ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၵူႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈ ၸႂ်ႉဢေႊဢၢႆႊ AI ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းတႅၼ်း ၵူၼ်းလူၺ်ႈ ဢမ်ႇတၼ်းၾၢင်ႉတူဝ်။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဝႃႈ ၵႃႈပေႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢေႊဢၢႆႊမႃးတႅၼ်း တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵူၼ်းလႆႈ ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဝႃႈ တေတႅၼ်းလႆႈမူတ်း ထိုင်တီႈၵူၼ်းတေဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ႁဵတ်းၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းမိူဝ်းၼႃႈၼႆယူႇ။ဝႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၼႂ်းၵၢပ်ႈလူင် ဢေႊဢၢႆႊၼႆႉ ၵူၼ်းႁဝ်းတိုၼ်းလီႁၵ်ႉသႃဝႆႉ တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃဢၼ်ဢေႊဢၢႆႊ ဢမ်ႇမေႃလႆႈၼၼ်ႉယူႇ။

ပေႃးတူၺ်း ဢၼ် သၽႃး ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ World Economic Forum ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉတႄႉ သင်ထိုင်မႃး ပီ 2027 ၼႆႉ ဢေႊဢၢႆႊ တေမႃးတႅၼ်း တၼ်းႁဵင်း/ၼႃႈၵၢၼ် ( Positions )  83 လၢၼ်ႉပၢႆ ၊ တေဢဝ်တီႈ ယူႇတႅၼ်း ၵူၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်လၢၼ်ႉၵေႃႉ။  ပွင်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ဢၼ်တူဝ်ၵူၼ်းလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢေႊဢၢႆႊ တေၼပ်ႉ ၊ သွၼ်ႇ ၊ ၶိုင်ပွင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ ။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းၼႂ်းလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းၸႂ်လႂ်တိုၼ်ႇ  ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵၢပ်ႈဢေႊဢၢႆႊတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁၢမ်းတၼ်းႁဵင်း လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ် ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇတီႈၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ  ၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းမႃးလၢႆပၢၵ်ႇပီၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈဢဝ်ဢေႊဢၢႆႊမႃးတႅၼ်းလႆႈယူႇသေတႃႉ ၊ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ  တေမီးမႃးၶိုၼ်း ၵၢၼ်သႅၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ် ဢေႊဢၢႆႊႁဵတ်းတႅၼ်းဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ 69 လၢၼ်ႉသႅၼ်း/တၼ်းႁဵင်း – ဝႃႈၼႆဝႆႉ ။ 

ပွင်ႇဝႃႈ ၼႂ်းၵၢပ်ႈဢေႊဢၢႆႊလူင်ၼႆႉ ၵူၼ်းႁဝ်းလူဝ်ႇၸိုၼ်ႇသေ ယူႇၵႂႃႇထႅင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူဝ်ႈၵၢပ်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း တႄႇႁိူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းယၢမ်ႈတူၵ်းၸႂ် ၵူဝ်ႁၢမ်းၵၢၼ်မႃးမိူၼ်ၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်းလိုၼ်းၵေႃႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလွတ်ႈၵူၼ်းၵုမ်း။

မိူၼ်ၼႆၵူၺ်း ဢေႊဢၢႆႊ ၵႃႈပေႉၶႂ်ႈလီၶိုၵ်ႉတွၼ်းပဵင်းႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢၼ်ဢေႊဢၢႆႊ တေဢမ်ႇတႅၼ်းလႆႈၵေႃႈ ၵိုတ်းထႅင်ႈတင်းၼမ်။ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးသေ တေၵုမ်ႇယူႇလၢႆ ၼွၼ်းဝၼ်း လပ်းၾၼ်ပႂ်ႉၵူၺ်းတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈလပ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႃႇသေႇ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်လူင်ၼႂ်း ၶွမ်ႊပၼီႊ NVIDIA – Jensen Huang လၢတ်ႈတႄႉ “ ဢေႊဢၢႆႊၼႆႉ ဢမ်ႇပုတ်ႈတႅၼ်းတူဝ်သူလႆႈသေတႃႉ ၊ တီႈသူၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလႅၼ်ႇဢေႊဢၢႆႊၶဝ် တေမႃးပုတ်ႈတႅၼ်းလႆႈ   ” – ဝႃႈၼႆယူႇ။

ၵၢၼ်ဢၼ် တေႁိူင်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ တေပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ် ဝူၼ်ႉၶပ်ႉမႂ်ႇမႂ်ႇ လႄႈ  Creativity & Originality ။ မၢင်ၵေႃႉ တေလၵ်ႉထဵင်ၼႂ်းၸႂ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ဝူၼ်ႉၶပ်ႉမႂ်ႇမႂ်ႇၵေႃႈ ဢေႊဢၢႆႊ ႁဵတ်းလႆႈမူတ်းယဝ်ႉလူး ၊ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇဝူၼ်ႉၶပ်ႉမႂ်ႇသင် ၊ ၸႂ်ႉတႅမ်ႈႁၢင်ႈၵေႃႈတႅမ်ႈ ၊ ၸႂ်ႉ လၢတ်ႈ ၊ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလႆႈ ၼႆယူႇ။

တီႈတႄႉမၼ်း ၵၢၼ်ဢၼ်ဢေႊဢၢႆႊ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်မႂ်ႇ ၊ မၼ်းၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းဢၼ်ၵဝ်ႇ မႃးသၢင်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆၵူၺ်း။

 မၼ်းမိူၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ႁပ်ႉႁူႉဝႆႉၶေႃႈမုလ်းၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင် ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းႁဵတ်းဝႆႉၵဝ်ႇၵဝ်ႇ (ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်းယူင်ႉၶေႃႈမုလ်း ၼိူဝ်ၼႅင်ႈသိုဝ်ႇ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းမႃးတႅင်ႇပဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ႁွႆးၵဝ်ႇ ။

ၶေႃႈမုလ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်မႂ်ႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢေႊဢၢႆႊၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တူဝ်ဢၼ် သၵႅၼ်းလႆႈ  လိၵ်ႈလၢႆး ၊ ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် ၸိူဝ်းၼႆႉမူတ်းလႄႈ မၼ်းၸင်ႇႁဵတ်းပၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၸႂ်ႉမၼ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉငၢႆႈငၢႆႈ။

ပေႃးဝူၼ်ႉတူၺ်းလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ တၢင်းဝူၼ်ႉၶပ်ႉမႂ်ႇမႂ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇလုၵ်ႉမႃးတီႈၶေႃႈမုလ်းၵဝ်ႇ ၊ မၼ်းတေဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၶုၺ်ႉႁၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း လႄႈ တူဝ်ထူပ်းၵူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၾၢႆႇပၢႆးသၢႆႊ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ တိုၼ်းတေပူၼ်ႉလႆႈ ဢေႊဢၢႆႊ လႆႈ ။

ၵၢၼ်ထႅင်ႈသႅၼ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ဢေႊဢၢႆႊ ဢမ်ႇတႅၼ်းလႆႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ် ၸႂ်ႉတၢင်းႁူႉပၢႆးၸႂ် လႄႈ ၵၢၼ်ႁူမ်ႈသၢင်ႈ Emotional Intelligence & Collaboration ။ ၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းၵူၺ်း ဢၼ်မီးၸႂ်သေ မေႃႁူႉႁၼ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်း ၊ မေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵၼ်ႁဵတ်း။

တေႁႂ်ႈဢေႊဢၢႆႊ ဢီးလူ ၊ ႁႂ်ႈဢေႊဢၢႆႊ မီးၸႂ်မႅတ်ႉတႃႇ ၵရုၼႃႇ ၼႆတႄႉ တိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်းၼႆႉ ၵႆၵႆၼိုင်ႈၵေႃႉ တေၸၢင်ႈယၢမ်ႈႁၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉၵတ်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်ဢၼ်မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတေႉတေႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမၼ်းဢမ်ႇလႆႈ ၊ လၢတ်ႈတေႃႇယၢပ်ႇ ၊ မႃႇၼယႂ်ႇပူၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶႂ်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈမၼ်း ။

ဢေႊဢၢႆႊၵေႃႈ တေငၢႆးမိူၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႉၶုၺ်ႉႁၼ်တၢင်းၸႂ် (feeling)ၼၼ်ႉၵူၺ်း ဢမ်ႇထိုင်တီႈဝႃႈ မၼ်းတေၸႂ်ၸႃႉတေႃႇႁဝ်းသေတႃႉ ၵူၺ်းႁဝ်းတေပိုတ်ႇၸႂ်မၼ်း ၊ ဢဝ်တၢင်းဢုၼ်ႇၸႂ်တီႈမၼ်းဢမ်ႇလႆႈ။

တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း – မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ တေလူမ်ႉသုမ်း ၽွင်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူႈၵေႃႉ တိုၵ်ႉၶီၸႂ်မႆႈၸႂ်ယူႇၼၼ်ႉ ပေႃးထၢမ်ဢေႊဢၢႆႊတႄႉ မၼ်းၵူၺ်းတေတွပ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်သူတေလူမ်ႉယဝ်ႉ ၊ သူၵိုင်ႇလီတတ်းငူပ်ႉလၢႆးၸၢႆႇၵူႈဢၼ်သေ ပၢၵ်ႈပႅတ်ႈၵၢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႆႉ ၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း။လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈဢေႊဢၢႆႊ တေဢမ်ႇမိူၼ်ႁူဝ်ၼႃႈဢၼ် တေပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ၊ ဢုၼ်ႇၸႂ်လႆႈ ။ တေဢမ်ႇႁႃ တၢင်းဢွၵ်ႇပၼ် လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ဢၼ်မီးမႃးၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်း ႁိုဝ် ၵူၼ်းၵေႃႉတေႃႇၵေႃႉ။

တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း – သင်ဝႃႈ ၸႂ်ႉဢေႊဢၢႆႊ ႁႃလၢႆးယႃတၢင်းပဵၼ်သေဢၼ်ဢၼ်ပၼ်ၸိုင် မၼ်းတေၶူၼ်ႉႁႃ ၶေႃႈမုလ်းယႃႈယႃ ဢၼ်မီးပၢၵ်ႇလၢၼ်ႉႁဵင်သႅၼ်ၼၼ်ႉသေ တေမႃးလၢတ်ႈဢၼ်ၵိုင်ႇၵၼ်တင်း တၢင်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း ။ ၶႂ်ႈမႅၼ်ႈၵေႃႈ တေမႅၼ်ႈ ၶႂ်ႈပိူင်ႈၵေႃႈတေၸၢင်ႈပိူင်ႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်တူဝ်မေႃယႃတေႉတေႉတႄႉ မၼ်းတေ ႁႃၶေႃႈမုလ်း  မၼ်းတေတွင်ႈတေထၢမ် ၊ တေတူၺ်း ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းပဵၼ်သေ ပွင်ႇၸႂ်ပၼ်ပႃးဝႃႈ ၵူၼ်းပဵၼ် ၸႂ်တူၵ်း ၸႂ်သိူဝ်း ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်မီးလွင်ႈၶီ ၸႂ်မႆႈၸႂ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉ တေႁၼ်ထိုင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းပဵၼ်ပႃး ဢမ်ႇမိူၼ်ဢေႊဢၢႆႊ။

မိူၼ်ၼၼ် ယဝ်ႉ ၸဵမ်ဢဝ် ၵၢၼ်ပႂ်ႉပႃးႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅၼ်ႉလွမ်ႉ ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တေပိုင်ႈ ဢေႊဢၢႆႊ ဢမ်ႇလႆႈ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းတေဢမ်ႇဝူၼ်ႉပႃးပိူင်ပဵၼ် ဢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်း တုမ်ႉတိူဝ်ႉယူႇ တေႉတေႉၼၼ်ႉ။

ၵမ်းလိုၼ်းၵေႃႈ ဢေႊဢၢႆႊၵႃႈပေႉၶႂ်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ  ဢမ်ႇတႅၼ်းလႆႈ ႁူဝ်ၸႂ်လႄႈဢွၵ်းဢေႃၵူၼ်းႁဝ်းၵူၼ်းႁဝ်း  ဢမ်ႇတႅၼ်းလႆႈတၼ်းႁဵင်းၼႃႈၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ။  

ဢႃးၸၢရ်ၶိုၼ်းသႂ်ၸႂ်ယဵၼ် ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လၢတ်ႈတၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႆႉတႄႉ “ တႃႇၸၢတ်ႈပၢၼ်ဢွင်ႇမၢၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈၼမ်ႉၵတ်ႉၼႂ်းၵၢၼ် 15 % ၵူၺ်း ၊ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢွင်ႇမၢၼ်တေႉတေႉၼႆႉ မၼ်းယူႇတီႈၵၢၼ်ႁူမ်ႈသၢင်ႈလႄႈ မေႃၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵူၼ်း  85 % ။ ႁႂ်ႈမေႃဝူၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈၶွပ်ႇၽွင်ႈသေ ဝူၼ်ႉၶပ်ႉမႂ်ႇမႂ်ႇ ၸင်ႇတေဢွင်ႇမၢၼ်လႆႈ ။ ပွင်ႇဝႃႈ ဢၼ်ဢေႊဢၢႆႊ ႁဵတ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်းလူဝ်ႇၾိုၵ်းဝႆႉ ႁၵ်ႉသႃဝႆႉလီလီ ၸဵမ်ဢဝ် ၵၢၼ်ၾိုၵ်းၸႂ်(ၼင်ႈသမႃႇထိ) ၊ လၢႆးဝႆႉဝၢင်းၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇတေယူႇလွတ်ႈလႆႈၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ဢေႊဢၢႆႊ ” – ဝႃႈၼႆ ၶႃႈဢေႃႈ။