ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၶဝ်ဢမ်ႇသိုဝ်ႈယူဝ်းပေႃးဝႃႈၼႆ ၸၢင်ႈတေမီးၵႂၢမ်းထၢမ်ၶိုၼ်းဝႃႈ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၼႃႇ ၸွင်ႇမၼ်းသမ်ႉသိုဝ်ႈယူဝ်းႁိုဝ်ၼႆယူႇ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈမုင်ႈမွင်းလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းတီႈမၼ်းလႄႈ ၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႈလွတ်ႈဢုပ်ႇပႃးမၼ်းယဝ်ႉ ၶႂ်ႈဝႃႈ  ၼႆယူႇ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵၢၼ်ၶတ်းၶၢၼ်ႉတေႃႇ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းၶဝ်သေ ဢူးဝိၼ်းတိၼ်ႇ (ဦးဝင်းတင်) ယၢမ်ႈဝႃႈဝႆႉတႄႉ “ပေႃးဢမ်ႇသိုဝ်ႈယူဝ်း၊ လိူဝ်ၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၵေႈၸူးၵၼ် တေတူၵ်းသုမ်းၵွႆး” ၼႆဝႃႇ။

 ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလူဝ်ႇလႆႈသိုဝ်ႈယူဝ်း၊ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉၸၵ်းလွင်ႈၵေႈၸူးယဝ်ႉ။

 ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ႁဵတ်းပုၼ်ႈတႃႇၽႂ်၊ ပိူင်ယႂ်ႇသုတ်း ပဵၼ်တႃႇၵူၼ်းမိူင်း။ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵေႃႈ တေႃႈယိူင်းပုၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁေ ႁိုၼ်ႇၵၼ်ႁွင်ႉၵၼ်ႁဵတ်းၵွႆးလူး၊ ၵွပ်ႈၼႆ ဢၼ်ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵူၼ်း  ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် တေလႆႈႁူႉၸၵ်းၵေႈၸူးၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူဝ်းၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးၶႂ်ႈဝႆႉၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ယႂ်ႇ၊ ဢၼ်ယုၵ်ႉမႃႇၵမ်ႉႁႅင်းပၼ်ၶဝ်လုမ်းလုမ်းၼႆႉ ႁွႆးဝႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆ ဢဵင်ႈၵဵင်ႈဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းသေ ထၢင်ႇၸႂ်ႈတၢမ်တူဝ်ၶဝ်ၵွႆး ၵေႃႉလႆႈႁၢပ်ႇၼၵ်းထိုင်ၸႂ်လူင်လၢင်ယူႇတႅၵ်းသႅၵ်းၵေႃႈ ႁၼ်မီးမႃးယဝ်ႉ။

ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထွၼ်ဢဝ် ၵႃႈမႃႇၵႃႈႁႅင်းသေၸွႆႈပၼ်ၼၼ်ႉ ၽိူဝ်ႇပဵၼ်ၵွၼ်ႈသူတ်ႇယႂ်ႇမႃး ၶိုၼ်းထၢင်ႇၸႂ်ႈၽွၼ်းၵၢၼ်လူင် ၶွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇၶဝ်ႁေယဝ်ႉ။

ၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်း ဢၼ်မၢၵ်ႈမီးတိူဝ်းတွၼ်းမႃးၼႂ်းမိုဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ထၢင်ႇၸႂ်ႈယွတ်ႈပူင်ႇၶူဝ်းပူၺ်ႈ ၶွင်ၼႃႈႁိူၼ်း ၶဝ်ႁေယဝ်ႉ။ ထႃႈဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ ထႃႈဢမ်ႇယူႇၼႂ်းၶွပ်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸွင်ႇတေလႆႈသုၼ်ႇလီတိုဝ်ႉတၢင်း ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈ ႁႃႁွမ်ၶုတ်းၶၢႆၵႃႉၵူးလႆႈႁိုဝ်ၼႆ ဢမ်ႇၼပ်ႉတေႃႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ၊ ထၢင်ႇၸႂ်ႈမွၵ်ႇမၢၵ်ႇ ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇသုၼ်ႇတူဝ်ၶဝ်ယူႇတင်းပိုၵ်းၵေႃႈ မီးမႃးယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢၼ်ယိူင်းၸူးပုၼ်ႈလီၵူၼ်းမိူင်းသေႁဵတ်းၼၼ်ႉ သုတ်းတီႈၽွၼ်းႁၢႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းပေႃးလႆႈၶၢမ်ႇ၊ ယွၼ်ႉသင် ၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတေဢမ်ႇလႆႈၸၢမ်ႇလႃႇ။

ၸဝ်ႈတူၼ်ႈၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸဝ်ႈၶွင်ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃ ဢၼ်ၵူႈၸုမ်းၸၢဝ်းယၼ်ယဵပ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ပေႃးတင်းဢမ်ႇဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိုင် ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ယင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈတင်ႈတူဝ်လႆႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ထိုင်တီႈလူဝ်ႇလႆႈၵွၵ်းၼေၵၼ်ၶိုၼ်းယူႇၵေႃႈ ပဵၼ်မီးဝႆႉယဝ်ႉ။

မၢင် ၸုမ်းၸၢဝ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈတိုၵ်းၽူႈၶဵၼ်ၽုင်ႇယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽိူဝ်ႇၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉယိုတ်းလႆႈ ၸႄႈဝဵင်းႁႃႈႁူၵ်းလုၵ်ႈ ယူဝ်တေၶိုင်ပွင်လွင်ႈတဵင်ႈထမ်း၊ ယူဝ်တေၶိုင်သၢင်ႈတိုဝ်ႉတၢင်းသုၼ်ႇလီပုၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလၢႆ။

 ယူဝ်တေၶိုင်ၶုတ်းၽုတ်းၽေႃႇ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလူမ်ၸႂ် တႃႇၵူၼ်းမိူင်း သမ်ႉၵုမ်ႇႁဵတ်းဝတ်းႁဵတ်းဝႂ် တဵၵ်းၶၢၼ်းၸႂ်ႉသႂ်ႇ ငိုၼ်းၶွၼ်ႇငိုၼ်းၵႃႈယူႇလႂ်၊ ဢမ်ႇတူၺ်းတေႃႇၽွၼ်းပၢင်ႈမိူဝ်းၼႃႈၶၢဝ်းၵႆသေ ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၵၢၼ်ႉလွႆၸူင်လိၼ်ၽဵဝ်ႈၽၢၼ်ႉ မေႃႇသႅင်ငိုၼ်းၶမ်းႁိၼ်ႁႄႈတေႃႉင်ႇၶၢႆတေႃႇမိူင်းပိူၼ်ႈ ပေႃးယိုတ်ႈယိုတ်ႈသၢႆသၢႆၼၼ်ႉလႂ်၊ ၼႂ်းၽွင်းၼၼ်ႉၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ ၽိူဝ်ႇတေၶဝ်ႈႁႃၸူးၸုမ်းၸၢဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼင်ႇၵၼ် ။

သမ်ႉၶိုၼ်းၶိုင်ႁႃယွမ်းႁပ်ႉဢုပ်ႇတေႃႇ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်း ၽူႈၶဵၼ်ၽုင်ႇယူႇၵေႃႈ ႁဵတ်းလူင်ယူႇလႄႈ မၢင်ၵမ်းပေႃးလီဢွၵ်ႇ ၵႂၢမ်းထၢမ်ဝႃႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတိုၵ်းၶဵၼ်ၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇဢီႈသင်တေႉတေႉၼႆၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်ဝၵ်ႉလႅဝ်းသေ ၶိုၼ်ႈတိုၵ်းၶိုၼ်ႈတႅင်းမႃး ၊ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်မႅၵ်ႇၵွင်ႈသတ်ႉယၢမ်းသေ ၶၢမ်ႇတုၵ်ႉၶၢမ်ႇတၢႆမႃး တင်းဢိုပ်းတင်းယၢၵ်ႈၼၼ်ႉ ၽိူဝ်ႇမီးငိုၼ်းၶမ်းပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် မီးၶဝ်ႈတဵမ်ယွင်တဵမ်ယေးမႃး ၸင်ႇသမ်ႉၶိုင်ၶင်းဝႃႈ ယွၼ်ႉမၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း တိုၵ်ႉ ဢေႇ၊ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးၶိူင်ႈမိၼ် တရူၼ်းပွႆႇမၢၵ်ႇ။

 ယွၼ်ႉၵူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇယၢၵ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမႅၼ်ႈၾိင်ႈတႅၵ်ႈၾိင်ႈတိုၼ်း လၢႆးၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယူႇတေႉႁိုဝ်၊ တေႉၵေႃႈ တိုၵ်းႁိုဝ်ဢမ်ႇတိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းတုၵ်ႉယၢၵ်ႈမႃးယူႇတင်းၶိင်ႇလႄႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈဢဝ်ႁဵတ်းၶေႃႈဢၢင်ႈၵေႃႈ လႅပ်ႈတေၸူးယူႇ။

 ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈၼႃႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈၼႃႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈယူႇသဝ်းႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လႆႈ ႁင်းၽႂ်မၼ်းၵွႆးဢေႃႈ။

ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ သၼ်ၵေႃႈလႆႈၵူဝ် ၶူမ်းၵေႃႈလႆႈၵူဝ်ၼႆ ႁူႉထိုင်ၵၼ်တင်းသွင်ပႃႈၾၢႆႇသေတႃႉ ထိုင် ၼႃႈၼႅၼ်ႈမႃး ၽၢႆႇလႂ်ၵေႃႈ ၵွႆးဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းပဵၼ်တမ်ႇတိူင်းၽႃဢိင်ၶဝ်။

 မိူဝ်ႈလဵဝ် ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းဝႃႈ လူဝ်ႇတိုၵ်းပႅတ်ႈၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်သေ ႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ဝၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇ တေမီးမႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်လႆႈၼႆသေ ႁိပ်ႇႁႂ်ႈၽွမ်ႉ ၸွမ်း လၢႆးၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၶဝ်။

ပေႃးထၢၼ်ႈဝႃႈၼၼ် ၵွၼ်ႇပႆႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸွင်ႇဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ်လိူဝ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႈႁိုဝ်၊ ၸွင်ႇဢမ်ႇမီးမႃး ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉႁိုဝ်၊ ၸွင်ႇဢမ်ႇမီးဝႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူ ၼ်းမိူင်းယဝ်ႉႁိုဝ်…။

 ၼင်ႇႁိုဝ်ၼင်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵွႆး သမ်ႉတေယိုတ်းသိမ်းဢႃႇၼႃႇႁဵတ်းသင်၊ ၵွပ်ႈသူၶဝ် ၶႂ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်ၵိၼ်မိူင်းၵွႆး ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ်၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်း ပႆႇလႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၽွင်းငမ်းလုမ်းလုမ်းၵွႆး ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ်။

ၵူၺ်းၼႃႇ ၼႂ်းပၢၼ်မိူင်းတီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းသူ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမၢၼ်ႈမိူင်းလူး။ ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ယႃႇဝႃႈၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းလႃႈ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵွႆးၵေႃႈ ယင်းမေႃႁူႉမေႃႁၼ်မေႃလၢတ်ႈယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူႉယူႇႁၼ်ယူႇၵေႃႈလၢႆးလႃႈ ၼႂ်းၸုမ်းၸၢဝ်းၸိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃးတင်းႁိုင်လႂ်၊ ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းတုၵ်းယွၼ်းလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈပုၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမႃးၼၼ်ႉလႂ်၊ ၶူးမေႃလိၵ်ႈမေႃပိုၼ်း ၸိူဝ်းႁူႉၽိဝ်ဢမ်ႇႁၼ်ထိုင်လွၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉလႂ်ၶဝ်ၼႆႉ ၽိူဝ်ႇတေယူႇၼႃႈပိူင်းၼေပၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ သမ်ႉၵုမ်ႇဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးဢီးသူင်ႇ။

 ၶႃဢမ်ႇၶႅင်ယႃႇၶတ်း ၼမ်ႉၸႅဝ်ႈၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၶေႃႈဢၢင်ႈသေ ၸူဝ်းႁွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းလူမ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းလုၵ်းလဝ် ၵူင်ထမ်ႈလၵ်းမိူင်းမိူၵ်ႈမႂ်ႈၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆႉ ၸွင်ႇၸႂ်ႈလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသိုဝ်ႈယူဝ်းတေႉႁႃႉၼႆ လီလႆႈၼပ်ႉသၢင်ႈထတ်းသၢင်ၵၼ်ၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈလႂ်ၵုမ်ႇဝႃႈ တိုၵ်ႉႁွမ်ႁႅင်းႁွမ်ၵူၼ်း၊ ၽိူဝ်ႇမီးမႃး သမ်ႉပွႆႇပဵၼ်ၶွင်သုၼ်ႇတူဝ်သုၼ်ႇၸုမ်း၊ တေႃႈၼင်ႇ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉပၢၼ်မႂ်ႇၵွႆး ယင်းလၵ်ႉလႆႈတေႃႇလႃႇ ႁူဝ်လၢၼ်ႉၼႆ ငိၼ်းႁူဝ်ႇၵၼ်ႁူင်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉလႄႈ မိူဝ်ႈလႂ်တေမီးႁႅင်းသိုၵ်းၶိုတ်းပဵင်းလႆႈ ၵေႃႉ  ဢၼ်ႁတ်းဢဝ်ၵွင်ႈၸမ်ႈၼႃႈၽၢၵ်ႇသေ တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းသိုၵ်းယူႇ ၵူႈဝၼ်းၵူႈလႅင်းၼၼ်ႉလႃႇ။

မိူဝ်ႈလႂ်တေမီးႁႅင်းသိုဝ်ႉလႆႈ ၵွင်ႈၵၢင်ႇမၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း ႁႂ်ႈၶိုတ်းပဵင်းလႆႈၵေႃႉဢၼ်ၼင်ႈ ၼိူဝ်ၵွင်ၽၼ်ႇတႃႇၸိုင်ႈမိူင်းသေ သိုဝ်ႉလႆႈၸၢႆႇလႆႈၵႃႈပွင်ႇၵႃႈပဵၼ်ၼၼ်ႉလႃႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တႃႉလီၶႆႈၸႂ်ဝူၼ်ႉၵႂင်ၵၼ်ယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ပိူင်ယႂ်ႇထီႈသုတ်း ဢိင်ၼိူဝ်ႁူဝ်ၸႂ် လႄႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းၵွႆး။တူၺ်းဢဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၽိုၼ်ႉပၢၵ်ႈပႅတ်ႈလႆႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ်ၼၼ်ႉႁေၵေႃႈ ယွမ်းႁပ်ႉပွင်ႇၸႂ် ၵၼ်လႆႈယူႇ။

ပေႃးတင်းဝႃႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၶွတ်ႇၽၼ်ႈပဵၼ်ၸႂ်လဵဝ်ၵၼ်လႆႈ တေႉတေႉမီးမီး ၸိုဝ်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈၸႂ်ႈတႄႉ တိုၼ်းတိုၵ်းၵဵၼ်ပေႉပုၼ်ႈလႆႈယူႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ။

လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ တေလႆႈသိုဝ်ႈယူဝ်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ တေ လႆႈႁူႉၸၵ်းၵေႈၸူးၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇ တေသိုပ်ႇၶိုပ်ႈၼႃႈထိုင်လႆႈတီႈတႃႈယိူင်းယဝ်ႉဢေႃႈ။ ၸင်ႇဝႃႈ လွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလူင် တႃႇလၢႆးၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။