တႄႇလိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉသ်မႃး ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၵုမ်းၵမ် တႄႇၸတ်းပၢင်သွၼ် ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် MEVM ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်း၊ ပွတ်းႁွင်ႇ ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 4 / 9/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် တၢမ်တူဝ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢူးတၢၼ်းၸူဝ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ် ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈတႃႇပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် MEVM တီႈၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ။
ၼႂ်းပၢင်ၼၼ်ႉ မီးၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ဢူးဢွင်ႇလုၼ်ႇဢူး လႄႈ ဢူးမိၼ်ႉဢူး ဢိၵ်ႇပႃး ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်း တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊၵေႃႈ ၾၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၶဝ် ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈၶႃႈႁၢပ်ႇ ၵၢၼ် ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်သွၼ် ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈတႃႇပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် တင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၵႂႃႇၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉယူႇဝႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“တႃႇႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႁႄ ၶဝ်ႁွင်ႉဢဝ် ၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ၊ ၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ တႃႇ 9 ပွၵ်ႉ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ ပၢင်သွၼ်လၢႆးပၼ်ၶႅပ်းမႄး (ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်)။ ငိၼ်းဝႃႈ ၼႂ်းမူႇၸေႊၼႆႉ တေမီးပႃႇတီႇ 3 ၸုမ်း လူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈ။ ပဵၼ်ပႃႇတီႇ သၢင်ႇသီႈ၊ ပႃႇတီႇ (တ.စ.ည) လႄႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ။ ႁူင်းပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉ ၶဝ်တေဝႆႉၼႂ်းဝဵင်း တႃႇ 9 ပွၵ်ႉ 18 ဢွင်ႈတီႈၵူၺ်းဝႃႈၼႆဢေႃႈ။”
ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဝႆႉသေ ၸႄႈဝဵင်းမၢင်တီႈ ပဵၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ၊ သိုၵ်းတဢၢင်း၊ သိုၵ်းၶၢင် ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၶိုၼ်းၵုမ်းၵမ်ဢဝ်လႆႈဝဵင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၶိုင်ပွင်ၸတ်း ႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇ ၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်မႃးလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းသေတႃႉ ဢမ်ႇဢွင်ႇမၢၼ် ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။
မိူၼ်ၼႆ တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ တႄႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ် ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈတႃႇပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်တင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊၵႂႃႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ ဝဵင်းၼိုင်ႈယူႇၼႆ ၵူၼ်းမိူင်း ပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း တေဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 28 ပီ 2025 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပူင်ႁႂ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ (မြန်မာအီလက်ထရောနစ်မဲ ပေးစက် MEVM) ၵႂႃႇသေ ယၢမ်းလဵဝ် ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တႂ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ် ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၼၼ်ႉ တႄႇလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ပၼ်ပၢင်သွၼ် လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉၵႂႃႇ ၸွမ်းၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းတူၵ်းယူႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်တေၸတ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း 330 တီႈၼင်ႈၼၼ်ႉ တေၸႂ်ႉပိူင်လၢႆး ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ FPTP သေလိူၵ်ႈတင်ႈၵႂႃႇ၊ တွၼ်ႈတႃႇ သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (သၽႃးၼိူဝ်) 110 တီႈၼင်ႈသမ်ႉ တေၸႂ်ႉလၢႆးၼပ်ႉသွၼ်ႇၸွမ်းဝၢၵ်ႈ တူဝ်တႅၼ်း MMP သေလိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တေၶိုၼ်းၸႂ်ႉလၢႆးၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ FPTP သေလိူၵ်ႈဢဝ် 84 တီႈၼင်ႈ (84 ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ/ မဲဆန္ဒနယ်) ၊ တေၸႂ်ႉလၢႆး ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇ PR သေ လိူၵ်ႈ 26 တီႈၼင်ႈ (26 ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ/ မဲဆန္ဒနယ်)။
တွၼ်ႈတႃႇ သၽႃးၸႄႈမိူင်းလႄႈ တိူင်းသမ်ႉ တေၸႂ်ႈပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ လၢႆးၼပ်ႉသွၼ်ႇၸွမ်းဝၢၵ်ႈတူဝ်တႅၼ်း MMP သေ လိူၵ်ႈမႃးၽူႈတႅၼ်း 364 တီႈၼင်ႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉၶိုၼ်းတေဢဝ်လၢႆးၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ FPTP သေ လိူၵ်ႈၽူႈတႅၼ်း 322 တီႈၼင်ႈ၊ ဢဝ်လၢႆးၼပ်ႉသွၼ်ႇၸွမ်းဝၢၵ်ႈ/ ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇ PR သေလိူၵ်ႈမႃး 42 တီႈၼင်ႈ။ ၼႂ်း 364 တီႈၼင်ႈၼၼ်ႉ တေပႃးၽူႈတႅၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း 29 ၵေႃႉ (29 ၶဵတ်ႇ) – လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသဵၼ်ႈမၢႆ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ် တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉသမ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပႃးၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA)၊ သိုၵ်းတဢၢင်း (TNLA)၊ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ (AA) ၶဝ်ယိုတ်းလႆႈၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉပႃး။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈပဵင်း (မဘိမ်းမြို့နယ်)၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်လူင်၊ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ၊ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵွင်းၸၢင်ႉ (ကုန်းကြမ်း) ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး) ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တႅမ်ႈ-ၽူၺ်းၼုမ်ႇ
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ