ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးသုၼ်ႇတႅပ်းတတ်း လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းႁင်းၶေႃ။ တႃႇပၼ်သဵင် တွၼ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် တဵၵ်းၼဵၵ်း  ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶတ်းလိူၵ်ႈၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း မႃးပဵၼ် ၵူၼ်းၶတ်းႁူဝ်ႁိူဝ်း ႁဵတ်းပဵၼ် ၽူႈၼမ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇ ၼႂ်းပွၵ်ႉ ၼႂ်းဝဵင်းႁဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၵၢင်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတင်းသဵင်ႈ။ ၶႂ်ႈၵႂႃႇ ၵေႃႈလႆႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇၵေႃႈလႆႈ။ ၽူႈလႂ်ၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇမႃး တဵၵ်းတဵင် လွၵ်ႇငိုတ်ႈ မိပ်ႇငႅၼ်း တေႃႇ ၵၢင်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၼႆ လူဝ်ႇလႆႈႁူႉၸႅင်ႈလႅင်းဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်း။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းတီႊမူဝ်ႊၶရေႇၸီႇၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တေလႆႈၵႂႃႇလိူၵ်ႈ ၵူၼ်း လႄႈ မုၵ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်း တေႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈ မူၼ်ႉမႄး ပိူင်ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း၊ ၵၢၼ်ပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်း၊ ၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းတြႃးၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးၵိုင်ႇငၢမ်ႇလႄႈ မီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ပဵၼ်ထမ်း။

ပေႃးလၢတ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း တေလႆႈလိူၵ်ႈ ၽူႈၼမ်းဝၢၼ်ႈ၊ ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ၊ ၸိုင်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁင်းၵူၺ်း။

ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) ၵေႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်း။  ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ လိုၼ်း သုတ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းၽဵင်ႇပဵင်း မိူၼ် ၼင်ႇမိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇထွမ်ႇ သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းသေ မၢပ်ႇၼႄးလၢတ်ႈဝႃႈ – “ၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်လႆႈ မႃးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်း” ၼႆသေ တီႉၺွပ်းဢဝ်ၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းၾၢႆႇၶတ်းၶၢၼ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉ ယဵတ်ႈၶွၵ်ႈယဝ်ႉယိုတ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း လိပ်းလိပ်းလႅင်လႅင်။

ဝၢႆးလင်မႃး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယႃႉပႅတ်ႈသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸုမ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်း တႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉပႅတ်ႈၾၢႆႇလဵဝ်။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၼႆႉ ႁိုင်- ယဵပ်ႇၶဝ်ႈမႃးၸမ်ထိုင် 5 ပီယဝ်ႉ။ ၼႂ်း ၶၢဝ်းတၢင်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉလၢႆးတၢင်း လၢႆမဵဝ်းသေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶိုၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆး။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈသေ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ။

ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁိမ်ယိုတ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း လိပ်းလိပ်းလႅင်လႅင်မႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုင်ႈၶႅၼ်းမီးတိုဝ်ႉတၢင်း ၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်တင်း ၸိုင်ႈမိူင်းၼွၵ်ႈၵမ်းသိုဝ်ႈသေ လႆႈတၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈၵူႈၾၢႆ ၾၢႆမႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇလႄႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉမီး ဢဵၼ်ႁႅင်း ယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ၵူႈပၢႆးပၢႆး။

တင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ် သိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်း။ မၢင်တီႈ ႁုၵ်းႁၢႆႉၶိုၼ်ႈ ၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း။ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းသိူဝ်သေ ၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၵိၼ်း ႁူပ်ႉတၢင်း ယၢပ်ႇ တႃႇယူႇသဝ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေပဵၼ်လၢႆးတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ တၢင်းၵပ်ႉၵိၼ်း လႄႈ ႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇ ပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ “တေႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ” ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ၼႆၵမ်းသိုဝ်ႈ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇသၢမ်တွၼ်ႈ။ တွၼ်ႈၼိုင်ႈ တေပဵၼ်ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 28 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2025၊ တွၼ်ႈသွင်ၼႆႉ တေပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ပီ 2026၊ တွၼ်ႈသၢမ်ၼႆႉ တေပဵၼ်ဝၼ်းလႂ်ၼႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ ႁႂ်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈသေတႃႉ ငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝွင်းဝႅင်းဝႆႉတႄႉ တေပဵၼ်ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႇၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ၸွမ်ၸိၵ်းတပ်ႉသိုၵ်း ၽူႈၼမ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေၼမ်းၸတ်းႁဵတ်း ၼႆႉ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၸႂ်ႉလၢႆးတၢင်းဢၼ်လႂ်ၵေႃႈလီ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ဢမ်ႇပဵၼ်ထမ်းလႆႈ တႃႇၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈလႆႈဝႃႈ “ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၶိုဝ်ႇၶဝ်ႈပေ၊ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၶႂၢင်ႇတြႃး ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ” ၼႆ လႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လၢတ်ႈဝႃႈၼၼ်ၸိုင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယႃႉလူႉ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ် ပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်း 2008 ဢၼ် မၼ်းၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးသေ မၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁင်းၵူၺ်း။ ယဝ်ႉ ဢဝ်လၵ်းမိူင်း (ၾိင်ႈမိူင်း) ၼၼ်ႉသေ မၢပ်ႇၼႄးဝႃႈ “သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်းပၼ်သဵင် ဢၼ် ၶပ်းၶိုင်ဢွၵ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ” ၼႆသေ ၸႂ်ႉလၢႆးတၢင်းႁုၵ်းႁၢႆႉ တဵၵ်းယႃႉလူႉပႅတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်မႂ်ႇ ၸုမ်းဢၼ်တေၶိုၼ်ႈမႃး ၼင်ႈတီႈယူႇၼႂ်းလုမ်းသၽႃးၸုပ်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။

တီႈတေႉမၼ်း ၼႂ်းပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း (ၾိင်ႈမိူင်း) 2008 ၼႆႉ ဢမ်ႇပၼ်သုၼ်ႇႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း ၵူတ်ႇထတ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းပၼ်သဵင်။ တွၼ်ႈတႃႇတေၵူတ်ႇထတ်း သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်းပၼ်သဵင်လႆႈၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း တေလႆႈယိုၼ်ႈလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်းတီႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ။

ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း တွၼ်ႈၵၼ်ႊ (9) မတ်ႉတႃ 399 (ဆ) မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉဝႆႉဝႃႈ “ပိူဝ်ႈတႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းၶိုၼ်း လွင်ႈၽိတ်း လွင်ႈထုၵ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေလႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၸုမ်းၵူတ်ႇထတ်းပိူင်ပဵၼ်ၼၼ်ႉ ႁင်းၵူၺ်း ၶေႃၶေႃသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ” ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

​ၼႂ်းပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း တီႈမတ်ႉတႃ 402 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းၼႆႉ တေလႆႈယဝ်ႉ တီႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈလဵဝ်ၵူၺ်း။” မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉဝႃႈ “ပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်း” ၼႆယူႇ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸုမ်ႇၵူႈ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2020 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း လွၼ်ႉလွၼ်ႉ လႄႈ ၵူၼ်း တင်း ၸုမ်းပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်း၊ ၼွၵ်ႈမိူင်းတင်းၼမ်ၵေႃႈ မၵ်း မၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉ။

ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၶၢမ်ႇတုၵ်ႉၶၢမ်ႇယၢၵ်ႈ တေႃႈသူႈၽေးၶဵၼ် တၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႊ 19 သေ ၵမ်ႉထႅမ်သႂ်ႇဢဵၼ်သႂ်ႇႁႅင်း ႁူမ်ႈမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းဝႆႉ လူၺ်ႈၵၢင်ၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ယၢင်ႈသူႇၸူး ၾႅတ်ႇတရႄႇတီႊမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း မၵ်းမၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ် ဝႆႉၼၼ်ႉသမ်ႉ ၶိုၼ်းပိၼ်ႇလႅၵ်ႈ ႁဵတ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ ၶေႃႈတွပ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်လႆႈမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း ၾိင်ႈမိူင်းၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း လႄႈ ၽိတ်းၾိင်ႈမိူင်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ လုမ်းသၽႃးၼႆယူႇ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ပီ 2021 ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉမၢႆလိၵ်ႈ (2/2021) သေ ႁဵတ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ “ၵူတ်ႇထတ်းၶိုၼ်း ၶေႃႈတွပ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇ ပဵင်းလႄႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ၼႆႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်” ၼႆသေ ယႃႉလူႉပႅတ်ႈ ၶေႃႈတွပ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈ တင်ႈ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းတူင်ႉတိုၼ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်တူင်ႇ ဝူင်းၵူၼ်း သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၸတ်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်။ ပေႃးၵဵဝ်ႇတင်းၵၢၼ်မိူင်းၼႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇၶဝ်ႈၵႄႈၵၢင် ၼႂ်းဢႃႊသီႊယႅၼ်ႊလႆႈတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈသေ ၸိုင်ႈမိူင်းလၢႆလၢႆမိူင်း ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။

ပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈမိုဝ်ႉဝၼ်းသေ ၸွမ်းၼင်ႇလွၵ်းၽႅၼ် သဵၼ်ႈ တၢင်း ၸွမ်ၸိၵ်းၵဝ်ႇၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢူးတၢၼ်းသူၺ်ႇ ၽူႈသူင်မၵ်ႉဢႃႇၼႃႇလူင် ယၢမ်ႈဢွၼ်ပႆ ႁဵတ်းၼႄ လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ လူၺ်ႈၵၢၼ်သိမ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉသေ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၵေႃႉပဵၼ်တပႄးမၼ်း ၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယိုတ်းသိမ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၵႂႃႇ လိပ်းလိပ်းလႅင်လႅင် မိူဝ်ႈပီ 2021 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။

ၸွမ်းၼင်ႇၽႅၼ်ၵၢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉသေ ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်ႁႃလၢႆးတၢင်း ၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၼႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇၼမ်းၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2010 ။ သၢင်ႈႁႂ်ႈမိူၼ်လၢႆးတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းသေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႄႈယႃႇႁႂ်ႈလႆႈႁူပ်ႉၺႃး လွင်ႈယၢပ်ႇ ၵိၼ်း တၢင်းမိပ်ႇငႅၼ်းၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ လၢႆးတၢင်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပွင်ႇၸႂ်ယၢပ်ႇလိူဝ် လႄႈ ပိူင်ႈၵၼ်တင်း လၢႆးတၢင်း ဢၼ်ၸွမ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢူးတၢၼ်းသူၺ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်း မိူဝ်ႈၽွင်းလုၵ်ႉတီႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း ပၢၼ် ၼဝတ၊ ၼဢၽ မႃးသၢင်ႈမူႇပိူင်လၵ်းမိူင်းမႂ်ႇ ႁႂ်ႈၵွင်ႉၵဵဝ်ႇၸွမ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ။

ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 ယူႇၼႆသေ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သမ်ႉႁဵတ်းပူၼ်ႉပႅၼ် ၶေႃႈႁၢမ်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်းပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉသေ ၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ လႃႈလီႁဵတ်းလူင်ၵႂႃႇ။ 

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းႁၢင်ပီ 2025 ၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေၸႂ်ႉတိုဝ်းပိူင် ၽူႈပေႉၵိၼ် ၶၢတ်ႇ (FPTP) လႄႈ ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇ (PR) ၼႆ ပဵၼ်ဝႆႉသွင်လၢႆးတၢင်း။ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ တႃႇ 267 ၸႄႈဝဵင်း ပတ်းပိုၼ်ႉ တူဝ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆယဝ်ႉ။

မိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉတႄႉ ၸုပ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ တႃႇ 12 ၸႄႈဝဵင်း။ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပႃးၸႄႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်။ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈဝဵင်း ႁူဝ်ပူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လႃႈ (ပင်းတရႃႉ) ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်။ မိူင်းတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸုပ်ႈသွင်တႄႉ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပႃး 2 ၸႄႈဝဵင်း၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ပႃး 9 ၸႄႈဝဵင်း၊ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ပႃး 6 ၸႄႈဝဵင်းသေ ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၵိုတ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉ တေၶိုင်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းၸုပ်ႈသၢမ် ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼမ်းၸတ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းသေဢိတ်းၼႆ တူၺ်းဢဝ် တၢင်းႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ၊ လၢႆးၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ ႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းလီဝႃႈ ဢမ်ႇလီယုမ်ႇယမ် ၼပ်ႉထိုဝ်သေဢိတ်းလႄႈ ၸွင်ႇတေပဵၼ်ထမ်းတႃႇ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းတေၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ တေႉယူႇႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၼပ်ႉသွၼ်ႇပႃးယူႇ။

ဢၼ်ႁၼ်လႆႈၸႅင်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းတႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇသေ ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊ ၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပူတ်းယႃႉပႅတ်ႈ ပႃႇတီႇၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇ ၾႅတ်ႇတရႄႊတီႇ မူဝ်ႇၶရေႇၸီႇသေ မီးၶေႃႈယၼ်ႇၸႂ် ပိူင်ႈၵၼ်တင်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းယူႇတႂ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉ။

တႃႇသိုပ်ႇၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵႂႃႇလႆႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း မူၼ်ႉမႄးၶိုၼ်း ပၵ်းပိူင် ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ပီ 2025 ။ ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢမ်ႇပေႃးႁၢင်ႇၵၼ်ၵႃႈႁိုဝ် သိုပ်ႇမူၼ်ႉမႄးထႅင်ႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ၼႂ်းလုမ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ပီ 2025။  

ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇမီးၵူၼ်းယႃႉၵဝ်း၊ သူၼ်းသေႃႇ ပၢၵ်ႇလၢတ်ႈႁႂ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလူႉၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်း မိူင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ဢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈလွင်ႈယႃႉၵဝ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ တႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ပီ 2025။ ၼႂ်းလၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉ သႂ်ႇပႃးဝႆႉဝႃႈ ၽူႈလႂ်ၽႂ် ဢမ်ႇဝႃႈ ပေႃးလၢတ်ႈၸႃ၊ တႅမ်ႈ၊ ႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ႁႂ်ႈပဵၼ်ပိူင်ၾၢင်ယႃႉၵဝ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ လူႉၵွႆၸိုင် တေၺႃးတၢမ်ႇထွင်ႇ/ၶွၵ်ႈၶင် 3 ပီ တေႃႇ 7 ပီ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်းၽိတ်းသႅၼ်းလႂ်သႅၼ်းၼၼ်ႉသေ တေထုၵ်ႇတႅပ်းတတ်း ၺႃးတၢမ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈၶင်ၵႂႃႇလႆႈ ထိုင်ၸၼ်ႉတၢမ်ႇတၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ သူပ်းၵူၺ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၢၵ်ႇလၢတ်ႈၼႂ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸိူဝ်းယူႇတႂ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈၶဝ်ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ ၼၼ်ႉဝႃႈ တေယၢင်ႈပႆၵႂႃႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း တီႇမူဝ်ႊၶရေႇၸီႇၼႆသေတႃႉ တၢင်းႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ပိူင်ႈၵၼ်ၾႃႉလႄႈလိၼ်။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယႃႉသုၼ်ႇလႆႈ လွင်ႈလၢတ်ႈၸႃလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ၵူၼ်းမိူင်း တေႃႇၼႃႈတေႃႇတႃ ၼႃႈလိူမ်ႈလိူမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈလႂ်ၽႂ်လၢတ်ႈသင်၊ တႅမ်ႈသင်၊ တဵၵ်း (Like ၊ Share ၊ Comment ) ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼိူဝ်သိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (Social Media) ၼႆ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းသေ ပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းၸွမ်းဝႆႉၵူႈၶိင်ႇ ၵူႈၶၢဝ်း။

တီႉၺွပ်းဢဝ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းလၢတ်ႈၸႃ ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈပၢင်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ဢမ်ႇလီ၊ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇလီၼၼ်ႉသေ ယဵတ်ႈၶွၵ်ႈၶင်၊ တႅပ်းတတ်းတြႃး ပၼ်တၢမ်ႇၵႂႃႇ လူၺ်ႈပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်း ယႃႉၵဝ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလူႉၵွႆ။

ၵူၼ်းၸိူဝ်းထုၵ်ႇတီႉၺွပ်း လူၺ်ႈပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်း ယႃႉၵဝ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလူႉၵွႆၼႆႉ တေႃႇထိုင်ႁၢင်လိူၼ် ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းၸၢႆး 83 ၵေႃႉ ၼၢင်းယိင်း 5 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈသဵၼ်ႈ 88 ၵေႃႉ ၺႃးၶမ်ၶွၵ်ႈဝႆႉၼႆ ၸွမ်သိုၵ်းထုၼ်းထုၼ်းၼွင်ႇ ၽွင်းလူင်ၼႂ်းမိူင်း၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွမ်ႊမတီႇ ၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၶၢဝ်းၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

တႃႇလွၵ်ႇငိုတ်ႈ တီႉၺွပ်း ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းသၢၼ်ၶတ်း ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်း ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်/ သဵၼ်ႈတၢင်းဢွၼ်ႇ ၵူႈၸွၵ်ႉၵူႈၸဵင်ႇယဝ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈ ၸၢၵ်ႈဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈသေ ၵူတ်ႇထတ်းၵႂႃႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ။

ပေႃးတူၺ်းလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းသဵင်ႈၸိုင် ပွင်ႇဝႃႈ ၶဝ်ႁဵတ်းပူၼ်ႉပႅၼ် လၵ်းမိူင်း 2008 ၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်တၢမ်တူဝ်ၶဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉၶိုၼ်း။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီၼႆႉ ၵမ်းၵမ်း မူၼ်ႉမႄး လၵ်းမိူင်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ် တဵၵ်းတဵင် လွၵ်ႇငိုတ်ႈတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈလၢႆးတၢင်းသေ ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း လူႉတၢႆယူႇ ၵူႈမိုဝ်ႉဝၼ်း။

ယွၼ်ႉၼၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တေၼမ်းၸတ်းႁဵတ်းၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈလႆႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ်၊ ပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ပွမ်၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈတႃႇလွၵ်ႇလႅၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼွၵ်ႈသေ ႁိမ်ဢဝ် ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈတူၵ်းၼႂ်းမိုဝ်းသိုၵ်းၵႂႃႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တင်းပိုၵ်းၵူၺ်းလႄႈ တေဢမ်ႇသၢင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈႁပ်ႉသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸႂ်ယႂ်ႇလၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်း လၵ်းမိူင်း 2008 သေယႃႉပႅတ်ႈ ၶေႃႈတွပ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ဢၼ်ပႃးသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ၼၼ်ႉ လိပ်းလိပ်းလႅင်လႅင်။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ တေၶိုၼ်းၶိုင်ပွင်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ်ၸုမ်းသိုၵ်းမိူၵ်ႈမႂ်ႈ ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းမုင်ႈမွင်းၶႂ်ႈလႆႈ ၾႅတ်ႊတရႄႇတီႇမူဝ်ႊၶရေႇၸီႇ ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ ၸိူဝ်းမီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝႆႉ မိူင်းၼွၵ်ႈလၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ် ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းတေၼမ်းၸတ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉယူႇ ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶေႃႈတွပ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းၼႆႉ တေဢွၵ်ႇမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈသိုၵ်းဢၼ်တေဢွၵ်ႇမႃးမႂ်ႇၼႆႉ တေၶိုင်ပွင် ၼိၵ်ႈၸၢၵ်ႈတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈလၢႆးတၢင်းလႂ်ၼႆ ထုၵ်ႇလီ ၾၢင်ႉတူဝ် ၾၢင်ႉၸႂ် လဵပ်ႈႁဵၼ်း ထွမ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်း လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်း မိူင်းၵႂႃႇ ဢမ်ႇထၢတ်ႇယူႇ။ ပေႃးၼၼ်ၸင်ႇ တေၸၢင်ႈၾၢင်ႉလႆႈ ၽေးဢၼ်တေ ၵိူတ်ႇမႃးၸမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼၼ်ႉ။

လိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တႄႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းႁၢင်ပီ 2025 လႄႈ ႁူဝ်ပီ 2026 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တႅမ်ႈၸိူင်းဝႆႉ လူင်ႈၼႃႈထႃႈယဝ်ႉလႄႈ ၸုမ်းလႂ် ပႃႇတီႇလႂ်တေဢွင်ႇပေႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸတ်းဝႆႉၸဵမ်ပိုင်းယဝ်ႉ။

ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ (MEVM) တႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇတဵၵ်းသႂ်ႇပၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ် ၼႂ်းဝၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်တမ်းၸႂ်လႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇတင်းသဵင်ႈ။

ၵွပ်ႈၼၼ် ၶႅပ်းမႄး ႁိုဝ် သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဝႃႈ လမ်ႇလွင်ႈၼၵ်းၼႃ တႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ သင်ပဵၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ပဵၼ်ထမ်းတႃႇၵူႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႄႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈယၢမ်းလဵဝ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸုမ်းဢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸဝ်ႈ ၵဝ်ႇတၢႆၶိုၼ်းၼၼ်ႉ တေၼမ်းၸတ်း။ လွၵ်ႇငိုတ်ႈ တဵၵ်းတဵင် တေႃႇၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈသႂ်ႇၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သေ ပဵၼ်ပၢင် ပွႆး ဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းၼႄလုမ်ႈၾႃႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၼွၵ်ႈၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈၶဝ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။