မီႁေႃႇ ဢၼ်ၽုၵ်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2025  ၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉတွၼ်း ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းသိုဝ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႁေႃ ဢမ်ႇၽုၵ်ႇထႅင်ႈသေ ထိုင်တီႈလႆႈပွႆႇသူၼ်ႁၢမ်းလၢႆပႅတ်ႈဝႃႈၼႆ။ 

တီႈထုင်ႉပူင်းၼႆႉ တႄႇၼႂ်းႁၢင် လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၼႆႉၵႂႃႇ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၽုၵ်ႇၽၵ်းမီႇႁေႃ ၼႆသေတႃႉ ယွၼ်ႉၸဝ်ႈသူၼ်ႇၸိူဝ်းၽုၵ်ႇၽၵ်းမီႇႁေႃ ထူပ်းပၼ်ႁႃ ၽၵ်းမီႇႁေႃ ဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၼ် ၊ ၵူၼ်းႁႃသိုဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး သုမ်းတိုၼ်းလၢင်းပႃးလႄႈ ႁၢင်ပီၼႆႉၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႇႁေႃ ဢမ်ႇၽုၵ်ႇထႅင်ႈသေ ပွႆႇသူၼ် ႁၢမ်းလၢႆ ။

ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ၵူႈပီပူၼ်ႉမႃး ပေႃးပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ် 12 လိူၼ်ၸဵင်ၼႆႉၼႆ ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇၽၵ်းမီႇၶိုၼ်းယဝ်ႉ ၊ ယွၼ်ႉမၼ်းၶၢႆဢမ်ႇလႆႈ ၊ သုမ်းၵေႃႈသုမ်းၼမ်လႄႈ  ပီၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၽုၵ်ႇယဝ်ႉ ၵူၼ်းၽုၵ်ႇၵေႃႈ ယွမ်းၼမ်ၼႃႇ  ၊ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇဢိတ်းဢွတ်း တႃႇထိင်းၸိူဝ်ႉမၼ်းသေ ပွႆႇသူၼ်ႁၢမ်းပႅတ်ႈ ၸိူင်ႉၼၼ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၊ ပေႃးၽုၵ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းမၼ်းသင် ၊ သုမ်းပႃးတိုၼ်းလၢင်းၵွၼ်ႇ”- ဝႃႈၼႆ ။

ယွၼ်ႉၽၵ်းမီႇႁေႃ ဢမ်ႇလႆႈၵႃႈယႂ်ႇ သုမ်းတိုၼ်းလၢင်းမၼ်းပႃးလႄႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႁေႃႇ ၵူႈပီ ဢၼ်ၽုၵ်ႇ ၼမ်ႉၸင်ႈ 200 ထိုင်300 ၸွႆႉၼၼ်ႉ ပီၼႆႉ ၽုၵ်ႇ50 ၸွႆႉၵူၺ်းယဝ်ႉသေ ၊ ႁႅင်းၽုၵ်ႇၽၵ်းမီႇႁေႃၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ 80 ပႃႊသႅၼ်ႊ- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။  

ၼႂ်းထုင်ႉပူင်းၼႆႉ သင်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶၢဝ်းၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၼႆၸိုင် ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇ မီႇႁေႃၵမ်ႈၼမ် ။ ပီၼႆႉ ပွႆႇသူၼ်မီႁေႃႇ ႁၢမ်းၼမ် ၸဝ်ႈသူၼ်ၸဝ်ႈၼႃး ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉပႃး ။

ၸဝ်ႈသူၼ်ႇမီႇႁေႃ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ပေႃးၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇၵႆႉလၢႆႈ ၾူၼ်တူၵ်း ၽၵ်းႁေႃ ဢၼ်ၽုၵ်ႇဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၺႃးၾူၼ်ၵေႃႈလူႉ ၊ မၢင်ၸိူဝ်းတၢၵ်ႇလႅတ်ႇဢမ်ႇယဝ်ႉ ၺႃးၾူၼ်သေ ဢဝ်ၽၵ်းႁေႃၶူမ် ၊ ၽၵ်းမီႇႁေႃၼႆႉ ပေႃးလႆႈဝႆႉႁိုင်သေ ဢမ်ႇလႆႈၶၢႆဢွၵ်ႇၸိုင် မၼ်းတေႁႅင်ႈ ၼမ်ႉၼၵ်း တေယွမ်းၼမ်။ ဢၼ်လႆႈမႆႈၸႂ်ၵေႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈၼဝ်ႈၸၢင်ႈၽၢင်းပႅတ်ႈ ။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ၸၢင်ႈလႆႈၵႂႃႇထွၵ်ႇပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ ၊ တႃႇတေၽုၵ်ႇၵေႃႈယၢပ်ႇ ပေႃးၼမ်ႉဢမ်ႇယွမ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၽုၵ်ႇ”- ဝႃႈၼႆ ။

ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ၸၢင်ႉ ၊ သၢႆလႄး ၊  ပၢင်လူၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူႈပီ ၽုၵ်ႇမီႇႁေႃၼမ်ယူႇသေတႃႉ ပီၼႆႉ ပွႆႇႁၢမ်းၵမ်ႈၼမ် ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသူၼ်ႇၽုၵ်ႇမီႇႁေႃ ဢွၼ်ၵၼ် လႅၵ်ႈ ၽုၵ်ႇ ထူဝ်လႅင် ၊ မွၵ်ႇဝၢႆႇဝၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး  ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – “ တႃႇၽုၵ်ႇမီႁေႃၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ တီႈဢႄႇသုတ်း   10သႅၼ် ပၢႆ ၊ ၼႆႉတင်းပဵၼ်ၵႃႈလိၼ်ပုၺ်လႄႈ ၸိူဝ်ႉမၼ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇပႃးၵႃႈႁႅင်းၵူၼ်း ၵွၼ်ႇ ၊ ပီၵၢႆ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်း သိုဝ်ႉမၼ်းသေ ဢမ်ႇလႆႈၵႃႈၶၼ်ယႂ်လႄႈ လႆႈၶိုၼ်း 5-6 သႅၼ် ၵူၺ်း သုမ်းမွၵ်ႈၶိုင်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉၼၼ် ပီၼႆႉၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇၽုၵ်ႇယဝ်ႉ ” ဝႃႈၼႆ ။

ၼႂ်းပီ 2023 ၼၼ်ႉတႄႉ ၶၼ်ၽၵ်းမီႇႁေႃ ၼႂ်းထုင်ႉပူင်း 1 ၸွႆႉလႂ် ၶၢႆလႆႈ 10,000 ပျႃး ထိုင် 11,000 ပျႃး ။ ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉတႄႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇထိုင် 7000 ပျႃး ထိုင် 8000 ပျႃး ။ ထိုင်မႃးပီ 2025 ၼႆႉ ၶၼ်ၽၵ်းမီႇ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇထိုင် 1 ၸွႆႉ 6000 ပျႃး – လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ ။

ၽၵ်းမီႇႁေႃၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ တႄႇၽုၵ်ႇၶၢဝ်းႁၢင်ပီ မၢင်တီႈၽုၵ်ႇၽွင်းလိူၼ် 11 လိူၼ် 12 ၊ ဝၢႆးလင်ၽုၵ်ႇလႆႈမွၵ်ႈ 3 လိူၼ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ထူၺ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းလိူၼ် 3 လိူၼ် 4 ။ သေ သူင်ႇၶၢႆ မိူင်းထႆး ၊ မိူင်းၶႄႇလႄႈ မိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ ။ ၽွင်းၶၢဝ်းၽၵ်းမီႇၶၢႆလီတႄႉ ပဵၼ်ၽွင်းလိူၼ် 4 လိူၼ် 5 ၶၢႆယဝ်ႉမူတ်းယဝ်ႉသေတႃႉ ပီၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်သိုဝ်ႉၶၢႆလႄႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပဵၼ် ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။