ပလွင်ႈ TNLA, ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA လႄႈ ရၶႅင်ႇ AA သၢမ်ၸုမ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း FPNCC သေတႃႉ ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်းၶဝ် ဢၼ်တႄႇပိုတ်ႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 27 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ပီဢွၼ် 2023 ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇငူပ်ႉငီႉပိုတ်ႇပၢင်ႇၼေ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ SSPP လႄႈ KIA ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႈ။

 တီႈၸုမ်းဝႃႉ UWSA တႄႉၵေႃႈ ၶႄးတေၸၢင်ႈၽိဝ်ႇၼေယူႇ၊ ၼႆႉတႄႉ တူၺ်းၶဝ်ဢဝ်ႁူဝ်ပၢင်ႇမွပ်ႈပၼ်ဝႃႉ ဝၢႆးပၢင်တိုၵ်းလွပ်ႈသွင်ၼၼ်ႉသေ ၶၢတ်ႈလၢမ်းၵွႆး။

ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း ၶိုတ်းၶိင်ႇၶိုတ်းယၢမ်းလႄႈ SSPP ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁူမ်ႈၸွမ်းၵေႃႈယႃႇ တႃႇၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းၵမ်းလွပ်ႈသွင်သမ်ႉ ၸွင်ႇၶဝ်ယွမ်းႁပ်ႉႁိုဝ်၊ ပေႃးႁဝ်းလူဝ်ႇငိူင်ႉလူဝ်ႇဝႄႈမႃး ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးၼႃႈတီႈပႅပ်ႉတီႈသွ ၼ်ႈ၊ ၵွပ်ႈၼႆသူၶဝ် ယႃႇၽူမ်ႈၶဝ်ႈပႃးလႃႈၵွၼ်ႇ တၢမ်တူဝ်ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶဝ်လၢတ်ႈမႃးတီႈ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၼႂ်းSSPPၵေႃႉၼိုင်ႈ ငိၼ်းဝႃႈၼႆလူး။

ပိူင်ပဵၼ်ပိူင်မီးဢၼ်ၼႆႈ မႅၼ်ႈၵႃႈႁိုဝ်ၼႆ ၸိူဝ်းၶဝ်လုၵ်ႈၸုမ်း FPNCC ၼင်ႇၵၼ် ႁူႉထိုင်လိုၵ်ႉၼႂ်းၵၼ်ယူႇလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၼ်သွၼ်ႉသေ ထိုင်တီႈမီးပၼ်ႁႃမႃးမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၵေႈၶႆယဝ်ႉၸၢႆႇလႆႈၵႂႃႇၵမ်းလႂ်ပမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

 ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈထၢၼ်ႈၼိူဝ် ၵေႈၶႆယဝ်ႉၸၢႆႇၵၼ်လႆႈသေတႃႉ ၸိူဝ်းၵူၼ်းဢွၼ်ႇတၢင်းတႂ်ႈပႄႇ ဢမ်ႇႁၼ်ၸိူမ်ႈၶႆတေႃႇၵၼ်လႆႈ၊ ပိူင်ယႂ်ႇတႄႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸိူဝ်းပဵၼ်ပိၵ်ႇသၢႆႉမိုဝ်းၶႂႃၶဝ် လႄႈ ၽူႈၶၢ ၼ်ပၢၵ်ႇၶဝ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ် ၾိင်ႈပိူင်ဢူၺ်းလီ၊ ဢမ်ႇတိုဝ်းၵမ် သိၼ်ထမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ၊ ဝႃႈလႃး တင်ႈၸႂ်ပွႆႇလိူင်းဝႆႉႁိုဝ်ၼႆ ယင်းလီလႆႈထၢမ်ထိုင်ၶဝ်ယူႇ။

ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈဢမ်ႇပႃး တပ်ႉသိုၵ်းတႆးၶဝ်ႈတိုၵ်းၵမ်းသိုဝ်ႈၵေႃႈယႃႇ တႃႇၶဝ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီ တေၽိုတ်ႉၶဝ်ႈမႃးထိုင်ၵၢင်ဝဵင်းၼႆႉ ထႃႈဢမ်ႇလတ်းၽၢၼ်ႇ လၢၼ်ႇၵိၵ်ႉသိုၵ်းတႆး ဢၼ်မီးၸွမ်းၵူႈၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်လႆႈ၊ လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇဝႆႉပဵၼ်ၵေႈၸူးၽွၼ်းလီလႆႈၵေႃႈ ထိုင်ၵမ်းလႆႈထွႆဢွၵ်ႇ သီႇပေႃႉ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး ၸိူဝ်းၼႆႉပႅတ်ႈ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ သိူဝ်းလႆႈဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇဝႃႈ ယွၼ်ႉသိုၵ်းတႆး ဢမ်ႇဢဝ်ၶူၼ်ၶဝ်။ ဢူၺ်းလီဢမ်ႇမိူၼ်ဢူၺ်းလီၼႆႉ ၽႂ်တေလႆႈၼေးၽႂ်၊

ၽႂ်ၵေႃႉႁၵ်းလင်ဢွၼ်တၢင်းၼႆ တေလႆႈၼပ်ႉသၢင်ႈၸွမ်းပိူင်ပဵၼ် ဢၼ်လိုၵ်ႉဢၼ်ၼႂ်းၵွၼ်ႇ ၸင်ႇ ၸၢင်ႈႁူႉလႆႈ ထိုင်လွၼ်ႉထိုင်ၵႅၼ်ယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ် ၽုင်ၵူၼ်းၼမ်ပဵၼ်ယႂ်ႇၼႆႉ တေၸူးဢဝ်လၢႆးၵဝ်ႇယႃၸႂ်ဝႃႈ ၵူၼ်းဢမ်ႇလီ ၽီႁၼ်ယူႇ ၼႆၵွႆးတႄႉ ၵူဝ်ပဵၼ်ၼင်ႇ ၼႄးယႃယမ် တမ်ဢမ်ႇတ ၼ်းၶိုတ်းတၢင်းပဵၼ်ၵူၺ်းဢေႃႈ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် TNLA တေလႆႈ ထွႆဢွၵ်ႇ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ မိူင်းမိတ်ႈယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင် ၸိူဝ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီႁူမ်ႈတိုၵ်းႁူမ်ႈတၢႆ ႁူမ်ႈယိုတ်းႁူမ်ႈယၢၵ်ႈၸွမ်းၶဝ်မႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆလူး။

 ၸင်ႇၼၼ် NUG, ABSDF, PDF, PLA ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇပေႃးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ TNLA ပၢႆႈပၼ်ၵေႃႈ ႁဝ်းတိုၼ်းတေဢမ်ႇယၢႆႈဢွၵ်ႇလႃးလႃး ၼႆယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇထိုင်တီႈမၢပ်ႇၼေးဝႃႈ ႁၵ်းလင်ၵၼ်ၵေႃႈ လွၵ်းၸုၵ်း ပိူင်ႈၵၼ်ယဝ်ႉၼႆတႄႉ ပိူင်းၼေၵၼ်ဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်းယူႇယဝ်ႉ။

 ပေႃးၼႆ သင်ဝႃႈ TNLA ဢမ်ႇပႃး ၸွင်ႇၸုမ်းၸၢဝ်းၸိူဝ်းၵိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တေသူႈလႆႈတေႉယူႇႁႃႉ။

ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်သိုၵ်းဢၼ်ယၢမ်ႈ ယူႇၼႂ်း KIA မႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ ႁၼ်ထိုင်တႄႉ ပေႃး TNLA ဢမ်ႇငၢၵ်ႈပၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶွင်သိုၵ်း KIA, SSPP,လႄႈ TNLA ယူႇၽၢၵ်ႈၵၼ်မႃး ၸဵမ်ပိုင်း။ ဝၢႆးလင်ၼႆႉၸင်ႇ မီးမႃးထႅင်ႈ NUG လႄႈ ဢူၺ်းလီၶဝ် ၽွင်ႈ။

မိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ ဢွၵ်ႇသႅင် ဢွၵ်ႇၶမ်းၵွႆးဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ဝႆႉသၢႆတၢင်းတေႃႉမႆႉ၊ တၢင်ႇၶိူင်ႈတၢင်ႇၶူဝ်း ၵႆႈလႅၵ်ႈၵႃႉၵူးတေႃႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းတိတ်းတေႃႇ မိူင်းၶႄႇ-ဢိၼ်ႊတီႊယႃႊသေ ပၢႆပဵၼ်ပႃး ႁူးပဵဝ်ၶဝ်ႈၸူး ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈထႅင်ႈလႄႈ လမ်ႇလွင်ႈပိူဝ်ႈတႃႇ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်တေႉယဝ်ႉ။

 ၵွပ်ႈၼႆ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ လွမ်ႉႁွပ်ႈသူၼ်သၢၼ်လူင်ဝႆႉ။ တၢင်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်း တေမီးသၢႆတၢင်း မိူင်းငေႃႉ၊ မၢၼ်ႈပၢတ်ႇ ဢၼ်သိုၵ်းၶၢင် KIA ထင်ဝႆႉ။

တၢင်းတူၵ်းဝဵင်း တေမီး တုၼ်းငႄႇ၊ ယဝ်ႉတေလႆႈလတ်းပႃး မၵျီးပၢင်ႇ ၸင်ႇတေၽႅဝ်လၢပ်ႈဝဵင်း။ တီႈတုၼ်းငႄႇၼၼ်ႉ NUG, ABSDF, PDF လႄႈ PLA ႁူမ်ႈတူင်ႉၼိုင်ဝႆႉသေ သၢႆမၵျီးပၢင်ႇၵေႃႈ တေမီး KIA, KPDF။

ပေႃးတေမႃး သၢႆတၢင်း ၵျွၵ်ႉမႄး-မိူင်းလူင်-မိူင်းၵုတ်ႈသမ်ႉ မိုးကုတ်ဗျူဟာ ဝႃႇ၊ မၢၼ်းတလေး PDF ဝႃႇ ၼင်ႈထင်ဝႆႉ။ ၵိုတ်းထႅင်ႈသဵၼ်ႈၼိုင်ႈတႄႉ လုၵ်ႉတၢင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈ၊ မိူင်းဝီးၶဝ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ယိုင်။

မိူင်းငေႃႉ၊ မိူင်းလူင်၊ မၢၼ်ႈတူင်ႈ၊ မိူင်းဝီး ၸိူဝ်းၼႆႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈ TNLA ၵုမ်းၵမ်ပဵၼ်ယႂ်ႇဝႆႉလုမ်းလုမ်း၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၶဝ် တေမီး SSPP ဢိတ်းဢွတ်းၵွႆး။

 ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈ TNLA လႄႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းလူင်းၵိုတ်းတိုၵ်းဝႆႉဝႃႈ ၽႅဝ်လႂ်ၵိုတ်းၼၼ်ႈ ၼႆၸိုင် သၢႆသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈၽႅဝ်လႆႈ မိူင်းမိတ်ႈ၊ မိူင်းၵုတ်ႈ လႃးလႃး။ တၢမ်တူဝ် TNLA ငၢၵ်ႈပၼ်ၸင်ႇ တေလၼ် ၶဝ်ႈမႃးလႆႈယဝ်ႉ။ သုတ်းတီႈ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၶဝ်ၵုမ်းၵမ်ပဵၼ်ယႂ်ႇဝႆႉ တင်းပိုၵ်းၼၼ်ႉယိုင်။

TNLA ၼႆႉ ၶေႃႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်းမၼ်း ပဵၼ်တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ၸႄႈမိူင်းတဢၢင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၢၼ်းတဵၵ်းႁုပ်ႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ 12 ၸႄႈဝဵင်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၸႄႈမိူင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇႁင်းၶေႃၶဝ်ၼႆ ယၢမ်ႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ။

ၸမ်ၸမ်သုတ်း ၼႂ်းပီ 2030 ဢၢၼ်းၶိုင်ႁႂ်ႈႁွတ်ႈထိုင် ယိူင်းမၢႆ ၼႆ လႆႈႁၼ်လႆႈငိၼ်း ၶဝ်ၶဝ်ႈၸူးပၢႆးၼေၸွမ်း INGO လႂ်၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်းလႂ် လူၺ်ႈလၢႆလၢႆလၢႆးတၢင်းယူႇ။

ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼွင်ၶဵဝ်၊ သီႇပေႃႉၼႆႉ လႆႈပွႆႇၾႃႈပႅတ်ႈၵေႃႈယဝ်ႉ တမ်ႈတီႈၵျွၵ်ႉမႄး၊ မိူင်းၵုတ်ႈတႄႉ တေႃႈဝႃႈလႆႈထွႆဢွၵ်ႇၵႂႃႇၵေႃႈ သၢႆၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၶဝ် တၵ်းတေဢမ်ႇဢၢၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈၶၢတ်ႇ။ ၶဝ်ဝႆႉလမ်ႇလွင်ႈသုတ်းၼႆႉပဵၼ် ၼမ်ႉၶမ်း လႄႈ ၼမ်ႉတူႈ၊ ဢၼ်ၼႆႉ တိုၼ်းဝႃႈ တိုၼ်းဝႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းၾႃႈလႃးလႃး ငိၼ်းဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

ၽၼ်ႁၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မီးသုၼ်ႇလႆႈၽၼ် ႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇလူးၼေႃႈ၊ ၵူၺ်းၼၼ်သေတႃႉ ၽၼ်ႁၼ် လႄႈ ထူပ်းမိုဝ်း ၸွင်ႇၸပ်းမႅၼ်ႈႁွႆႈလဵဝ်လႆႈႁိုဝ် ဢမ်ႇလႆႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယၼ်ၼိူဝ်သၢႆငၢႆငဝ်းလၢႆး လၢႆပႃႈလၢႆပၢႆး၊ ၸိူင်ႉၼင်ႇပေႉၵၢၼ်တိုၵ်းယဝ်ႉ လူဝ်ႉမေႃၽိုၵ်းယၢင်ႈၸွမ်း လၢႆးၵၢၼ်မိူင်းၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈမေႃပႂ်ႉပႃး သၸ်ႉၸႃႇ ၼိူဝ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီၼႆၵေႃႈ ပဵၼ်လိူင်ႈလမ်ႇလွင်ႈလူင်လၢင်တေႉယဝ်ႉ။

 ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ တေလႆႈတူၺ်းဝႃႈ ၸွင်ႇ TNLA တေငၢၵ်ႈပၼ် တႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းမိတ်ႈယူႇ ႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပႂ်ႉထႅင်ႈမွၵ်ႈ 10 ဝၼ်းၵွႆးၵေႃႈ တေပဵၼ်ၵုင်ႈႁိုဝ်ငႅဝ်း ၸၢင်ႈႁူႉႁၼ်လႆႈၸႅင်ႈလႅင်းယူႇ။

 ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈလၢမ်းၶၢတ်ႈထႅင်ႈ ဢၼ်သုင်လိူဝ်ၶိုၵ်ႉလိူဝ်မၼ်းပႄႇ ယူဝ်တေဢမ်ႇပေႃးယုင်ႈယၢင်ႈၸႂ်ၼႆ ၶႂ်ႈယွၼ်းပၢႆးၼေတၢင်းႁၼ်မွၵ်ႈၼႆႈသေ တေၶွတ်ႇယွတ်ႈသၢႆၵႂၢမ်းၵွၼ်ႇဢေႃႈ။