ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလူင်းမိုဝ်း ႁဵတ်းၶိုၼ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ပၢင်ပႅၵ်ႇၶိုၼ်းၼႆႉ ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ လႆလူင်း ၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇ 9 ဢိူင်ႇ ၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ယူႇယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ်   ။

တႄႇၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၼႆႉမႃး ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈႁူင်းၸၢၵ်ႈ ပၢင်ပႅၵ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼၼ်ႉ  လႆလူင်း ၼႂ်း ဢိူင်ႇ 9 ဢိူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းထုင်ႉပူင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉမဵၼ်ဢၢႆၶႅဝ်းလဵၵ်း – ဝူၺ်ႇႁင်ႈလႄႈ ပႃ တၢႆပဵၼ်ၵေႃႇ ပဵၼ်ၵွင်   ဝႃႈၼႆ ။

ၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းထုင်ႉပူင်းလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်း ၼႆႉ ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈ ၼမ်ႉၶႆးလဵၵ်းၼႆႉ ၶဝ်တေပိုတ်ႇယူဝ်ႉ လႆလူင်း မႃးၸွမ်း ႁွင်ႈတၢမ်ၽၢၵ်ႇသေ ၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ မီး 10 ဝၼ်းပၢႆယဝ်ႉ ၊ မၼ်းမဵၼ် ၶႅဝ်းလဵၵ်းႁႅင်းၼႃႇ သမ်ႉပေႃးဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈဢၢႆသႅဝ်မၼ်း။  ပႃၵေႃႈတၢႆ ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉၼမ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉပႃး”- ဝႃႈၼႆ ။

ဢၼ်ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈ လႆလူင်းသူႇၸူးထုင်ႉပူင်းၼႆႉ မီး 9 ဢိူင်ႇ ။ တေပဵၼ် ဢိူင်ႇဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ပဵၼ်ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈယဵၼ်ႇ 29 ဝၢၼ်ႈ ၊ ဢိူင်ႇၼွင်မွၼ်18 ဝၢၼ်ႈ  ၊ ဢိူင်ႇ ထုင်ႉပူင်း17 ဝၢၼ်ႈ  လႄႈ ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း ၊ ဢိူင်ႇၼမ်ႉၶူၵ်ႉ ၊ ဢိူင်ႇပွင်ႇလႅင်း လႄႈ ဢိူင်ႇဢတူင်းတေႃႇ (ဢသုင်းတေႃႇ)၊ ဢိူင်ႇၼႃးႁီး ၊ ဢိူင်ႇၵၢတ်ႇၵူႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ ။

မိူဝ်ႈပႆႇမီးႁူင်းၸၢၵ်ႈသင် ၼၼ်ႉတီႈထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တၵ်းၵိၼ်ၼမ်ႉထုင်ႉပူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး ၽေးသင်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉယွၼ်ႉၼမ်ႉဢမ်ႇၸိုင်ႈသႂ်လႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလႆႈၾၢင်ႉၵိၼ်ၾၢင်ႉၸႂ်ႉၼမ်ႉ ၊ တႃႇၼမ်ႉၸႂ်ႉၼႆႉလႆႈၶူတ်း ၼမ်ႉမေႃၸႂ်ႉ ၊ ၼမ်ႉၵိၼ်တႄႉ လႆႈသိုဝ်ႉၵိၼ်ဢဝ် – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။   

ၵူၼ်းၸၢႆးထုင်ႉပူင်းလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် လႆႈဝႄႈပႅတ်ႈတီႈမၼ်းမဵၼ်မဵၼ်သေ လႆႈၵႂႃႇဢဝ်ၸႂ်ႉတီႈၼမ်ႉလႆဢေႃႈ ၊ ပေႃးၼမ်ႉလႆယူႇၼႆ မၼ်းၸႂ်ႉလႆႈယူႇ ၊ ပေႃးၼမ်ႉယိုင်ႈဝႆႉတႄႉ မၼ်းတေမဵၼ်တူႇမဵၼ်ၶႅဝ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉၸၢင်ႈသွႆသေဢိတ်းၶႃႈ။  တလဵဝ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉၼႆႉ လႆႈဢဝ်ၼႂ်း ၼမ်ႉမေႃႇသေ ၊ ၼမ်ႉၵိၼ်တႄႉ လႆႈသိုဝ်ႉၵိၼ်ဢဝ်”- ဝႃႈၼႆ ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် ယွၼ်ႉႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ပၢင်ပႅၵ်ႇ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉလႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၊ တူဝ်သတ်းၼႂ်းၼမ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ ပႃ ၊ ပူ လႄႈ တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃးသေဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ယူႇသဝ်း ပဵၼ်ၶူမ်းပဵၼ်ၵၢႆး တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ပၢႆးယူႇလီထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ ။

ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်းပၢင်ပႅၵ်ႇ ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ရတ်ႉသျႃႊ တႄႇၽႅၼ်ၵၢၼ် မိူဝ်ႈ 2004 ၊ တႄႇသၢင်ႈ 2006 ၊ 2012 ၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ။ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၶဝ်ဢဝ်ႁဵတ်းပၼ်ႇၵၢၼ်ႁူင်းၸၢၵ်ႇၸိုၼ်းၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 5122.16 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈဢၼ်လဵၵ်ႉဢၼ်ယႂ်ႇ မီး 22 ႁူင်း ။ ဢၼ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ မီး 19 ႁူင်း လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ ။

ထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်လၢႆၸႄႈဝဵင်းတိတ်းၸပ်းၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ တူၼ်ႈတီး ၊ ႁူဝ်ပူင်း သီႇသႅင်ႇ ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ မီးတႆးလႄႈပဢူဝ်း။ ထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈယူႇၼိူဝ်ၵုင်း 6 လိူၼ်(ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ – ၵျူႊလၢႆႊ)  ၊ ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉ 6 လိူၼ် (ၵျူႊလၢႆႊ – တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ) ။ ပဵၼ်ထုင်ႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ  ဢၼ်ဢွၵ်ႇၶဝ်ႈတႆးႁွမ်ဝၢၼ် ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈၶဝ်ႈၼွင်မွၼ် ၊ သူင်ႇလဵင်ႉမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းတၢင်းထုင်ႉ။ ယွၼ်ႉႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ဢၼ်မီးၾၢႆႇၼိူဝ်ထုင်ႉပူင်း ပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ၸဝ်ႈၼႃး မႆႈၸႂ်တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉတႃႇ မိူဝ်းၼႃႈ  ။