ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၶိၼ်ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယူႇမႅၵ်းမႅၵ်း ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်မိူင်းလၢႆၾၢႆႇ မီးလွင်ႈၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတေမႃးႁိပ်ႈၸတ်းငဝ်းလၢႆးၼႆႉ ပႆႇတူၵ်းထုၵ်ႇ ။ တႃႇၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ သမ်ႉတေၸႂ်ႉပိူင် First-Past-the-Post (FPTP) ပိူင်ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ် လႄႈ ပိူင် PR (Proportional Representation) ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇ ၼႆလူးၵွၼ်ႇ ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းတူင်ႇတႆးႁဝ်းလႄႈ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် တေဢမ်ႇပေႃးပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈၼႆႉလီလီ။ သင်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇသူႈပၵ်းၸႂ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ။ ၼႂ်းတွၼ်ႈၼႆႉ မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းဝႃႈ ပိူင် First-Past-the-Post (FPTP) ပိူင်ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ ၼႆၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။

———————————————-00000000000000000000———————————————–

ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ယၢမ်ႈၸႂ်ႉပိူင်FPTP ( First-Past-the-Post) ပိူင်ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 1948 ၊ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပူၼ်ႉလွတ်ႈတႂ်ႈမိုဝ်းၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း ၶူဝ်ႊလူဝ်ႊၼီႊၶဝ် ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ၸႂ်ႉပိူင်ဢၼ်ၼႆႉၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၸုမ်းလႂ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ ပေႃးတူၺ်းၵမ်ႈၼမ် မိူင်းၸိူဝ်းဢၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပိူင်ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ FPTP ၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ် ယၢမ်ႈယူႇတႂ်ႈၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၶဝ်မႃး မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းပင်ႊၵလႃႊတဵတ်ႉသျ် ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၊ မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ၊ မိူင်းမလေႊသျႃႊ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး ၸႂ်ႉ ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇ PR ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းပီ 2012 ထိုင် 2014 ။ ပဵၼ်ၸုမ်းပႃႇဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ပၼ်ႁႅင်းမႃးတႄႉတႄႉ ။ ဢၼ်ထၢင်ႇၸႅင်ႈသေပိူၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ USDP ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်မီးၶေႃႈဢၢင်ႈသင် ဢမ်ႇႁၼ်ထတ်းထွင်သင်သေ ပိူင် PR ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်မႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵမ်းလိုၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉပိူင် ပိူင်ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ FPTP သေ လိူၵ်ႈၽူႈတႅၼ်းၽွင်းသၽႃး မႃးၵူၺ်း ။

ပိူင်ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ First-Past-the-Post ( FPTP ) ပွင်ႇသင် ။ မၼ်းပၼ်ႇၵၢၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။
ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ FPTP ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းယူႇၼႂ်းပိူင်ဢၼ်ဝႃႈ ၽႂ်လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၼမ်သုတ်းၵေႃႈ မၼ်းပေႉ ။

ပိူင်ဢၼ်ၼႆႉ ပွင်ႇၸႂ်ငၢႆႈယူႇ ။ ပႃႇတီႇလႂ် ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းၵေႃႉလႂ် လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ်ၵေႃႈ မၼ်းပေႉၵႃႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ။ ပွင်ႇဝႃႈ ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်း ႁိုဝ် ပႃႇတီႇ ဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇၼပ်ႉၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ဝႃႈ ႁူမ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉယဝ်ႉ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် တေလႆႈမီးၶိုင်ႈလိူဝ် ။
ၼႂ်းၵႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉပိူင် FPTP ၼႆႉမႃး ပႃႇတီႇၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇသူႈလႆႈတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃး ဢၼ်မီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်း ။

ပေႃးတူၺ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူဝ်ႈပီ 2015 ၵေႃႈ တီႈၼင်ႈ ၼႂ်းသၽႃး မွၵ်ႈ 87 % ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းပႃႇတီႇ 2 ဢၼ် ဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈဢွၼ်ၼမ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။
သင်တူၺ်းပိူင်ပဵၼ်တေႉတႄႉ ၵူၼ်းၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ မီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 68 % ၵူၺ်း ၊ သမ်ႉၵႂႃႇဢဝ်တီႈယူႇၼႂ်းသၽႃးလူၼ်ႉလိူဝ်။

ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈသမ်ႉ ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ မွၵ်ႈ 32 % ၊ ဢၼ်လႆႈတီႈၼင်ႈတေႉတေႉသမ်ႉ မွၵ်ႈ 10 % ။ တူၺ်းၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်းၵေႃႈ ပွင်ႇဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉ တိုၼ်းမီးသုၼ်ႇဢေႇ။
ၸဵမ်မိူဝ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၸႂ်ႉ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉမႃး ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵမ်းလႂ်ၵေႃႈ ၾၢႆႇပႃႇတီႇၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ ပေႉၵူၺ်း ။ ပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃး ဢၼ်တေတႅၼ်းတၢင်ၵူၼ်းမိူင်းၽႂ်မၼ်းလႆႈ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပိူင်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇၼႆႉ ပိူင်လဵဝ်သေ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းမႃး ၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈသေတႃႉ ၊ ပိူင်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ၼႆႉၵူၺ်း ဢၼ် ပၼ်ႁႅင်းလွင်ႈဢမ်ႇၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်းဝႆႉ ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ထတ်းသၢင်ဝႆႉတႄႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ မီးလွင်ႈထဵင်ၵၼ်မႃးတႃႇသေႇ ။

1)ဢၼ်ၵႆႉပိူင်ႈၵၼ်ယူႇသေႇသေႇၵေႃႈ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ဢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတွတ်ႈဝႆႉလႄႈ တီႈၼင်ႈတႅၼ်းၽွင်း ဢၼ်လႆႈၼႂ်းသၽႃး မၼ်းပိူင်ႈၵၼ်ႁႅင်းဝႆႉ ။
ဢၼ်ထၢင်ႇၸႅင်ႈၵေႃႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ USDP ၶဝ်ႈၶႄႉၶႅင်ႇ ပီ 2010 ၼၼ်ႉ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် မွၵ်ႈ 58 % ၵူၺ်းသေတႃႉ လႆႈတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃး 80 % လူးၵွၼ်ႇ။

မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ၵေႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015 ၼၼ်ႉ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် 57 % သေ သမ်ႉလႆႈတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃး 79 % ။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ၼၼ်ႉၵေႃႈ NLD လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် 68 % သေ သမ်ႉလႆႈတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃး 82 % ။
မိူဝ်ႈ 2010 ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇဢၼ် ဢၼ်လႆႈမႃးၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် လႄႈ ဢၼ်လႆႈတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃးၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈပိူင်ႈၵၼ်ယူႇဢိတ်းဢီႈ။ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃး 2015 လႄႈ 2020 သမ်ႉ ၶႅၼ်းပိူင်ႈၵၼ်ႁႅင်း ။

(ဢၼ်တေလႆႈၾၢင်ႉႁူႉတႄႉ မိူဝ်ႈ 2010 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း ဢမ်ႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈၸွမ်းလႄႈ ပႃႇတီႇ သၢင်ႇသီႈ USDP ယူႇလၢႆလၢႆၵေႃႈ ပေႉပုၼ်ႈဝႆႉ။)

လွင်ႈပိူင်ႈၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း (ပြည်ထောင်စု အဆင့်) ၵေႃႈ ပိူင်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸႄႈတိူင်းၵေႃႈ သမ်ႉပိူင်ႈၵၼ်ထႅင်ႈ ။ ၼႂ်း ပီ 2015 ၼၼ်ႉ ၼႂ်းတိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇ ၼူၵ်ႉယုင်း လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် 54 % သေတႃႉ လႆႈတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃး ပဵၼ် 94 % ၊ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈသမ်ႉ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် 37 %သေ သမ်ႉလႆႈ တီႈၼင်ႈ 6 % ၵူၺ်း။ ပွင်ႇဝႃႈ ၽႂ်ပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ။
2) ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ဢၼ်လႆႈမႃး ၼႂ်း ၶဵတ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈတီႈလႂ်တီႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈပိူင်ႈႁွႆႈ ။ ၼႂ်းၶဵတ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼိုင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇႁူမ်ႈၵၼ် လၢႆဢၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ်ယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇသူႈလႆႈ ပႃႇတီႇဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၶဝ်။

ပေႃးတူၺ်း တီႈၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် 45 % ။ ပႃႇတီႇတၢင်ႇၸိူဝ်းသမ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တၢင်းသဵင်ႈ ၸင်ႇလႆႈ မွၵ်ႈ 55 % ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးၸႅၵ်ႇၵၼ်ပႃႇတီႇလႂ်ပႃႇတီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ႁူႉၵႃႈ တေဢမ်ႇပေႉလႆႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈယူႇယဝ်ႉ။
(လွင်ႈၼႆႉ တူၺ်းတီႈ လွၵ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ် ၸုမ်း Salween Institute ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉ)

3) ပႃႇတီႇ ဢၼ်မီးလွင်ႈဢွင်ႇပေႉ ၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃးပိူင်ႈၵၼ် ။
ပေႃးတူၺ်း ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆ ၵမ်ႈၼမ်လႆႈတမ်းၼႄဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၼမ်သုတ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ် ၼႂ်းသၽႃးၵေႃႈ ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈတိုၼ်းတေလႆႈတီႈၼင်ႈၼမ်သုတ်းၼႆသေ တေၸၢင်ႈလၢမ်းႁၼ်ၼင်ႇၼႆ။

ပေႃးဢဝ် ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ FPTP ဝႃႈတႄႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပႃႇတီႇၸိူဝ်းဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ လႆႈတီႈၼင်ႈၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းသၽႃး။ ယွၼ်ႉၶဝ် လႆႈတီႈၼင်ႈၼမ်လႄႈ ၶဝ်ဢွၵ်ႇသဵင်သင်ၵေႃႈ ၶဝ်တိုၼ်းပေႉပုၼ်ႈသေ ပႃႇတီႇတၢင်ႇဢၼ် ဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းဢေႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈပုၼ်ႈသုၼ်ႇ – ဢၼ်ၶဝ်တၢင်ႇယိုၼ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ။

ၼႂ်းသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ပႃႇတီႇႁႅင်းယႂ်ႇၵေႃႈ သမ်ႉပဵၼ် ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ ။ ပႃႇတီႇ ၸိူဝ်းတၢင်တူဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႄႉ ယိင်ႈယူႇယိင်ႈႁႅင်းယွမ်း လႆႈတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃးယူႇၽွင်ႈသေတႃႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇပေႉသဵင်ပိူၼ်ႈ။
ယူႇတီႈၸုမ်း ၸုမ်း Salween Institute ထတ်းသၢင်ဢွၵ်ႇဝႆႉတႄႉ ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ FPTP ပိူင်ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ ၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽူႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၺႃးၽွၼ်းယွၼ်ႈ ဢမ်ႇတဵင်ႈထမ်းၽဵင်ႇပဵင်း။ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2010 – 2015 – 2020 ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ ႁူႉဝႃႈၼႆ ။

တုမ်ႉယွၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း ဢမ်ႇၵႃး တုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင် ၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ထႅင်ႈ ။ ပေႃးတူၺ်းသၽႃး ၼႂ်း မိူင်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းပိူင်တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၶဝ်ၸိုင် ပႃႇတီႇဢၼ်လႂ်ၵႃႈပေႉၶႂ်ႈဢွင်ႇပေႉ ၊ ပႃႇတီႇတၢင်ႇဢၼ် တိုၼ်းမီးသုၼ်ႇ ၵွၼ်းၵိူင်ႈပၼ်လႆႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပူၼ်ႉပႅၼ် ။

ပေႃးမိူၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၸိုင် ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉပႃႇတီႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း လႆႈတီႈယူႇၼႂ်းသၽႃးၼမ်လႄႈ တႅပ်းတတ်းသင်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၶဝ်ပေႉၵူၺ်း။ ပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇဢၼ် ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလိူၵ်ႈ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတၵ်းသဵင်တၵ်းပၢၵ်ႇသင်။
ပေႃးတူၺ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ယွမ်းႁပ်ႉဝႆႉဝႃႈပဵၼ်ပႃႇတီႇႁႅင်းယႂ်ႇ- မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD – ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ပေႃးၵႂႃႇတႅၵ်ႈတီႈၼင်ႈၵၼ် ၼႂ်းသၽႃးၼႆ သမ်ႉဢမ်ႇပေႉလႆႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပႃႇတီႇဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇလင်ၵမ်ႉယၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တိုၼ်းတင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈ တီႈယူႇတီႈၼင်ႈဝႆႉၼမ်လိူဝ် ပႃႇတီႇၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်းၼႂ်းသၽႃး။

ပိူင်ဢၼ်ၼႆႉ ၽႂ်ၼမ်ၵေႃႈ မၼ်းပေႉၵူၺ်းလႄႈ တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢဵၼ်ႁႅင်းလဵၵ်ႉတႄႉ ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈယူႇၵေႃႈ မိူၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသင်။
ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ FPTP ပိူင်ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်ၽိတ်းဝႆႉႁႃႉၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇမီးဢဵၼ်ႁႅင်း ဢမ်ႇမိးတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃးၼႆႉတႄႉ တိုၼ်းဝႃႈ ဢမ်ႇလီတႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းလႄႈၶၢဝ်းပွတ်း။ ၸၢင်ႈမီးပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းမႃး။
ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁိုဝ်ဢမ်ႇၼၼ် ပႃႇတီႇဢဵၼ်ႁႅင်းလဵၵ်ႉ ယူႇၼႂ်းသၽႃးသေ တေၵုမ်းလႆႈပႃႇတီႇဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလႄႈ ၸၢင်ႈမီးမႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်မီးဢႃႇၼႃႇၼႂ်းမူႇလဵဝ်ၸုမ်းလဵဝ်။ မိူၼ်တၢင်းဝႃႈ ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ လိူၵ်ႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။

ၸဵမ်ဢဝ် ပိူင် 2008 ၼၼ်ႉသေ လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး ၵုမ်ႇပဵၼ် ပႃႇတီႇဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၶဝ် မီးသုၼ်ႇပေႉမႃးၵူၺ်း။ 2010 ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈပေႉ ၊ 2015 သမ်ႉ ပႃႇတီႇ ၼူၵ်ႉယုင်းပေႉ ။ မိူၼ်ၶဝ်ၵူၺ်း ပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉ။
ၵွပ်ႈ ပိူင် FPTP ပိူင်ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ ၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းလႄႈ ၵူၼ်းဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ၸင်ႇၶႂ်ႈၸႂ်ႉ ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇ PR ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။
မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵေႃႈ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တေၸတ်းတင်းသွင်လၢႆး ပႃးတင်းပိူင် PR ၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ ပႂ်ႉလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈ ပိူင် PR တွၼ်ႈတေမႃးၶႃႈ။

ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶေႃႈမုလ်း ၼႂ်းၽိုၼ်ထတ်းသၢင် Salween Institute for Public Policy ၼၼ်ႉမႃးၶႃႈဢေႃႈ။