တူဝ်တႅၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸွမ်သိုၵ်း ယႃႇပျေႉ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA)ဝႃႈ သင်ၶႂ်ႈလႆႈ ၸႄႈမိူင်းဝႃႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၸိုင် ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 မီးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈယွၼ်းဢဝ်ၼႂ်းလုမ်းသၽႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ- ဝႃႈၼႆ။

ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈတီႈသိုၵ်းဝႃႉ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 17/10/2025 ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၸိုင်ႈမိူင်း မိူဝ်းၼႃႈ မၢႆတွင်း NCA တဵမ် 10 ပီ တီႈဝဵင်းလူင်ၼႄႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ။

ၸွမ်သိုၵ်းယႃႇပျေႉၼႆႉ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇလႅၼ်လိၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ပႃး ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႊမတီႊဢုပ်ႇ ဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NSPNC) ဝႆႉ ။

ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းယႃႇပျေႉ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ “ၵၢင်ၸႂ်ၾၢႆႇသိုၵ်းဝႃႉၼႆႉ ၶႂ်ႈလႆႈ “မိူင်းဝႃႉ” ။ ၵွပ်ႈၼၼ် သင်ၶႂ်ႈလႆႈမိူင်းဝႃႉၸိုင် ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈတမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၶဝ်ႈယူႇၼႂ်းလုမ်းသၽႃးႁႄ ယွၼ်းဢဝ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၸွင်ႇတေလႆႈဢိူဝ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။

တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) ၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉၸုမ်းဢၼ်ပၵ်းငဝ်ႈငုၼ်းဝႆႉတီႈ ဝဵင်းပၢင်သၢင်းသေ ၸႅၵ်ႇၽႄတပ်ႉပဵၼ် သွင်ၸုမ်း တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃး ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ ပွတ်းၸၢၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ။

ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် မီးႁႅင်းငိုၼ်း၊ ႁႅင်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵႅၼ်ႇၶႅင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸုမ်းၼိုင်ႈၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပီ 1989 ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းပႃႇတီႇၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႊသ်သေ တႄႇၵေႃႇတင်ႈမႃး တပ်ႉသိုၵ်း ဝႃႉ။ ၽွင်းပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ၸုပ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ 2 ပၼ်တပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ ၽွင်းငမ်းမႃး။

တပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ ဢၼ်ပဝ်းယဵဝ်ႊၶျႅင်ႊ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ၵၢင်ၸႂ်ၶဝ် တႃႇလႆႈ “မိူင်းဝႃႉ” ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆလႄႈ ၼႂ်းပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၾၢႆႇတူဝ်တႅၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ လွင်ႈတႃႇမၵ်းမၼ်ႈ “မိူင်းဝႃႉ” ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယူႇၼႆ ၸွမ်သိုၵ်းယႃႇပျေႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“ၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈတႄႉ သပ်းလႅင်းၼႄ ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ မီးမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်လႄႈ ဢွင်ႈတီႈလႂ် မီးသင်ဝႆႉၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၸွမ်းၵေႃႈ ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ၵႂႃႇတင်းသဵင်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇသပ်းလႅင်းၼႄႁူဝ်ပဝ်ႈၶဝ် ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈမၼ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉၸွမ်းလႆႈလႄႈ လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၶိုပ်ႈၼႃႈ ” ၸွမ်သိုၵ်းယႃႇပျေႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

UWSA ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA သေတႃႉ မိူဝ်ႈပီ 2021 ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸွမ်းၼင်ႇ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မွၵ်ႇႁွင်ႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းတႃႇ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆသေ တင်းသွင်ၾၢႆႇ သူင်ႇတူဝ်တႅၼ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်မႃး လၢႆလၢႆပွၵ်ႈ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 15 ဝၼ်းပိုတ်ႇပၢင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ NCA 10 ပီတဵမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၶွင် ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ဢူးၺီႇရၼ်း လႄႈ တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉလၢႆလၢႆၵေႃႉ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းယူႇ။