ႁူဝ်ၶေႃႈ – တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူၼ်းမိူင်းသႅၼ်ဝီ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁၵ်ႉသႃပၢႆးယူႇလီ

မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ

ဝဵင်းသႅၼ်ဝီႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပၢႆသေလိူဝ် ႁဝ်းၶႃႈၺႃးတၢမ်ႇပၢင်တိုၵ်းဝႆႉႁႄ ပႆႇၸၢင်ႈတင်ႈတူဝ်လႆႈၶိုၼ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလီလီငၢမ်းငၢမ်း။ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်မိူၼ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းတေႉတေႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇယူႇလီႁႄ ၵႂႃႇႁူင်းယႃၼႆၵေႃႈ လႆႈၸၢႆႇငိုၼ်းၼမ်ႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ၵိၼ်းၸႂ်ႁႅင်းဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။

 ဝၢႆးလင်ပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉႁႄ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၵုမ်းၵမ်ဝႆႉယူႇၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇယႃတူဝ်တီႈ “ႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း” ၼႆၸိုင် သဵင်ႈငိုၼ်းၼမ်ႁႅင်းၼႃႇ။ လႆႈၸႂ်ႉငိုၼ်းၼပ်ႉဢၢၼ်ႇႁူဝ်သိပ်းသႅၼ်မၼ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းသႅၼ် မၼ်းၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇယႃတူဝ်လႆႈ ။

ပေႃးၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃလူင်ၼႆ မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈပၼ်ၵႃႈတီႈၼွၼ်းပႃးႁႄ။ ၵႃႈယႃႈယႃၵေႃႈ ၵႃႈၶိုၼ်ႈၾႃႉၶိုၼ်ႈမွၵ်ႇ။ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၵႂႃႇၵိူတ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ ဢေႇသုတ်းမၼ်း သဵင်ႈမွၵ်ႈ 10 သႅၼ်ပၢႆၼႆႉဢေႃႈ။ ၵႃႈတီႈၼွၼ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်း ၼိုင်ႈၶိုၼ်းၼႆႉ လႆႈပၼ် 20000 ပျႃးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃမွၵ်ႈ 7 ဝၼ်းၵူၺ်းၵေႃႈ သဵင်ႈငိုၼ်းၸမ် 10 သႅၼ်ယဝ်ႉ။ 

ပီႈၼၢင်းႁဝ်း မၼ်းၵႂႃႇၵိူတ်ႇလုၵ်ႈမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈ ၽၢၵ်ႇလိူၼ်ၵူၺ်း ၵႃႈၽႃႇၵိူတ်ႇ ၊ ၵႃႈယႃႈယႃ  ၵႃႈတီႈၼွၼ်း ၵူၺ်းၼႆႉ သဵင်ႈငိုၼ်းၵႂႃႇ 30 သႅၼ်ပၢႆ။ ႁဵတ်းသင်လႄႈသဵင်ႈၼမ်ပေႃးတၢၼ်ႇၼၼ်ႉၸိုင် ၵႃႈယႃႈယႃၼႆႉ ႁဝ်းလႆႈပၼ်ၵႃႈႁႅင်းလိူဝ်တၢင်းၼွၵ်ႈမၼ်း မွၵ်ႈၼိုင်ႈၶိုင်ႈၼႆႉဢေႃႈ။

ပေႃးၵိူတ်ႇလုၵ်ႈၼႆၵေႃႈ ၵိူတ်ႇယူဝ်းယူဝ်းလႆႈၼွၼ်းႁူင်းယႃ 5 ဝၼ်းထိုင် 7 ဝၼ်း။ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ၵႂႃႇၵိူတ်ႇတီႈႁူင်းယႃၶဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပဵၼ်လိူင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်လိူင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၶဝ်ဢဝ်ၵႂႃႇ ႁၢင်းထၢတ်ႈတိၵ်းတိၵ်း။ ပေႃးဢဝ်ၵႂႃႇႁၢင်းၵေႃႈ ဢေႇသုတ်းမၼ်း လႆႈယူႇတီႈႁူင်းယႃမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈဝူင်ႈ 10 ဝၼ်းယဝ်ႉၼႃႇ။

ၵၢၼ်လုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်ၵူၼ်းပဵၼ် (ဝန်ဆောင်မှု) ၵေႃႈဢမ်ႇၶႅမ်ႉၵႃႈႁိုဝ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းတႄႉ မေႃယႃၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်တူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးလီယူႇ။ ဝၢႆးလင်မႃးၼႆႉမေႃယႃၶဝ်ၵေႃႈ ႁိုတ်းသႂ်ႇႁၢတ်းသႂ်ႇ၊ ပွင်ႉလႃႇၵူၼ်းပဵၼ် လႄႈ ၵူၼ်းပႂ်ႉၵူၼ်းပဵၼ်ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။

ယႃႈယႃၵေႃႈ ၵႃႈယႂ်ႇပေႇၸႂ်။ ၶဝ်ၵဵပ်းငိုၼ်းၵႃႈယႃႈယႃၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်တၢင်းၼွၵ်ႈမွၵ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၼေႈ။ ယွၼ်ႉသင်လႄႈႁဝ်းႁတ်းလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၵႃႈယႃႈယႃပုင်ႈၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈလႃႇၼႆၸိုင် တႆးၵေႃႉႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းလႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃယူႇတႃႇသေႇ။ ယႃႈယႃဢၼ်မၼ်းၵိၼ်ၼႆႉသမ်ႉ ပေႃးသိုဝ်ႉတၢင်းၼွၵ်ႈၼႆႉ မၼ်းမီး 16,000 ပျႃးၵူၺ်း၊ တၢင်းၼွၵ်ႈမၼ်းမူတ်းၵႂႃႇလႄႈ ၸူးၵႂႃႇယွၼ်းသိုဝ်ႉတီႈႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း။ မေႃယႃၶဝ်ယွၼ်းၵႃႈယႃမၼ်း 32,000 ။ ၵႃႈမၼ်းပိူင်ႈၵၼ်ၼိုင်ႈၶိုင်ႈၵမ်းလဵဝ်လႄႈ တႆးၵေႃႉႁဝ်းၵေႃႈၸူးဢမ်ႇဢဝ်မႃး။ ပေႃးၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃလူင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးဢၼ်လႆႈလၢႆ သေမဵဝ်း။ ႁႄဝႃႈပဵၼ်ႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႇ။

ၶဵမ်ဢွၼ်ႇၼိုင်ႈမၢၵ်ႈၵူၺ်းၵေႃႈၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်လၢႆ ။ တေႃႈၼင်ႇၵႃႈၵူၼ်းပဵၼ်ၼွၼ်းႁူင်းယႃၼႆႉ ယင်းလႆႈပၼ်ၵႃႈမၼ်းၼႆၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ပဵၼ်ၵႂႃႇႁူင်းယႃသုၼ်ႇတူဝ်ၶဝ် (ပုဂ္ဂလိက) ႁႄယဝ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈ “ႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း” ၼႆၼၼ်ႉႁႄ ႁဵတ်းၵိၼ်ၼၼ်ႉၼႃႇၶဝ်။

မေႃယႃၵေႃႈၼမ်ဝႃႈၼမ်။ မၢင်ၵေႃႉလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈမႃး။ ပဵၼ်မၢၼ်ႈၼမ်ဝႃႈၼမ်၊ ၶဝ်လူဝ်ႇငိုၼ်းတႃႇပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၼႃႇ။ ၸွင်ႇဝႃႈၵဵပ်းငိုၼ်းၵႃႈယႂ်ႇၵႃႈလူင်တီႈၵူၼ်းမိူင်း။

မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၼႆႉၵိၼ်းၸႂ်ၼႃႇ။ ၵၢၼ်ၵေႃႈသမ်ႉႁႃယၢပ်ႇ ႁဵတ်းယၢပ်ႇၼႃႇ။ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသႅၼ်ဝီႁဝ်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ပေႃးပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁႄ တေလႆႈၵႂႃႇႁူင်းယႃၼႆ ၶီၸႂ်ၼႃႇၶႃႈဢေႃႈ။ ဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်လႆႈၵႂႃႇ ၼွၼ်းတီႈႁူင်းယႃလူင်ၼၼ်ႉ။

လိုၼ်းသုတ်းၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်းႁဝ်းၼႆႉၵမ်ႈၼမ် ပေႃးပဵၼ်ၶႆႈပဵၼ်ၼၢဝ်တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇၼႆၵေႃႈ ၸႂ်ႈသေဢမ်ႇၸႂ်ႈသေ ၼႅတ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇယႃတီႈ ႁွင်ႈယႃ (ဆေးခန်း) ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈႁႃသိုဝ်ႉၵိၼ်ယႃ ၸွမ်းႁၢၼ်ႉၶၢႆယႃလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉၼွႆႉၼွႆႉၸွမ်းၼႂ်းပွၵ်ႉ၊ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈႁင်းၽႂ်မၼ်းၵူၺ်း။ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉၵႂႃႇၸူးပူႇသလႃႇ ပဝ်ႇပၼ်၊ မုၼ်းပၼ်။ လႆႈႁဵတ်းၼႆႁႄ ယူတ်းယႃၵၼ်ၵႂႃႇၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈပေႃးၵႂႃႇႁူင်းယႃလူင်ၼႆႉ သဵင်ႈငိုၼ်းၼမ်ႁႅင်းၼႃႇ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇပေႉလႆႈ ၵႃႈဢီႈယႃၼၼ်ႉယဝ်ႉၶႃႈၼႃႇ။ ပဵၼ်ၼိုင်ႈဢိတ်းၵူၺ်းၵေႃႈ ၶဝ်သမ်ႉၸႂ်ႉၼွၼ်းတီႈႁူင်းယႃတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉၶႃႈ။

ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈလီမိူၼ်ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးၶဝ်ၼႆႉတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ၸွႆႈမူၼ်ႉမႄးၶပ်းၶိုင် တူၺ်းလူပၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတေသၢၵ်ႈသႃႇ ယႃႈယူတ်းၵႃႈယႃၼၼ်ႉယူႇဢေႃႈ။ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈႁဝ်းၶဝ် ၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်းၸိူင်ႉၼႆယူႇၶႃႈ။

ယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်

ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် လႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီတင်းသဵင်ႈသေ

ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ

28/10/2025