ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၸွင်ႇယၢမ်ႈၵိၼ်မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃ ၶႃႈႁိုဝ်။ မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ႁွင်ႉဝႃႈ မၢၵ်ႇလိၼ်ႉၸၢင်ႉ၊ ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆးသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မၢၵ်ႇလိၼ်ႉမႆႉ။ ပေႃးပဵၼ်တႆးတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉၸၵ်းမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃသေဢဝ်မႃးႁဵတ်းၽၵ်းၵိၼ်။ ၶၢဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၶၢဝ်းမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃမၢၵ်ႇလႄႈ တေလႆႈႁၼ် လႆႈၵိၼ်မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃ ထပ်းၵၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈၼေႃႈ။ မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃဢၼ်ႁႃၵိၼ်ငၢႆႈၼႆႉ မီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီတႃႇတူဝ်ႁဝ်းမွၵ်ႈႁိုဝ်။ တေလႆႈၾၢင်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ်။  

ၾၢင်ႁၢင်ႈမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ တေၼႃၼႃ ယၢဝ်းယၢဝ်း၊ မီးသီၶဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ် သီၶွၼ်ႇဝႆႉ။  ပဵၼ်မဵဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းယႃႈယႃသႅၼ်းၼိုင်ႈ။ လိူဝ်သေ မၢၵ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မွၵ်ႇမၼ်း လႄႈ ယွတ်ႈမၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵိၼ်လႆႈမိူၼ်ၵၼ်။

ၼမ်ႉလႅမ်ႉ ဢရသႃႇမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ တေၶူမ်လေႃးႁိုၼ်း ဢိတ်းဢိတ်း။ပေႃးၵိၼ်ယဝ်ႉ ပၢၵ်ႇဝၢၼ်။ မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃ ဢၼ်လိပ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်မႃး သွႆး မၢင်မၢင် ဢမ်ႇၼၼ် ႁၢင်းၾႆး/ႁုမ်းၾႆးသေ မႃးသွႆးၵိၼ်ၵပ်းၼမ်ႉၽိတ်ႉၵေႃႈဝၢၼ်၊ ဢဝ်ႁုင်ႁဵတ်းပဵၼ် ၽၵ်း ၵိၼ်လႆႈလၢႆလၢႆမဵဝ်းသေဢမ်ႇၵႃး မီးၽွၼ်းလီတႃႇပၢႆးယူႇလီ ထႅင်ႈတၢင်းၼမ်ၵွၼ်ႇ။

ၽွၼ်းလီ မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃသမ်ႉ –

1-တိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈ မူင်ႈမႅင်းပႅတ်ႉတီးရီးယိူဝ်း

မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ႁႄႉၵင်ႈ လႄႈ တိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈ မူင်ႈမႅင်းပႅတ်ႉတီးရီးယိူဝ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ် မူင်ႈမႅင်းတၢင်းပဵၼ် တေဢမ်ႇတိတ်းၸပ်း ပဵၼ်ၽေးတေႃႇ တူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း။

2-မီးထၢတ်ႈ Antioxidant ၼမ်

တီႈၼႂ်း မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ မီးထၢတ်ႈ Antioxidant တၢင်းၼမ်။ ထၢတ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ႁႄႉၵင်ႈပၼ် သႄးလ်(cell) ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း၊ လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈၼိူဝ်ႉၼင်ႁူႇယၢၼ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼိူဝ်ႉၼင် ၸိုၼ်ႈသႂ်မႃး၊ ႁႄႈၵင်ႈပၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်း။ ၸွႆႈဢဝ် ငူၼ်ႉၵွင်ႉ ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢဵၼ်ႇဢႃႇရူင်ႇဢၼ်ႁၼ် မီးႁႅင်းမႃး။  

3-လူတ်းယွမ်းပဵၼ် လွင်ႈၸဵပ်းၵႂ်ႈ

မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃ ၸွႆႈပၼ်ႁႂ်ႈ တၢင်းပဵၼ်ၸဵပ်းၵႂ်ႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်း လူတ်းယွမ်းႁၢႆၵႂႃႇသေဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ် ယႃႈယႃသၽႃႇဝ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းလုပ်ႇၵပ်းလုပ်ႇတေႃႇၸဵပ်း ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။

4-ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ႁႂ်ႈတပ်းယူႇလီၵႅၼ်ႇၶႅင်

မိူဝ်ႈၽွင်းဢမ်ႇယူႇလီ ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉလႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ယွၼ်ႉမီးတၢင်းပဵၼ်ၸပ်း တူဝ်သေ လႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃၶၢဝ်းယၢဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတပ်း တႄႉတႄႉ။ ၸွမ်း ၼင်ႇ လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉသေ လႆႈႁူႉဝႃႈ  မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်တပ်းႁဝ်း တေ ဢမ်ႇလူႉလႅဝ် ၼႆယဝ်ႉ။

5-ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် မၢၵ်ႇၵႅဝ်း/တႂ် (ကျောက်ကပ်)

မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈၶၢၼ်ၶေႃႇ ၼႂ်းမၢၵ်ႇၵႅဝ်း ။ ယွၼ်ႉမၼ်းမီးပႃး ထၢတ်ႈ
Flavonoids လႄႈ ၸွႆႈလၢင်ႉပၼ်ငူၼ်ႉၵွင်ႉ ဢၼ်မီးမၢၵ်ႇၵႅဝ်းသေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႂ်ႈမၢၵ်ႇၵႅဝ်း ယူႇလီမီးႁႅင်း ၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃး။

6-ၸွႆႈပၼ်ႁႂ်ႈႁႅင်းၵမ်ႉၶၢမ်ႇတူဝ် လီၶိုၼ်ႈ

သင်ၵိၼ်ပၼ် မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆ မိူၼ်ၵၼ်တၢင်း ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ႁႂ်ႈ ႁႅင်းၵမ်ႉၶၢမ်ႇတူဝ်ႁဝ်း လီၶိုၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ။

7-ၸွႆႈပၼ် ႁႂ်ႈၶူင်ႉၶိုတ်ႈယိူဝ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ

မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ ၸွႆႈထိင်းပၼ် ၼမ်ႉဢႅတ်ႉၸိတ်ႉ ဢၼ်ယွႆႈတၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ႁႄႈၵင်ႈ ပၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ် တၢင်းၵိၼ်ဢမ်ႇယွႆႈ/ဢမ်ႇလႅဝ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈ တွင်ႉသေႇ တွင်ႉ လူမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေယွမ်းၵႂႃႇ၊ ၶေႃႈၸဵပ်း၊ ဢႆ ၊ ဢေႃႉႁၢၵ်ႈ၊ မဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေႁၢႆၶႅၼ်း ၵႂႃႇ။

8-ၸွႆႈႁႄႈၵင်ႈပၼ် တၢင်းပဵၼ်ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ

မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃႇ ၸွႆႈႁႄႈၵင်ႈပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း ၵူႈၵေႃႉၵူဝ်၊ ၸွႆႈႁႄႉ ၵင်ႈပၼ် ၼင်ႇႁိုဝ် သႄးလ်ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ တေဢမ်ႇၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၶေႃႈထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉသမ်ႉ –

မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းပဵၼ်ယႃႈယႃၼႆသေတႃႉ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ၸပ်းတူဝ်၊ ယွၼ်ႉပၢႆးယူႇလီသေလွင်ႈလွင်ႈလႄႈ လႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃဝႆႉ၊ မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉလဵင်ႉၼမ်ႉၼူမ်း လုၵ်ႈ၊ မႄႈပႃးတွင်ႉ(မႄႈမၢၼ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ထုၵ်ႇလီငိူင်ႉဝႄႈ ဢမ်ႇၼၼ် ထုၵ်ႇလီဢုပ်ႇၵုမ် တွင်ႈ ထၢမ်မေႃယႃယဝ်ႉ ၸင်ႇၵိၼ်။ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ် ယဵဝ်ႈဝၢၼ်သေ လႆႈၵိၼ်ယႃႈ ယႃဝႆႉ ယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ၵိၼ် မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃ ၼမ်ႉပူၼ်ႉလူၼ်ႉလိူဝ်။

မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆ သင်ၵိၼ်ႁႂ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇၵူၺ်းၼႆ ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉသင်။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၵိၼ်ၼမ် ပူၼ်ႉလူၼ်ႉလိူဝ်တႄႉ တေဢေႃႉႁၢၵ်ႈ၊ ႁူဝ်ၶႆႈ၊ တွင်ႉၸဵပ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။

 မွၵ်ႇမၢၵ်ႇလိူင်ၵႃ မီးၽွၼ်းလီၸိူင်ႉႁိုဝ် ?

ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵိၼ် မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃသေတႃႉ မွၵ်ႇမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃတႄႉ ၵူၼ်းၵိၼ်မၼ်း မီးၵမ်ႈ ဢေႇၵူၺ်း။ တီႈတႄႉမၼ်း မွၵ်ႇမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၵေႃႈ ၵိၼ်ဝၢၼ်မိူၼ်မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃယူႇ။

ၾၢင်ႁၢင်ႈမွၵ်ႇ မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ တၢင်းၼႂ်းမၼ်းတေပဵၼ် သီလိူင်ၼုမ်ႇ/ဢူၼ်ႈသေ တၢင်းၼွၵ်ႈမၼ်း သမ်ႉ တေပဵၼ်သီလႅင်ၼုမ်ႇ/ဢူၼ်ႈ။ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်ၽၵ်း ၵိၼ်ၵပ်းၶဝ်ႈၵေႃႈလႆႈ၊ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်း ၸိူဝ်း မၵ်ႉၶူမ်ၶဝ်တႄႉ ဢဝ်ႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်လဵၼ်ႈ (တၢင်းၵိၼ်ယွႆႈ) ၵပ်းၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ်ၵေႃႈလႆႈ။

မွၵ်ႇမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉၵေႃႈ မီးၽွၼ်းလီၼင်ႇ မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃ လႄႈ မႂ်မၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼၼ်ႉယူႇ။ ၽွၼ်းလီ မၼ်းသမ်ႉ –

1-ၸွႆႈထိင်းပၼ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ် ၼႂ်းလိူတ်ႈ

မွၵ်ႇမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ ၸွႆႈထိင်းပၼ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ် ၼႂ်းလိူတ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီး တၢင်းပဵၼ် ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၶဝ် ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ပၼ်ယူႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် လႄႈ ႁႄႉၵင်ႈ ပၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ် တၢင်းပၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်။

ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ် ၼႂ်းလိူတ်ႈတူၵ်းဝႆႉတႄႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၼမ်။

2-ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၾၢႆႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇလႆႈလီ

သင်ပဵၼ်ၵူၼ်း ယဵဝ်ႈဢေႇ၊ ယဵဝ်ႈယၢပ်ႇၼႆၸိုင် ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ပၼ် မွၵ်ႇမၢၵ်ႇလိူင်ၵႃၼႆႉယူႇ။

3-လူတ်းယွမ်းပၼ် cholesterol ၼႂ်းလိူတ်ႈ

သင်ဝႃႈ cholesterol ၼႂ်းလိူတ်ႈၼမ်ၼႆၸိုင် သဵၼ်ႈလိူတ်ႈတေတိပ်ႇတၼ် လႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ပၢႆးယူႇလီ ႁူဝ်ၸႂ်။ ၵွပ်ႈၼၼ်ႉ မွၵ်ႇမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃ ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် ၼႂ်းလွင်ႈၼႆႉလႆႈ ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၽွၼ်းလီမွၵ်ႇမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃၼႆႉ မီးထႅင်ႈမိူၼ်ၼင်ႇ –

လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈလုပ်ႇၵပ်းလုပ်ႇတေႃႇၸဵပ်းၵႂ်ႈ ၊ ႁႄႉၵင်ႈပၼ်မူင်ႈမႅင်း တၢင်းပဵၼ်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉ ၵႂႃႇမၢၼ်ႇ၊ ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းလွတ်ႇလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်၊ ၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းပဵၼ်သလိူၵ်ႈ၊ တွင်ႉႁေႈ တွင်ႉၵႂႃႇ ၊ ၶေႃႈၸဵပ်း၊ လူမ်းမႆႈ ၼႂ်းသူပ်း၊ ႁူဝ်ၶႆႈ ၊ ၼၢဝ် ၸဝ်းၼႆႉၸိုၼ်ႈၶႅၼ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁွႆႈၸဵပ်း ၸဵဝ်းႁၢႆလႄႈ ႁႅင်းၵမ်ႉၶၢမ်ႇတူဝ်လီ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ၽွၼ်းႁၢႆႉ လႄႈ ၶေႃႈထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉ –

သင်မီးတၢင်းပဵၼ် သေဢၼ်ဢၼ်လႄႈ လႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃဝႆႉၸိုင် ထုၵ်ႇလီငိူင်ႉဝႄႈ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းတိုၵ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၼူမ်းမႄႈ လႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢႃယုလဵၵ်ႉ၊ မႄႈလုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉလဵင်ႉၼမ်ႉၼူမ်းလုၵ်ႈ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၊ ႁႅင်းလိူတ်ႈတူၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလႆႈၵိၼ်။

မွၵ်ႇမၢၵ်ႇလိူင်ႇၵႃ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းပဵၼ် ယႃႈယႃၼႆသေတႃႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၼမ်၊ သင်ဢမ်ႇသုၵ်ႈ လၢင်ႉ ႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်သေၵိၼ်ၸိုင် ၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းႁၢႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇတူဝ်ၶိင်းမိူၼ်ၵၼ်  ။

ၶေႃႈမုလ်းၼႆႉဢိင်ဢဝ်မႃးတီႈ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ Hello Sayarwon ဢၼ်တႅမ်ႈတၢင်ႇလွင်ႈပၢႆးယူႇလီဝႆႉၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။