“ ပေႃးလႅၼ်လႅၼ်ယႂ်ႇယႂ်ႇ သႂ်ႇသႂ်ႇတေယမ်မႃး ” ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယူဝ်တေၸႂ်ႈ ၶေႃႈၵႅမ်းၵၢၼ်မိူင်း ၶွင်ၸုမ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းၶဝ်ယဝ်ႉႁိုဝ်၊ ၵေႃႉပႅတ်ႉဢမ်ႇဢၢႆ ၵေႃႉငိၼ်းယိၼ်းလီဢၢႆ တေႉယဝ်ႉ။

 မိူဝ်ႈသိုၼ်း ဝၼ်းတီႈ 9 ၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇမိူင်းၼွၵ်ႈ ၶွင်မိူင်းမလေႊသျႃႊ ယူႇတီႈႁူဝ်ၼႃႈ ASEAN သေ မႃးႁူပ်ႉထူပ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ႁူပ်ႉပႃးထႅင်ႈ ၺူဝ်ႇၸေႃး ၵေႃႉပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် လႄႈ တၢၼ်းသူၺ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ် ၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႆမိူင်းၼွၵ်ႈ။

 ဝၢႆးထူပ်း ၵၼ်ယဝ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵမ်းလဵဝ်၊ ပွင်ႇမိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ၵၢင်ၼႂ်မိူင်းလႅင်းမႃး တႅမ်ႈသႂ်ႇၼႂ်း လိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၶဝ် The Global New Light of Myanmar မြန်မာ့အလင်း ၼၼ်ႉထႅင်ႈ၊ တၢမ်ၼင်ႇၼႂ်းၶၢဝ်ႇၶဝ်တႅမ်ႈၼႆ ASEAN ၼႆႉ ယွမ်းႁပ်ႉႁၼ်လီတေႃႇၶဝ် ထၢၼ်ႈပေႃးဢမ်ႇၵိုတ်းၵၢင်ႈလိူဝ်ၶႅမ်းသင်သေဢိတ်းလႄႈ ထိုင်တီႈၽူႈတႅၼ်းၽွင်း မိူင်းမလေႊသျႃႊ ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈထၢမ်ထိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ၶိုၼ်း-

“ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ ပဵၼ်ထမ်းတေႉႁႃႉ၊ လွင်ႈသိုဝ်ႇသၢၼ်ၵၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵပ်းသိုပ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်တေႃႇၶဝ်ယဝ်ႉႁႃႉ၊

ယူႇတီႈ မလ ဢမ်ႇၼၼ် ယူႇတီႈ ASEAN ၼႆႉ ၸွင်ႇတေမီးလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်တေႃႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ လႄႈ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ႁႃႉ ” ၼႆယဝ်ႉ။

ၶွင်ၼႂ်းၶေႃႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇၾၢႆႇသိုဝ်ႇသိုၵ်း တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၶုၼ်ၽွင်းလူင် Mohamad Hasan ၼႆႉ လႆႈႁၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယူႇလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းႁူမ်ၸူမ်းတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ၊ ၸင်ႇၼၼ် ယူႇတီႈ ASEAN တေႁူမ်ႈမိုဝ်းပွင်သၢင်ႈၸွမ်း လွင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ  ၶတ်းၸႂ်ယူႇၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးလီတီႈသုတ်းသေ တေပွႆႇမႃးပၼ်ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းပႂ်ႉတူၺ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ” ၼႆလူး။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၶိုၼ်းတူၺ်းၶေႃႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇ တီႈထၢၼ်ၽွင်းလူင်မလေႊသျႃႊ ဝႃႈဝႆႉၸိုင် ဢမ်ႇပႃး ၼင်ႇ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းတႅမ်ႈလူင်း။

“ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႃႇတီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊ၊ ၼႆလႄႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႆႉ တေလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမီး လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၽဵင်ႇပဵင်း၊ မီးလွင်ႈပူင်ႇသႂ် လီလႆႈယုမ်ႇယမ်။

ယဝ်ႉသမ်ႉ တီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းတင်းသဵင်ႈ တေလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းသေ တေလႆႈပဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းပွင်သၢင်ႈလူၺ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလၢႆ ” ဝႃႈၼႆၵူၺ်း ။

“ ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈဢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်း မွၵ်ႇႁွင်ႉ ASEAN ႁႂ်ႈပွႆႇမႃးပၼ် ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းပႂ်ႉတူၺ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆၵေႃႈ တေမၢႆတွင်းဝႆႉသေ ဢဝ်မိူဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းတႅပ်းတတ်း ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ASEAN ပွၵ်ႈ ၵမ်း47 တီႈတၢင်းၼႃႈ၊ ယူႇတီႈမိူင်းမလေႊသျႃႊတႄႉၵေႃႈ တေဢဝ်ၶေႃႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇၼႆႉ ယိုၼ်ႈသူင်ႇပၼ် ၵေႃႇမသျိၼ်ႇၵမ်ၵၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁဝ်းယူႇ” လႆႈႁၼ် ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉ ၼင်ႇၼႆၵူၺ်း ။

လိူဝ်ၼႆႉတႄႉ Mr. Mohamad Hasan ဝႆႉၼၵ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ယူႇတီႈၸိူဝ်းႁူဝ်ၼႃႈတပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈၽေႃႇသၢင်ႈ ၶေႃႈႁူမ်ႈလႆႈၸႂ် 5 ၶေႃႈ ၶွင်ASEAN၊ ဢၼ်ပဵၼ် တႃႇၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉ တိုၵ်းတေႃး၊ တႃႇလူတ်းၶႂၢင်းပၼ်သုၼ်ႇ ႁႂ်ႈလႆႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းတုၵ်ႉယၢၵ်ႈ၊ တႃႇၶိုင်ပဵၼ် ပၢင် ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ပႃးၵူႈပႃႈၾၢႆႇ ၸိူဝ်းၼႆႉလႂ်၊ လိူဝ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉပိုတ်းယိုဝ်း သႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၽႃးၵႃႇ လႄႈ ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ လၢတ်ႈပႃးယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈဝႃႈႁၼ်လီၼႃႇ၊ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွႆႈထႅမ်ဝႃႇတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ပႃးလႃးလႃး။ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းပႅတ်ႉၵႂၢမ်းလႅၼ် တင်ႈၸႂ်ဝၢင်းၽႅၼ် သုပ်းမၢၼ်ႇတႃၶဵဝ်ပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇႁၢင်ႇၵႆၶဝ်ၼၼ့်ၵူၺ်းသႄႈ။

မိူၼ်ၸိူင်ႉ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇပႃးဝႃႈ တေၸႂ်ႉလၢႆးၸၢၵ်ႈသေ ပၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ဝႃႇ၊ တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆး NCA ၶွပ်ႈတဵမ် 10 ပီလႄႈ မွၵ်ႇႁွင်ႉၽူႈလႂ်ၽႂ်ဝႆႉဝႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထႃႈဝႃႈ  မၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်တဵင်ႈ၊ ၵုမ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵၢင်မိူင်းယူႇ ၼင်ႇၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ပႄႇ ႁဵတ်းၵေႃႈလႆႈတၢင်းသဵင်ႈငိုၼ်းသုမ်းယၢမ်းႁိူဝ်ႉၸႂ်မႃႇလၢႆၵူၺ်း။

 ၵႃႈၸူဝ်ႈမၢၼ်ႈမိူင်းပႆႇၼိမ်တဵင်ႈ ယႃႇဝႃႈၽွၼ်းလီတေၸိုမ်းထိုင် ASEAN လႃႈ၊ ၽွၼ်းယွၼ်ႈယူးပၢၵ်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉၵူၺ်း တေပေႃႉယွၼ်ႈသႂ်ႇ ASEAN ၼႆ ပွင်ႇၸႂ်ႁၼ်ထိုင်ၸႅင်ႈလႅင်းၵၼ်လႆႈယူႇ ၸဵမ်ပိူၼ်ႈပႃးႁဝ်းယဝ်ႉ။

ၸင်ႇၼၼ် ၵွမ်ႉၵူၺ်းလၢႆးၵၢၼ်ပႅတ်ႉလႅၼ် ၽႅၼ်မၢပ်ႇၵိူဝ်းလႆႈၵိၼ်မိူင်း လူၺ်ႈလၢႆးယွၵ်းၼင်ႇၼႆၵူၺ်းတႄႉ ယႃႇဝႃႈတေလႆႈၼႃႈလီ ၵွႆႈယူႇၵွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ သၢႆၵၢၼ်ၽွင်းတၢင်ၶဝ် တူၵ်းသုမ်းလူႉၼႃႈထႅင်ႈသေ တေထိုင်တီႈဢမ်ႇၸၢင်ႈ ႁဵတ်းၵေႃႉပိူၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်းၵွၼ်ႇလႄႈ ၼမ်သုတ်းၵေႃႈတေၸၢင်ႈၵဝ်း ၵိၼ်လႆႈ ၸႃႉၸိူဝ်းၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း တူၺ်းတေႃႇတႃတိၼ်၊ ဢၼ်ၵူၺ်းႁူႉဝႃႈ လူဝ်ပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပိူင်လဵဝ်၊ ၸႃႉၸိူဝ်းဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်ဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉၽႂ်ၵေႃႉႁဵတ်း၊ ႁဵတ်းပိူဝ်ႈတႃႇသင်ၼႆသေ  ဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမႃႇလၢႆယဝ်ႉ တေဢၢၼ်းၶၢႆၵိၼ်သလေႇၵၢၼ်မိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆ ယွၼ်း ပၢႆးၼေတၢင်းႁၼ်မွၵ်ႈၼႆႈၵွၼ်ႇဢေႃႈ။