႆႊရိူၼ်ႊ၊ လၢၼ်ယိင်းမၼ်း ဝိယူင်၊ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ဝိၶျိင်ရိူၼ်ႊ၊ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉပဵၼ် လဵဝ်ၵျဵမ်ႉသျၢၼ်ႊ၊ ဢိၵ်ႇလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း လဵဝ်ၵျီႊၵႂၢင်ႊ၊ လဵဝ်ၵျဵမ်ႉမၢဝ်ႉ၊ လႄႈ သုၺ်ႊလၢဝ်ႇၽႃ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉဢၼ်ပၢႆႊသဝ်ႊၶျိူၼ်ႊ ၵုမ်းၵမ် လွၼ်ႉလွၼ်ႉ။
ဝၢႆးလင် ပၢၼ်ဢၢႆႊထီႇ IT ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈၸၼ်ႉသုင်မႃး ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၵေႃႈ ၸွတ်ႇၽေႈလၢမ်းတူဝ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၵမ်းလဵဝ် ။
ဢိင်ၼိူဝ်တူဝ်ထူပ်း ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၼႂ်းၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ တီႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇသေ ပူၼ်ႉလွတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈၼၼ်ႉလၢတ်ႈတႄႉ – “ ၽွင်း 2020 / 2021/ 2022 ၼႂ်း2-3 ပီၼၼ်ႉတႄႉငဝ်းလၢႆး ဢမ်ႇသုၵ်ႉသၵ်ႉၵႃႈႁိုဝ် ။ ၼိုင်ႈႁူင်းၼႆႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ႁူဝ်ၵူၼ်းမီးၸမ် 2 မိုၼ် ၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ KK မီးဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း ၊ ဝၢႆးလင်ၼႆႉၸင်ႇဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ် KK 1 ၊ KK 2 ၸိူဝ်းၼႆႉ ၊ တႃႇၵႂႃႇထိုင်လႆႈတီႈႁူင်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈလတ်းၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇမွၵ်ႈ 50 ဢၼ်။ ပေႃးပဵၼ်ႁူင်းၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၶဝ် တေပၼ်ႇၵၢၼ် တေမီးၵူၼ်းလွၵ်ႇလႅၼ်မၼ်းသေ ၊တေမီးၵူၼ်းၵုမ်းၵမ်သွၼ်ပၼ်ထႅင်ႈၼိူဝ်မၼ်း ၸွင်ႇတေမႃး မိူၼ်ၼင်ႇ CEO ။ တင်းၼိူဝ် CEO မီးထႅင်ႈၵူၼ်းၵုမ်းတင်းသဵင်ႈထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ။ ” – ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ လုၵ်ႉလႂ်မႃး ပဵၼ်ၽႂ်လၢႆလၢႆ
ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းၸၢႆးဢွၼ်ႇၸိူဝ်းလႅတ်းလႅတ်းသႅဝ်းသႅဝ်းလၢႆလၢႆ။ ၶဝ်ပႂ်ႉႁူၺ်းႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းၶၢတ်ႇတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇႁဵၼ်း/ ႁဵတ်းၵၢၼ်သေ တိုၵ်ႉ ၵႂင်တၢင်းဝႆႉယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းပီ 2023-24 မႃးၼႆႉၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၸၢႆးၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလူင်းမႃး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်။
ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆ ၶဝ်ႁူၺ်းႁွင်ႉဢဝ်မႃးငၢႆႈငၢႆႈၵူၺ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈထုၵ်ႇလႅၼ်ဝႃႈ တႃႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယူႇတီႈမူႇၸုမ်းသေတေဢွၵ်ႇပၼ်ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇမူတ်းမူတ်းၼႆသေ ထိုင်မႃး။

ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းမီးၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇဝႆႉႁိုဝ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းလူင်ႉလႅၼ်ႇၵႂၢမ်းၶႄႇလိၵ်ႈၶႄႇ – ၸဝ်ႈပၢႆးသၢင်ႈၸိူဝ်းယူႇၼွၵ်ႈမိူင်းတၢင်ႇတီႈ ႁိုဝ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၶဝ်သိုဝ်ႉဢဝ်မႃးလူၺ်ႈၵႃႈယႂ်ႇၵႃႈပႅင်း။
ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတီႈမျႃႉဝတီႇ မွၵ်ႈၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီသေ ပၢႆႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉလွတ်ႈမႃးၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼေဝႃႈ -“ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မၢင်ၵေႃႉၼႆႉ တႃႇတေ ႁွတ်ႈမႃး ထိုင်တီႈႁူင်း ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈလဵင်ႉၵေႃႈလႆႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်းမၼ်းတင်းၼမ် ၼင်ႇၵဝ်ႇၼႃ။ လႆႈဢဝ်ငိုၼ်းမွၼ် ပၼ်ငိုၼ်း တီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉတီႈၼိုင်ႈ ၸင်ႇထိုင်မႃးလႆႈ။ ပေႃးပဵၼ်ၶႄႇယိင်ႈၶႅၼ်းယဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉၶဝ်တေသဵင်ႈငိုၼ်းၸွမ်းမွၵ်ႈ ငိုၼ်းၶႄႇၸမ် 1 သႅၼ်ယႂၼ်ႊၼႆႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းမေႃၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်တေမႃးႁဵတ်း ၵၢၼ်ပၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ၶဝ်တေၶၢမ်ႇသဵင်ႈငိုၼ်းဢွၼ်တၢင်း။ ပေႃးယဝ်ႉၸင်ႇမႃးၸႂ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် လွၵ်ႇလႅၼ်သေတႅၼ်းၼီႈပၼ်ၶဝ်ၶိုၼ်း။” -ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတေပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းၶႄႇ၊ ႁွင်ႊၶွင်ႊ၊ ဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ၊ မလေႊသျႃႊ၊ ၼီႊပေႃႊလ်၊ ၾိလိပ်ႉပိၼ်ႊ၊ ထၢႆႊဝၼ်ႊ ၊ ထႆး၊ ဝႅတ်ႉ ၼၢမ်ႊ၊ လၢဝ်ႊလႄႈ ၵမ်ႊပေႃႊတီႊယႃႊ ၸိူဝ်းပဵၼ်မိူင်းၼႂ်း ၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေႊသျႃႊ လၢႆလၢႆမိူင်း ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ လႆႈႁူၺ်းႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းမႂ်ႇ ၼႂ်းထႄႊလီႊၵရမ်ႊ (Telegram)၊ ၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉ (Facebook)၊ သိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (Social Media) ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ငိုၼ်းလိူၼ်ဢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉပၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ သင်ပဵၼ်ၸွမ်းဢၼ်တိတ်းၸပ်း လႅၼ်လိၼ် မိူင်းထႆး- မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၼပ်ႉဢဝ်ငိုၼ်းထႆးသေပၼ်။ ၼိုင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ ၼိုင်ႈၵေႃႉ တႅမ်ႇသုတ်း တေလႆႈယူႇ 15000 ဝၢတ်ႇ တေႃႇ 40000 ဝၢတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ပေႃးမႃးၼပ်ႉၶိုၼ်း ငိုၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸိုင်ႈ တေမႅၼ်ႈယူႇ ၼိုင်ႈလိူၼ် 20 သႅၼ် တေႃႇ 40 သႅၼ်ပျႃး- ၵႆႉလႄႇႁူၺ်းႁွင်ႉၼင်ႇၼႆ။
တူဝ်ယိူဝ်ႇ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ (ၵူၼ်းၸိူဝ်းထုၵ်ႇလွၵ်ႇလႅၼ်ငိုၼ်း) ၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႂ်ၽွင်ႈ
ပေႃးမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းတေႉတေႉၸိုင် တူဝ်ယိူဝ်ႇ (ပဝ်ႉမၢႆ) ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်သထေးပေႃႇမႂ်ႇ ၵူၼ်းမီးငိုၼ်း ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းသူၼ်ၸႂ် ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း လၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵမ်းသိုဝ်ႈ ။ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ ယိူင်းၸူးတႃႇလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တင်း ၵူၼ်းမိူင်းယူႊရူပ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၼႂ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆးၼႆႉ မီးပၵ်းပိူင် ၶေႃႈတတ်းမၵ်းၽွင်ႈယူႇ ။
မိူၼ်ၼင်ႇ တူဝ်ယိူဝ်ႇ (ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်တေၺႃးလႅၼ်) ၼႆႉ တေလႆႈမီး ဢႃႇယု 40 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်၊ တေလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ် ၵိၼ်ပိၼ်ႇၸိၼ်ႇ၊ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ တေလႆႈပဵၼ် မႁႃႇသထေးလူင် ဢမ်ႇၼၼ် မီးငိုၼ်းၼမ် – ဝႃႈၼႆဝႆႉ။ ၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၶေႃႈမၵ်းတတ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် ၼႃႈၵၢၼ် လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽႂ်မၼ်းသေ ၶေႃႈမၵ်းတတ်းၼႆႉ တေပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ ႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇ ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ် လွၵ်ႇလႅၼ်ဢဝ်ငိုၼ်းတီႈၸဝ်ႈငိုၼ်းသႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ႇဢဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵႂႃႇတဵၵ်းၸႂ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်ၶဝ်တႃႇလႆႈငိုၼ်းၶဝ်ႈၵေႃႈမီး။
မိူၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8/12/2025 ၼႆႉၵေႃႈ မူလၼိထိ ပဝီႊၼႃႊ ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၼၢင်းယိင်း လႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းထူပ်းၽေးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၸွႆႈဢဝ်ယိင်းသၢဝ်ၵူၼ်း မိူင်းထႆး ဢၼ်ၺႃးၽေး ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉပူၼ်ႉပႅၼ်ပေႃႉထုပ်ႉႁဵတ်းႁၢႆႉၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းထႆး 2 ၵေႃႉ။
ၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 26 ပီ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 27 ပီ။ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉၼႆႉၺႃးၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉလႅၼ်ႁူၺ်း တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊဝႃႈတေပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ် 5 မိုၼ်ႇထိုင် 7 မိုၼ်ႇ ငိုၼ်းထႆးၼႆလႄႈယုမ်ႇသေႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇ တီႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ မိူဝ်ႈၽွင်းလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ လႆႈၵႂႃႇယူႇတီႈ တႃႈၽလူးလႄး 2 ။ ထိုင်ၵႂႃႇဢမ်ႇႁိုင်လၢႆဝၼ်း ၵူၼ်းယူႇၵႄႈၵိၼ်ၵၢင်သေႁွင်ႉၶႃမႃး ၼၼ်ႉတိတ်းတေႃႇၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ မီးပေႃႈလဵင်ႉၶႄႇၵေႃႉၼိုင်ႈမႃးဝႃႈႁင်းၶႃဝႃႈ တေလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်သၢႆႈၼီႈၶိုၼ်းၼႆသေ တဵၵ်းႁႂ်ႈၶႃၵႂႃႇၼွၼ်းလူၺ်ႈၶႅၵ်ႇ တီႈႁၢၼ်ႉ KTV ဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ၽိူဝ်ႇၶႃထၢႆႇႁၢင်ႈသေဢၢၼ်းတၢင်ႇၼိူဝ်သိုဝ်ႇၼႅင်ႈသၢၼ် (Social Media) တႃႇယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၼၼ်ႉ ၺႃးပေႃႈလဵင်ႉၶႄႇ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်ၼႂ်းမိုဝ်းထိုဝ်သေ တီႉၺွပ်းၶႃၵႂႃႇၶင် ၼႂ်းၶွၵ်ႈလပ်းသိုင်ႇ။ ၺႃးပေႃႉထုပ်ႉ ၊ ၺႃးဢဝ်ၾႆးၾႃႉသျွတ်ႉသႂ်ႇထိုင်တီႈတၢႆလိုမ်း။ ဝၢႆးႁူႉတူဝ်မႃးၶိုၼ်း ပေႃႈလဵင်ႉၶႄႇသမ်ႉၶိုၼ်းဝႃႈ “ယွၼ်ႉၶိုင်ဢၢင်ႈပၢႆႈလႄႈ တေလႆႈသၢႆႈတႅၼ်းၼီႈ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်ထႅင်ႈ” ၼႆသေဢဝ်ၶႃၵႂႃႇၶၢႆတူဝ်ၸူးလၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇထႅင်ႈ။
ၶႃသွင်ၵေႃႉလၢတ်ႈဝႃႈ- “ယွမ်းၵၢၼ်ႉယဝ်ႉ – တေသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်တေႃႇပေႃးပေႇၼီႈ” ၼႆလႄႈ ပေႃႈလဵင်ႉၶႄႇၸင်ႇပၼ်မိုဝ်းထိုဝ်ၶႃၶိုၼ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3/12/2025။
ၽွင်းၼၼ်ႉၶႃၸင်ႇႁိပ်ႈၼႅတ်ႈလၵ်ႉၵပ်းသိုပ်ႇၸူး မူလၼိထိ ပဝီႊၼႃႊ (ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်) မိူင်းထႆး။ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၵေႃႈၸင်ႇႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၼရူင်ႊၶျႆႊ ၵျရိူၼ်ႊၶျႆႊ တပ်ႉသိုၵ်းၼရေႊသူၼ်ႊသေ ၵႂႃႇၸွႆႈဢဝ်ၼၢင်းယိင်းထႆး 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7/12/2025 သေၶၢမ်ႈမႄႈၼမ်ႉသွင်ယၢင်း ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး လိုဝ်ႈဝႆႉတီႈၸႄႉတွၼ်ႈတၢၵ်ႇ။ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 8/12/2025 မူလၼိထိ ပဝီႊၼႃႊ ၸင်ႇဢဝ်တူဝ်ၶႃတီႈၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇသေ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ – ၼႆ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးၵေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉသမ်ႉလႆႈလႅၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်
ယိင်းၼုမ်ႇဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉသေပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ – “လၢႆးလွၵ်ႇလႅၼ်မၼ်းၵေႃႈ မီးၼမ်ၼႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇမၼ်းၼၢင်းၼႆ လႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႅၼ်ပိူၼ်ႈတီႈဢႄႇသုတ်းၼိုင်ႈၵမ်းၼႆႉ 5 သႅၼ် 10 သႅၼ်ပျႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းႁိုင်ယဝ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မေႃၵၢၼ်လီလီယဝ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ လွၵ်ႇလႅၼ်လႆႈထိုင် ႁူဝ်မိုၼ်ႇသႅၼ်ပျႃး မၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။ လၢႆးလႅၼ်တႄႉ လႆႈလၢတ်ႈတေႃႇတူၺ်း- မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸၢင်ႈလႅၼ်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉပႃး”- ဝႃႈၼႆ ။
ပေႃးဝႃႈ တေလႅၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆ တႃႇတေလႅၼ်လႆႈငိုၼ်းဢၢၼ်ႇႁူဝ်လၢၼ်ႉမၼ်း ၵမ်းလဵဝ်ၼႆတႄႉဢမ်ႇငၢႆႈ။ တေၸၢင်ႈလႅၼ်ဢဝ်ၵမ်းဢိတ်းဢိတ်း တေႃႇပေႃးလႆႈမႃးၼမ် ၼမ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။

တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ဢႅပ်ႉ (App) ၵူႈငိုၼ်း၊ ဢႅပ်ႉႁွမ်ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢွၼ်တၢင်းတႄႉပၼ်ၵူႈယိုမ်ငိုၼ်း သေဝၢႆးမႃးၶိုၼ်းလႅၼ်ဢဝ်ငိုၼ်းပိူၼ်ႈ။ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတႄႉဢဝ်လၢႆးၼႆႉသေ လွၵ်ႇလႅၼ်ငၢႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈလႆႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း လႆႈၸႂ်ယၢဝ်းယၢဝ်းသေလႅၼ်။ ယွၼ်ႉဝႃႈပေႃးၶဝ်ထုၵ်ႇလႅၼ်ယဝ်ႉ ၵႂႃႇတိူင်ႇပလိၵ်ႈၵေႃႈ ပလိၵ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းပၼ်သင်။
ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးပဵၼ်တႃႇလႅၼ်ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ လွၵ်ႇလႅၼ် ႁူၺ်းႁွင်ႉ မႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်းၸွမ်း တီႈၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်လူင်း တိုၼ်း ၼႂ်း “cryptocurrency”။
တီႈၼႂ်းႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇၼိုင်ႈလင် ဢမ်ႇၼၼ် ၼႂ်းၼိုင်ႈႁွင်ႈၼၼ်ႉ မီးၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇသဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ဝႆႉ လၢႆလၢႆၸုမ်း၊ မီးဝႆႉၸိုဝ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၽႂ်မၼ်း ၊ပေႃႈလဵင်ႉ (လၢဝ်း ပၢၼ်း)၊ ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽႂ်မၼ်းသေ မႃးႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇသဝ်းဝႆႉ (1 ၸုမ်းမီးၵူၼ်းႁဵတ်း ၵၢၼ် 10 -20 ၵေႃႉ)။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးပႃးၽူႈၸတ်းၵၢၼ်၊ ၾၢႆႇ IT ၊ၾၢႆႇယိပ်းငိုၼ်း၊ ၾၢႆႇၵုမ်းၵူၼ်း ၸိူဝ်း ၼႆႉ။
ၼုမ်ႇယိင်းသႅၼ်းပၢၼ်ဢႃယု 20 ပၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉလႆႈႁပ်ႉပွႆႉႁပ်ႉၶူးယဝ်ႉသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတၢင်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉပွၵ်ႈမႃးၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼေတူဝ်ထူပ်းၼႃႈၵၢၼ်မၼ်းၼၢင်း ၼဝႃႈ – ဢိင်ၼိူဝ် လွၵ်းလၢႆးလွၵ်ႇလႅၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ တူဝ်ယိူဝ်ႇဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ မၢင်ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵၢင်ဝၼ်း မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵၢင်ၶိုၼ်း။ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်မၼ်း ၼၢင်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁၼ်မႃးတႄႉ ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ႁူၺ်းႁွင်ႉႁႂ်ႈမႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်းၼႂ်း cryptocurrency ၼႆႉတႄႉပိူင်လူင် တူဝ်ယိူဝ်ႇပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၵၢင်ၶိုၼ်း တေႃႇထိုင် တဵင်ႈဝၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ်တေမႅၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ၊ ၸႂ်ႉၽႃႇသႃႇ ဢင်းၵိတ်းသေလၢတ်ႈ တေႃႇၵၼ်၊ သင် ဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်းၸိုင် တေၸႂ်ႉလိၵ်ႈၶႄႇသေ ပိၼ်ႇပဵၼ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း – ဝႃႈၼႆ။
“မိူဝ်ႈတႄႇၶဝ်ႈၵႂႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း တေႁႂ်ႈပေႃႉလိၵ်ႈၶႄႇ ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်းၼႄ တီႈၼႂ်းၶွမ်း(computer) ၶဝ် တႃႇတေၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း တၢင်းဝႆးၵၢၼ်ပေႃႉလိၵ်ႈ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ တေဢဝ်ၶေႃႈမုလ်း ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်းၼႂ်း cryptocurrency ၼၼ်ႉ မႃးပၼ်ႁႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ တေပဵၼ်ၾၢႆႇလိၵ်ႈၶႄႇ ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း။ သင်လဵပ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉၵႂႃႇၸိုင် တေလႆႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ တႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းဝႃႈ ပွင်ႇၸႂ်မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်။
ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ တႃႇတေတႄႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈၶူင်သၢင်ႈတႅမ်ႈပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ပွမ်သေ သူင်ႇပၼ်တီႈ ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ၸိုဝ်ႈပေႃႈမႄႈ၊ ဝၼ်း လိူၼ် ပီၵိူတ်ႇ၊ တီႈယူႇ၊ ၵၢၼ်ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ၊ တူဝ်ထူပ်းၼႃႈၵၢၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈၼႆႈ တေပွမ်တူဝ်ပဵၼ် ၼၢင်းယိင်းသၢဝ်လဝ်း (သၢဝ်လုၵ်ႈၶိုင်ႈ ၶႄႇ- ထႆး ဢမ်ႇ ၼၼ် ၶႄႇ- မလေးသျႃး)၊ ယၢမ်ႈၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တီႈၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊဝႆႉ၊ တႃႇတေၶႂၢၵ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၼႆသေ ၵႂႃႇယူႇဝႆႉတီႈမိူင်း ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပႆႇႁိုင်၊ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးသမ်ႉ ယၢမ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသုမ်းသေ ၶိုၼ်းၸိုၼ်ႇလုၵ်ႉမႃးလႆႈ ယွၼ်ႉၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်းၼႂ်း cryptocurrency ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ တေလႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်း app မိူင်းၶႄႇဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ႁႃလိူၵ်ႈဝႃႈ တေၶႂ်ႈၸႂ်ႉၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၢင်းၸိူင်းၵေႃႉလႂ်၊ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ တေၸႂ်ႉၶႅပ်းႁၢင်ႈသၢဝ်ၶႄႇ ဢမ်ႇၼၼ် သၢဝ်ထႆး။” – မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈၼႄ ၼင်ႇၼႆ။
သင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၸိုင် တႃႇတေႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်တေပၼ်ဝႆႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် 1 ၵေႃႉလႂ် ၶွမ်း(computer) 1 လုၵ်ႈလႄႈ iPhone မိုဝ်းသွင်(second hand) 2-3 လုၵ်ႈ။ ၶဝ်တေၵႂႃႇ hack ဢဝ် Facebook account ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊမႃးပၼ် သေ ႁႂ်ႈပိၼ်ႇလႅၵ်ႈၸိုဝ်ႈ၊ လႅၵ်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈယဝ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း Dating app ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်း Facebook ယဝ်ႉ ႁႃၵူၼ်း (ႁႃတူဝ်ယိူဝ်ႇ) ။ Dating app ၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈႁႃၵူႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁႃဢူၺ်းၵေႃႉ (ၵမ်ႈၼမ် တေၸႂ်ႉတႃႇႁႃၵူႈ)။
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်းသမ်ႉ တေလႆႈတၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်ႁဝ်းဝႆႉ ၸွမ်းဢိတ်းဢွတ်း၊ ပေႃးႁၼ်မႅၼ်ႈၵေႃႉထုၵ်ႇၸႂ်ၸိုင် တဵၵ်းႁူဝ်ၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶွမ်ႊမႅၼ်ႉၵႂႃႇ၊ ပေႃး ၾၢႆႇၼၼ်ႉတွပ်ႇမႃးၶိုၼ်းၵေႃႈ တႄႇလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်ၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေဢမ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇၼမ်သေ တေသိုပ်ႇႁူၺ်းႁွင်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ် တီႈၼႂ်း WhatsApp ဢမ်ႇၼၼ် Telegram ၸိူဝ်းၼႆႉ။
Dating app ၼႆႉ ၼႂ်း Facebook ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈႁဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉၵမ်ႈၼမ်တႄႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်မီးဝႆႉပႃး။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁွင်ႉဢဝ်မႃးလၢတ်ႈတေႃႇၼႂ်း WhatsApp ဢမ်ႇၼၼ် Telegram ၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႅပ်ႈမီးငိုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် လႅပ်ႈတေလႅၼ်လႆႈ။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေတူင်ႉတၵ်ႉဢုပ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်ၵူႈဝၼ်း ႁႂ်ႈပေႃးမီးလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်၊ ႁူႉလွင်ႈၵၼ်မႃး၊ ဝၢႆးၼၼ် တေပႃးလွင်ႈ တၢင်းႁၵ်ႉမႃး(တေႁဵတ်းမိူၼ်ၼင်ႇယၢမ်ႈဢူၵ်းႁၵ်းသေ ဢိမ်ႇၸၢၼ်ႈတၢင်းႁၵ်ႉဝႆႉ) ယဝ်ႉၵေႃႈတေဢဝ် လွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လွင်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉၸိမ်လၢတ်ႈပႃးၸွမ်း။
ပေႃးလႆႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်တီႈ ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉၸိုင် တေႁူၺ်းႁႂ်ႈပိုတ်ႇဢၵွင်ႉ တႃႇတေလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်း cryptocurrency ။ တႃႇတေပိုတ်ႇဢၵွင်ႉၼၼ်ႉ ၶၵ်ႈတွၼ်ႈမၼ်းမီးၼမ်လႄႈ သင်လႅၼ်ၵူၼ်းလႆႈ (မီးၵူၼ်းတေပိုတ်ႇဢၵွင်ႉၼႆ) ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တေလႆႈၵႂႃႇၸူး တီႈႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း ႁႂ်ႈႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢၼ်ၶဝ်လၢတ်ႈ ။ တီႈၼႆႈ ပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢၼ်ႁူၺ်းၵႂႃႇၼႂ်း website/ link/ app ပွမ်ဢၼ်ၶဝ် ၶူင်သၢင်ႈ ႁဵတ်းဝႆႉ ၼၼ်ႉ ။
ၼုမ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – “ ၼႂ်းၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်းၼၼ်ႉ မီးၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၶၢဝ်းပွတ်း(short – term) လႄႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်း (long – term)၊ ဢၼ်ၸုမ်း ၵျႃႊ ၽျႅၼ်ႉၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်တႄႉ တေပဵၼ်ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်းၶၢဝ်းပွတ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းၵမ်းၵမ်း လႆႈသႂ်ႇငိုၼ်းလူင်းတိုၼ်းလၢင်း။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၺႃးလႅၼ်ၼၼ်ႉ သင်ပႆႇၵႂႃႇထုၵ်ႈငိုၼ်းၼႆ တေပႆႇႁူႉတူဝ်ဝႃႈ ၺႃးလႅၼ်။ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၶဝ်တႄႉ ပေႃးတိုၵ်ႉလႅၼ်လႆႈ တိုၼ်းသိုပ်ႇလႅၼ်ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း မိူၼ်ၼင်ႇ သင်ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းတႃႇတေ လူင်းတိုၼ်းလၢင်းယဝ်ႉၸိုင် ႁူၺ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၵႂႃႇႁႃၵူႈငိုၼ်းပီႈၼွင်ႉ ဢူၺ်းၵေႃႉ၊ ႁႂ်ႈၶၢႆရူတ်ႉၵႃး ႁိူၼ်းယေးသေ မႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢင်ၸိူဝ်း ၺႃးလႅၼ်ဝႆႉ ဢၢၼ်ႇႁူဝ်ပီၵေႃႈမီး။ ၵူၼ်းၵဝ်ႇဢၼ် မီးဝႆႉၵေႃႈ သိုပ်ႇလႅၼ်ၵႂႃႇသေ ဢၼ်မႂ်ႇၵေႃႈႁႃမႃးထႅင်ႈ၊ ႁဵတ်းၼႆသေ သိုပ်ႇပၼ်ႇၵၢၼ်ၵႂႃႇဝႆႉ။”- ဝႃႈၼႆ။
သင်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႄႇၸိုင် ၶၢဝ်းယၢမ်းၸၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တူၺ်း တေပဵၼ် 3 လိူၼ်။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလွၵ်ႇလႅၼ်ငိုၼ်းပိူၼ်ႈလႆႈၵေႃႈ တေလႆႈငိုၼ်းလိူၼ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ပူၼ်ႉၵႂႃႇ 3 လိူၼ်ယဝ်ႉတႄႉ ပေႃးဢမ်ႇယွၵ်ႇလႅၼ်လႆႈၸိုင် ဢမ်ႇလႆႈငိုၼ်းလိူၼ်၊ တေမီးပႃးလွင်ႈပၼ်သူး ပၼ်တၢမ်ႇ၊ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်လိူဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ် လွၵ်းလၢႆးဢၼ် ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢမေႊရိၵၼ်ႊ မႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်း တီႈၼႂ်း cryptocurrency။ တီႈတႄႉမၼ်း cryptocurrency ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်မီးဝႆႉတႄႉလႄႈ ၵူၼ်းလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်းယူႇ။ Cryptocurrency ၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်းမၢင်မိူင်း ပၼ်ၶႂၢင်ႉ ဝႆႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေတႃႉ မၢင်မိူင်းတႄႉပိၵ်းဢိုတ်း ႁႄႉႁၢမ်ႈဝႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၶဝ်သမ်ႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်း၊ သၢင်ႈဢၼ်ပွမ်သေ ႁႃလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် သင်ဢမ်ႇလူင်ႉလႅၼ်ႇသေ ၸႂ်ယႂ်ႇပိူၼ်ႈႁဵတ်းပၼ် ဢွၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်းၼႆတႄႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေ ဢမ်ႇတူၵ်းပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇၵူၼ်းၸိူဝ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈၾၢင်ႉသတိတႄႉတႄႉ။
ပေႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇဢွင်ႇ ၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်
ပေႃးဢမ်ႇႁႃလႆႈငိုၼ်းၼမ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈသၢႆႈတႅၼ်းၼီႈလႆႈ။ ၼီႈၼႆႉတေထူမ်ႈႁူဝ်မႃး ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း။ ၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်မိူဝ်းႁိူၼ်း။ ပေႃးသၢႆႈတႅၼ်းၼီႈလႆႈၶဝ်တေႁွင်ႉဝႆႉသေၸႂ်ႉလၢႆးၵူႈလွင်ႈ တႃႇတေလႆႈငိုၼ်းၶိုၼ်းဢၼ်ၶဝ်လႆႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်းၼၼ်ႉ ။
ပေႃႈလဵင်ႉၶႄႇမၢင်ၸိူဝ်း တႃႇတေမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ၶဝ်လႆႈသိုဝ်ႉမႃးၵူၼ်းတၢင်ႇတီႈ ။ ပေႃးမႃးမီးတီႈ ႁူင်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉယဝ်ႉ ၊ ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇမေႃလႅၼ်ၼႆ ၶဝ်ၵေႃႈ သိုပ်ႇၶၢႆပၼ်ၶိုၼ်း တၢင်ႇတီႈထႅင်ႈ။ ၵႃႉၵူၼ်းၵေႃႈမီး ။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လႅၼ်သေလႆႈသိုဝ်ႉတူဝ်မၼ်းမႃး ၼိုင်ႈသႅၼ်ဝၢတ်ႇၼႆ တေသိုပ်ႇၶၢႆပၼ်ၶိုၼ်း ႁူင်းတၢင်ႇတီႈ သႅၼ်ႁႃႈ ႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ ။
“ပေႃႈလဵင်ႉမၢင်တီႈ တေပၼ်တၢမ်လဵၵ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢမ်ႇပၼ်ၼွၼ်း ၊ ၸႂ်ႉၵိၼ်တင်းၵိၼ်ၽဵတ်း ႁိုၼ်းသႅပ်ႇထိုင်ၸႂ်ထိုင်ၶေႃး။ ပေႃးပဵၼ်ပေႃႈလဵင်ႉဢၼ်ၵျၢမ်းဢိၼ်ႉၵေႃႈ ၶင်ၶွၵ်ႈ ၊ ပေႃႉထုပ်ႉ ၊ မၢင်ၸိူဝ်း ပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈၼႂ်းၼမ်ႉ။ ၸႂ်ႉၸႄႈၼမ်ႉဝႆႉၶိုၼ်းၶိုၼ်းဝၼ်းဝၼ်း ၊ လိုၼ်းသုတ်း ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈလႃးလႃးၸင်ႇ ၵႂႃႇၶၢႆပၼ်တီႈပေႃႈလဵင်ႉတၢင်ႇၵေႃႉထႅင်ႈ ။ ပေႃးပဵၼ်ၼၢင်းယိင်းတႄႉ ဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈသေ ထိုင်တီႈလႆႈတၢႆၵႂႃႇၵေႃႈမီး။ ဢၼ်လီၵူဝ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈငိၼ်းပိူၼ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမေႃလႅၼ်လႃးလႃး ငိုၼ်းၵေႃႈသဵင်ႈယွၼ်ႉမၼ်းၼမ်ၼႃႇ ၺႃးၶၢႆတူဝ်ပၼ် ႁူင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉႁူင်းၼိုင်ႈ၊ လိုၼ်းသုတ်းၼႆႉၸင်ႇ ဢဝ်ၶူၵ်းၼႂ်း (ၶိူင်ႈၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်း) မၼ်းဢွၵ်ႇၶၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၶဝ်ႁဵတ်း ။ ၼႂ်းၸႂ်ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ႁူႉလူဝ်ႇလႆႈငိုၼ်းၵူၺ်း ၶဝ်တေႁဵတ်းၵူႈမဵဝ်း ။” – ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈမျႃႉဝတီႇသေလွတ်ႈမႃးၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ပေႃႈလဵင်ႉမၢင်ၸိူဝ်းၸႂ်ႉယွၼ်းငိုၼ်းၶိုၼ်းတီႈႁိူၼ်း ။ ယွၼ်းဢၢၼ်ႇႁူဝ်ပၢၵ်ႇမၼ်း ပေႃးလႆႈၵေႃႈ ပွႆႇမိူဝ်းၶိုၼ်းၸိူင်ႉၼႆ ။ ပေႃးၶဝ်လႆႈသဵင်ႈဝႆႉငိုၼ်းတႃႇၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ တႃႇၶဝ်တေလႆႈငိုၼ်းၶိုၼ်းၼႆႉ ၶဝ်တေၸႂ်ႉလၢႆးမၼ်းပေႃးၸေး တႃႇၶဝ်တေလႆႈငိုၼ်းၶိုၼ်း။
ပေႃးၽိတ်းၵၼ်တီႈၼႂ်းႁူင်းတီႈယူႇတႄႉဢမ်ႇလႆႈ ၶဝ်တေဢမ်ႇထၢမ် ဝႃႈၽႂ်ၽိတ်းၽႂ်ထုၵ်ႇ ၊ ႁွင်ႉၵႂႃႇတင်းသွင်ၵေႃႉယဝ်ႉ ၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၸိူၵ်ႈမတ်ႉမိုတ်းသေ ၽႅၼ်ဝႆႉတင်းဝၼ်း တင်းၶိုၼ်း ။ ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇပၼ်တင်းၽိတ်းၵေႃႈမီးယူႇၵူႈဝၼ်း ၵႆႉလႆႈႁၼ်ၼႃႇ ။
ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႁွင်ႉမႃးတႃႇလွၵ်ႇလႅၼ်ၼၼ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းၶႂ်ႈမိူဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈမိူဝ်း ။ ပေႃႈလဵင်ႉဢဝ်ဝႆႉ passport ၶဝ် – ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇဢွင်ႇ – တၢင်းႁိူၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၸပ်းယိၼ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်သေ ဢဝ်ၸၢတ်ႈပၢၼ်လူႉၵႂႃႇပႅတ်ႈ ၵေႃႈမီး -ၼႆ ၼုမ်ႇယိင်းတႆး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ KK Park သေဢွၵ်ႇပၢႆႈပူၼ်ႉလၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ မီးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းလႂ်လၢႆလၢႆၽွင်ႈ?
ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ တေလႆႈႁၼ် မီးဝႆႉၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်းမီးၼႂ်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေးသျႃး ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ။ ပေႃးလၢတ်ႈငၢႆႈငၢႆႈၵေႃႈ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ၶဝ်မေႃၵႂႃႇယူႇၸွမ်း ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းတူၵ်းၽၢၼ်၊ ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းပႆႇႁုၼ်ႈ မုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆးယဝ်ႉ။
ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၵႂႃႇပၵ်းသဝ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းၵမ်ႊပေႃႊတီႊယႃႊ၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ ၾိလိပ်ႉပိၼ်ႊ၊ ဝႅတ်ႉၼၢမ်ႊ၊ ၵမ်ႊပေႃးတီႊယႃးလႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၸဵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ လုၵ်ႉတီႈၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ႁႃၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ။
ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈႁႃၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ တေမီးယူႇသွင်တွၼ်ႈ။ တွၼ်ႈၼိုင်ႈတႄႉ တေပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ်လူၼ်ႉလိူဝ်သေ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ။ ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈတႄႉ ၵပ်းသိုပ်ႇတင်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵူၼ်းသေ ႁႃၵူၼ်းတႃႇမႃးႁဵတ်းပဵၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ။
ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ တေႁႃသိုဝ်ႉတီႈလိၼ် ၸွမ်းသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်တိပ်းၸပ်းၵၼ်ယူႇ မိူင်းထႆး၊ လၢဝ်း၊ ၶႄႇ၊ ဢိၼ်းတီးယႃး ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁဵတ်း ႁိူၼ်းယႂ်ႇယႂ်ႇလူင်လူင် တင်ႈမိူၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊသေ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈၼႆႉ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၽႄႈၸွတ်ႇတူဝ်ႈလူင်ၵႂႃႇပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ ။ ၽူႈၵုမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵုမ်းထိင်းလႆႈ ။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵူႈၸုမ်းၸုမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵုမ်းထိင်းလႆႈ မိူၼ်ၵၼ် ။ ယႃႇဝႃႈတေ ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉလႃႈ – ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈ ယင်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၸုမ်းၵျႃႊ ၽျႅၼ်ႉ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉပၢႆၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇ ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁဵတ်းဢမ်ႇႁူႉဢမ်ႇႁၼ် ပၼ်သုၼ်ႇလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်း သၢင်ႈႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇ တႃႇၶိုင်ပွင်ၼႃႈၵၢၼ် ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ ။
ပေႃးတေမႃးတူၺ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ၶႄႇ-မၢၼ်ႈ ၼႆႉ ဝဵင်းၸိူဝ်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းၸွမ်း လႅၼ်လိၼ် မီးယူႇ 7 ၸေႊဝဵင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၸေႊဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸိုဝ်ႈတႆး- ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ( ၶႄႇႁွင်ႉ လၢဝ်ႇၵၢႆး – ဢၼ်ၵမ်ႈၼမ်ႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်ဢွၵ်ႇမၢၼ်ႈဝႃႈ လဝ်ႉၵႆႇ) ၊ ပၢင်သၢင်း၊ မိူင်းပွၵ်ႉ၊ မိူင်းလႃး လႄႈ ၵဵင်းတုင် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ 35 ဢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ (ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ) ။
ၸိူဝ်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းထႆး – မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ သူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ၊ မျႃႉဝတီႇ၊ ၽလူး (ဖလူး)၊ ၵျွၵ်ႉၶႅတ်ႉ(ကျောက်ခက်)၊ သူင်ႇသီးမျႅင်ႇ (ဆုံဆည်းမြိုင်)၊ ဝေႃးလေႇ (ဝေါလေ)၊ ၸေးတီးသၢမ်ဢူင်း (ဘုရားသုံးဆူ)၊ ထီးၶီး(ထီးခီး)၊ ၵေႃႇသွင် (ကော့သောင်း) ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ဢမ်ႇၼပ်ႉဢမ်ႇဢၢၼ်ႇလႆ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇၵျႃႊၽျႅၼ်ႉဢၼ်ယႂ်ႇ မီးယူႇမွၵ်ႈ ႁိမ်းႁွမ်း 50 ဢၼ် ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႅၼ်လိၼ် မိူင်းထႆးၵေႃႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်တီႈသူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ ဢၼ်တိတ်းၸပ်း လႅၼ်လိၼ် မိူင်းထႆး။ ၼႂ်းႁူဝ်ပီႊ 2024 ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ သင်ႇႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၼႆမႃး။
ၵွၼ်ႇၼႃႈၶႄႇတေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈၽဵဝ်ႈၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉဢိတ်းၼိုင်ႈ ၽွင်းႁၢင်ပီႊ 2023 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈယႂ်ႇသေ ပိုတ်းယိုဝ်း ၵၼ်တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ ယဵၼ်းပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်း လၢမ်းတူဝ်ႈၸွတ်ႇၸိုင်ႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ်ပႆႇယဝ်ႉပႆႇတူဝ်ႈ။ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇႁၢႆ ယင်းပၢႆၼမ်မႃးလူးၵွၼ်ႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်းတႄႉ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢိုပ်းတုၵ်ႉဢိုပ်းယၢၵ်ႈ ၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇဝဵင်း ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈယူႇၶိုၼ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁိူၼ်းယေးဝၢၼ်ႈသူၼ်လႅဝ် ၽႅဝ်ႉဢမ်ႇၵိုတ်းသင်၊ တႃႇပူၵ်းပွင်ႁိူၼ်းယေးၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။
ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉလႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ်
ၼႂ်းပီ 2023 မႃး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သၢမ်ဢူၺ်းလီၼၼ်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈတႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆသေ ႁဵတ်းပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇမႃးတေႃႇထိုင်ႁူဝ်ပီ 2025 ။ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ၽိုၼ်းပဵၼ်ၾႆး။ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ- သႅၼ်ဝီ- ၵူတ်ႉၶၢႆ ၵုၼ်လူင် ႁူဝ်ပၢင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉဢွၼ်ၵၼ်လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း။ ဝၢၼ်ႈပေႃးလူႉ မိူင်းပေႃးပင်း။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတင်းၼမ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းႁၢႆ။
ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉၵေႃႈ ဢၼ်သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၢၼ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ် ဢမ်ႇမူၺ်ႉႁၢႆသေဢမ်ႇၵႃး ယင်းပၢႆလၢမ်းၽႄႈၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ မီးလူင်ၵႂႃႇၵူႈဝဵင်း။ ၸုမ်းပေႃႈလဵင်ႉသမ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ႁူၺ်းႁွင်ႉႁႃၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် – လွၵ်ႇလႅၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ တေလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢႆႈၵၢၼ်လီ သမ်ႉလႆႈငိုၼ်းၼမ် ၼႆလႄႈၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉမီးတီႈလႂ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်လႅၼ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းၵမ်ပေႃးဢမ်ႇၵိုတ်း။
ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇဢွၼ်ၵၼ်လူင်းမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး-ယၢင်း။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းသမ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း မိူင်းယႆ လႃႈသဵဝ်ႈ လၢဝ်ႇၵၢႆး သီႇပေႃႉ မိူင်းၵိုင် မိူင်းသူႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵုမ်းၵမ်ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တူၺ်းလူလုမ်းလႃးဝႆႉပၼ် ဝႃႈၼႆလူးၵွၼ်ႇ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸုမ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉသေ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တႄႉလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ၸုမ်းလႅၼ်ငိုၼ်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းတြႃးဝၢင်ႇၼႆ ဢမ်ႇမီးသေပွၵ်ႈၶႃႈလူင် ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႂ်းၼႃႈတီႈ SSPP လႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း။မၢင်တီႈၵေႃႈ မၢပ်ႇၼႄးၵေႃႈပႃး ။မၢင်တီႈၵေႃႈ မီးတေႉၵေႃႈမီး။ၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ်တင်းသဵင်ႈတႄႉ ပိူၼ်ႈတေဝႃႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ဝႆႉၼႃႇၼႆ။ ၸၢင်ႈမီးလွင်ႈၸီႉၸမ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်မႃး။ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ 4-5 ၵမ်းယဝ်ႉ ။တေဢမ်ႇလႆႈမီးၼႂ်းၼႃႈတီႈႁဝ်း။ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇႁပ်ႉၶၢမ်ႇၼႆ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်ႁဝ်း တီႈငဝ်ႈငုၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ။ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၵူၺ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢင်တေႃႇပၢင်လွင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ႁဵတ်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်ႁဝ်း ။ ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆ မၼ်းၽတ်ႉယွၼ်ႈၵႂႃႇၵူႈတီႈၵူႈတၢင်း ၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇမီးၼႂ်းၼႃႈတီႈႁဝ်းၼၼ်ႉၼႆ လႆႈတႅပ်းတတ်း ဢွၵ်ႇပိူင်ဝႆႉ ၸီႉသင်ႇၵၼ်ဝႆႉ ။မိူၼ်ၼင်ႇ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ တိုၼ်းမီးၸုမ်းႁႄႉယႃႈမဝ်းၵမ်ယူႇယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင် ၸၼ်ႉငဝ်ႈငုၼ်း တေႃႇထိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်း ။ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်ငဝ်ႈငုၼ်းႁဝ်း။ ႁဵတ်းမႃးၵူႈပီပီ ။ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉၵူၺ်း။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉမီးမႃးသေ ၸင်ႇမႃးဢွၵ်ႇပိူင်ႁႄႉၵင်ႈပၢင်ႇတေႃႇလွင်းၼႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈ။ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉႁဝ်းဢမ်ႇၵျိူၵ်ႈလႄႈ ႁဝ်းဢမ်ႇပၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈတီႈႁဝ်းၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃႈ။ ၼႆႉတႄႉ ၸႅင်ႈလႅင်းၵၼ်ယူႇ။”
ဝၼ်းတီႈ 10/12/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ (ၸုမ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ) ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးလင်မိူင်းၶႄႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလိုပ်ႈလမ်းတီႉၺွပ်းႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ 100 ၵေႃႉယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈၼႅတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼင်ႇၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၶွမ်ႊမတီႊၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ 16 ၵေႃႉ။ ယုၵ်ႉဢဝ် ၸွမ်သိုၵ်း ထုၼ်းထုၼ်းၼွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်းၶွင် ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တၢင်ႇပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်းဝႆႉ။
တႂ်ႈၼၼ်ႉတေမီး ဢူးတၢၼ်းသူၺ်ႇ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ဢူးမျိၼ်ႉၵျၢႆႇ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်းတႄႉဢဝ်ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉမႃးပၼ်တီႈယူႇဝႆႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းလႄႈတိူင်း၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈၾၢႆႇယေးငိုၼ်းငဝ်ႈငုၼ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်း၊ ၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇ ၼႂ်းမိူင်း၊ ၾၢႆႇတမ်းဝၢင်းတီႈယူႇ၊ ၾၢႆႇ ပွင်ႇၶၢဝ်ႇ၊ ၾၢႆႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ၊ ၾၢႆႇလႅၼ်လိၼ်၊ ၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ ၊ ၾၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇတေႃႉသူင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးႁဵတ်း။
ပေႃးတူၺ်းၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်သမ်ႉတေလႆႈႁဵတ်းမိူၼ်ၼင်ႇ – တႅမ်ႈမူႇပိူင်တႃႇတိုၵ်း ၽဵဝ်ႈလွင်ႈလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ၊ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းတႃႇ ၶွမ်ႊမတီႊ ၶဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းမႃးတူင်ႉၼိုင် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉသူင်ႇပၼ်ၶိုၼ်းမိူင်းၽႂ်မၼ်း၊ တႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် တင်းၵူႈမိူင်းမိူင်းသေ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ – ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႅတ်ႈလႅၼ်ႈၵႂႃႇၽဵဝ်ႈၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတီႈမျႃႉဝတီႇ- ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈ လီငၢမ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ၵူၼ်းပၵ်းတႃ ၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်တႄႉဝႃႈပဵၼ်ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂ်ႈဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈၼႂ်းၵႄႈ သွင်ၸိုင်ႈမိူင်းယႂ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၶႄႇလႄႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၶဵင်ႇတႃႉႁႅင်းၵၼ် တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵူဝ်ၶမ်ၼႂ်းၵႄႈၶဝ်လႄႈၸင်ႇႁိပ်ႈၼႅတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတႃႇဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ – တီႈတႄႉမၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3-4 ပီမႃး တႃႇယူႇလွတ်ႈလႆႈၼၼ်ႉလႆႈၶဝ်ႈပႃးပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ယႂ်ႇၼႂ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉၵူၺ်း။ ဢၼ်မၼ်းႁဵတ်းယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ႁဵတ်းၼႄလုမ်ႈၾႃႉဝႃႈ တူဝ်မၼ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး ဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ – ၶႂ်ႈႁဵတ်းၼႄၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း ။
ဢမ်ႇၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း – ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ယႂ်ႇမိူင်းၶႄႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈဝႃႈ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉသူင်ႇပၼ်ၶႄႇ၊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈႁၢမ်ႈၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၵုမ်းၵမ်တူင်ႉၼိုင်၊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁၢမ်ႈမီးၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ – ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၼႂ်းလိူၼ်သွင်လိူၼ်ၼႆႉလႆႈႁၼ်မႃးထပ်းၵၼ်။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 18-20 /11/2025 ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇ ၼႂ်းဝဵင်းမႂ်ႇ သူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ တီႈမျႃႉဝတီႇ ၼႂ်းၸေႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ႁဵတ်း ႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၽူင်ႉပၢႆႈၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ တၼ်းလႆႈပၢႆႈလီလီ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဢမ်ႇမီး။ သင်ဝႃႈ ပၢႆႈလႄႈ မေႃသဵင်ႈမေႃမူတ်း တင်းၶႅၼ်း။ ၵူဝ်ၶၢႆႉတီႈၼိုင်ႈၵႂႃႇမီးတီႈၼိုင်ႈ။ ၵႂႃႇမီးတီႈလႂ်ၵေႃႈ ႁိုဝ်တေလီ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ၵူဝ်ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ မႃးၶွၼ်ႈယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ထႅင်ႈ ။
ၼႂ်းၶၢဝ်း တၢင်း 3 ဝၼ်းၵူၺ်း တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း 1800 ၵေႃႉ ၼႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈ ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈသွၵ်ႈ တိုၵ်းလူင် ဢၼ်သၢင်ႈဝႆႉ လူၺ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ် 6 လင် ယိုတ်းလႆႈပႃး ၶွမ်ႊ 2653 ဢၼ် လႄႈ ၾူၼ်း 21750 လုၵ်ႈ ။
ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ႁူဝ်မိုၼ်ႇၵေႃႉ ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ထႆးသေၶဝ်ႈသေႃႉယူႇမိူင်းထႆး။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းတၢင်းမိူင်းတႆးမိူင်းမၢၼ်ႈ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈဢၢၼ်းတေၶိုၼ်ႈမိူင်းတႆးၼၼ်ႉ ၺႃးၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
ၼုမ်ႇယိင်းဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁုင်ၶဝ်ႈၽၵ်းၼႂ်းႁူင်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတီႈ KK Park သေပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းမိူင်းတႆးၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ – “ ၺႃးၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းပေႇၸႂ်ယဝ်ႉ ၶႃႈ။ ပေႃးမေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈလီလီပေႃးတွပ်ႇလႆႈဢၼ်ၶဝ်ထၢမ်ၼၼ်ႉလီလီတႄႉဢမ်ႇယၢပ်ႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ဢၼ်ဝႃႈၺႃးထႆၵိၼ်ငိုၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းသႅၼ်ဝႃႇ သင်ဝႃႇၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ တေပဵၼ်ၸၢဝ်းၶႄႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈသေဢိတ်းၼၼ်ႉဢေႃႈ။ၸိူဝ်းၶဝ်သမ်ႉႁူႉယူႇဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁိုဝ်လႃႇမၢႆၾၢင်ၼႆႉ ၶဝ်သိုဝ်ႉဢဝ်လွၼ်ႉလွၼ်ႉၶႃႈလူး။ ဢၼ်ႁဵတ်းပၼ်မၢႆၾၢင်သမ်ႉပဵၼ်ၽႂ်ၶႃႈလႃႇ – ၸွင်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢင်ႈႁဵတ်းပၼ်ၶႃႈႁိုဝ်”– ဝႃႈၼႆ။
ၸိူဝ်းဢၼ်ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၶဝ်ႈတၢင်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ ၺႃးၵူတ်ႇထတ်းတီႈလၢၼ်ႇလႅၼ်လိၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2025 ၼႆႉ လၢၼ်ႇလႅၼ်လိၼ်သမ်ႉပေႃးလႆႈပိုၼ် ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ပိၵ်ႉဢိုတ်းလၢၼ်ႇတႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 7 ဝၼ်းဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတႄႉဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈ လၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းၼႆႉ မိူၼ်တင်းတွႆႇမၢၵ်ႇယႃႈမိူင်းႁၢမ်းတႅၵ်ႇၵူၺ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈယႃႉတီႈ KK Park ၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၶဝ်တႅၵ်ႇပၢႆႈၽူင်ႉပိဝ်သေ ၵႂႃႇတႄႇငဝ်ႈပၵ်းသုၼ်ထႅင်ႈတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇဝဵင်းၵူၺ်းၼႆယူႇ။
“ပေႃးၶဝ်ယႃႉတီႈမျႃႉဝတီႇၵေႃႈ ၵူဝ်ၵျႃးၽျႅၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၶၢႆႉမႃးႁဵတ်းတီႈမိူင်းတႆးၶိုၼ်းၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ။ လၢႆးၶဝ်ႁဵတ်းၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈမီးၼမ်ႉၸႂ်လီသေႁဵတ်းလူင်။ 1 ၵေႃႉတႃႇပုၼ်ႈသုၼ်ႇ တူဝ်ၶဝ်တေယူႇလွတ်ႈ ဢမ်ႇႁႂ်ႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းဢမုၶၻီးလုမ်ႈၾႃႉ ၶဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈလၵ်းထၢၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉႁၢႆၵူၺ်း။ 2 ၵေႃႈမိူၼ်ၶဝ်ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းပေႃႈလဵင်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉပၢႆႈ လွတ်ႈၵူၺ်းၼႃႇ” – ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 9/12/2025 ၼၼ်ႉ မိူင်းၶႄႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းဢွၼ်ၼမ်း ၸုမ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တႃႇ 100 ၵေႃႉ။ ၽႂ်တီႉၺွပ်းပၼ်လႆႈၸိုင်တေပၼ်ငိုၼ်းသူး 2 သႅၼ်ယႂၢၼ်ႊ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။
ၵွၼ်ႇၼႃႈၼႆႉသမ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/11/2025 မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၵေႃႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ (Scam Center Strike Force) ။ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 4/12/2025 သၽႃးလၢင်ႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊၵေႃႈမၵ်းမၼ်ႈပၵ်းပိူင်တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ဢၼ်လႅၼ်ၵိၼ်ၵူၼ်းယူႇတင်းလုမ်ႈၾႃႉ။ ပၵ်းပိူင်ဢၼ်ၼႆႉ တႅၼ်းၽွင်း ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉ လႄႈ တင်း ရီႊပပ်ႉပလီႊၵၼ်ႊ တင်းသွင်ၾၢႆႇ ဢွၼ်ၵၼ်ၵမ်ႉထႅမ်တင်းမူတ်း။
ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း DKBA မိူၼ်ၼင်ႇ – ၸေႃးသဵင်ႇဝိၼ်း၊ ၸေႃးသတီး၊ ၸၢႆးၵျေႃႇလႃႉ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်ပဵၼ်Chamu Sawang တိူဝ်ႊရႅၵ်ႊထိူဝ်ႊ ၶွမ်ႊပၼီႊ Trans Asia ၶွင်ထႆး ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်ဝႆႉတင်း ၶႄႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇႁႅတ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 8 မူင်း တူဝ်တႅၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း- လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး- လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ သၢမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ တီႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ။
တီႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈတူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁွင်ႉဢဝ်ၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၸိူဝ်းထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉ ယွၼ်ႉတၢင်းၽိတ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉတင်း ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ် ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆး (ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ) ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၸိူဝ်းၺႃးတီႉၺွပ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၾၢႆႇမိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းတူၺ်းထိုင်လဵင်ႉလူဝႆႉ။ ၸၢႆႇပၼ်ၵႃႈၶဝ်ႈၵႃႈၼမ်ႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၼိုင်ႈၵေႃႉ 15000 ပျႃးလႄႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် သဵင်ႈၵႂႃႇငိုၼ်းၼပ်ႉမိုၼ်ႇသၢမ်ႁဵင်လၢၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ၸွမ်သိုၵ်းၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ တႄႇလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ 30 ဝၼ်း တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 13 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ တီႉၺွပ်းလႆႈဝႆႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ 13272 ၵေႃႉ။ သူင်ႇမွပ်ႈၶိုၼ်းတီႈမိူင်းၽႂ်မၼ်းၵႂႃႇ တႃႇ 11617 ၵေႃႉယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ပီ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း တင်း ဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ လႄႈ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇၼႆႉ တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈတႃႇ 70196 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼင်ႇႁိုဝ် တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉလႆႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊၼႆသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸႂ်ႉၵူၼ်းသိုၵ်း တင်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႉၺွပ်းၵူၼ်း၊ ယႃႉပႅတ်ႈႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇ ဢွင်ႈတီႈမီးၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉယူႇသဝ်း ၼႂ်း KK Park ၼၼ်ႉ တႃႇ 444 ဢွင်ႈတီႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁေႉၵင်ႈၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်
တီႈတႄႉမၼ်း ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ။ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ငၢႆႈ လႆႈငိုၼ်းၼမ် ၼင်ႇၵူႈၵေႃႉလၢမ်းႁၼ်ၼႂ်းတႃ။ မၼ်းပဵၼ်ၶူဝ်ၵၢႆႇၸူးငရၢႆးမိူင်းၵူၼ်းတႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆ ၽႂ်တေထဵင်လႆႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉလူင် ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ၵူၼ်းမီးပၺ်ႇၺႃႇလႅတ်းၽၢႆၶဝ် ဢဝ်လၢႆးၾၢႆႇဢၢႆႊထီႊသေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶပ်းၶိုင် ပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ် တွၼ်ႈသေ လွၵ်ႇလႅၼ်ၵၼ်ယူႇၵူႈမိုဝ်ႉဝၼ်းယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေဢမ်ႇ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၵူၼ်းၺႃးလွၵ်ႇ လႅၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼမ်ၼမ်သေ လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁႂ်ႈႁူႉ ပွင်ႇလႅင်း လွင်ႈလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၢႆႊထီႊ လႄႈ သိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႆႈလီလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ် ၸင်ႇတေၸွႆႈၵႅတ်ႇၵင်ႈ ပၼ် ယႃႇႁႂ်ႈၽေးၶဵၼ်လူင် ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၼႆႉ မႃးထိုင်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်းတႄႉ “ယႃႇယုမ်ႇပိူၼ်ႈငၢႆႈ”၊ ယႃႇဝႆႉၸႂ်လေႃးၽ လမ်ႇမၢၵ်ႈ ၼမ်လူၼ်ႉ၊ ယႃႇၸႂ်ၼႅတ်ႈၸႂ်ဝႆး၊ လွင်ႈသင်သေဢမ်ႇဝႃႈ တေလႆႈဝႆႉၸႂ်ၼိမ်ၼိမ်သေ ယူႇႁႂ်ႈမီးသတိ ဢဝ်တၢင်းႁူႉၺၢၼ်ႇပၺ်ႇၺႃႇဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၼၼ်ႉသေ တႅပ်းတတ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ႁႂ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၵႃႈၶၼ်သေၵမ်း။
















ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ