မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 31/08/2025 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလူင် ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း တႃႇယုၵ်ႉမုၼ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး မိူင်းၶႄႇ – မိူင်းမၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းတီႊယႅၼ်ႊၵျိၼ်ႊ (တီယန်ကျင်းမြို့) ၼၼ်ႉဝႃႈ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ – မိူင်းၶႄႇ ၵႂႃႇ ႁႂ်ႈၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၶၼ်ဝႆးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တေသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ် ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ မႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်းဝႆႉ ၼပ်ႉပီႊလီႊယၼ်ႊတေႃႊလႃႊ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူင်း ၵၢၼ် တေႃႈလွတ်ႇၵႅတ်ႉသ်၊ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်၊ ၾႆးၾႃႉလႄႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပၢင်တိုၵ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သုမ်းၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ၽၵ်းတူၶၢမ်ႈမိူင်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇ – မိူင်းမၢၼ်ႈ ပၼ်ၵႂႃႇၼႂ်းမိုဝ်းၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆလၢႆတီႈ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸွမ်းၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် လႆႈၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ် ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇတေပိုတ်ႇၶိုၼ်းလႆႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈမိူၼ်ၵဝ်ႇၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၵေႃႉယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တုၵ်းယွၼ်း တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁႂ်ႈၸွႆႈၶပ်းၶိုင်ပၼ် ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ – မိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႂႃႇတုမ်ႉယွၼ်ႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းယုၼ်ႊၼၢၼ်ႊ မိူင်းၶႄႇၵမ်းသိုဝ်ႈလႄႈ သင်ပိုတ်ႇၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လႆႈၶိုၼ်းၸိုင် တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးလိူဝ်ၼႆႉ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တေၸၢင်ႈတိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ တင်းသွင်မိူင်း လႆႈထိုင်ဝဵင်းယုၼ်ႊၼၢၼ်ႊ၊ သီႊၶျွၼ်ႊ၊ ၶျူင်ႊၶျိင်ႉ၊ ၵႂင်ႊသျီႊ၊ ၼၢင်ႊၼိင်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။

ၶူင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်မိူင်းၶႄႇ မႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾႆးၾႃႉ ၼိူဝ်ႁူဝ်ၵႄးၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၶူင်းၵၢၼ်တႃႈႁိူဝ်းၼမ်ႉလိုၵ်ႉ၊ တေႃႈလွတ်ႇၵႅတ်ႉသ်၊ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်လႄႈ ၶူင်းၵၢၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၾႆး ၵျွၵ်ႉၽိဝ်ႇ – ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ – မူႇၸေႊ ၼႆယဝ်ႉ။

မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၾႆး ဝဵင်းလိူဝ်ႇထိုင် မူႇၸေႊ ဢၼ်တေသိုပ်ႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်ၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆမိူင်းၶႄႇ ႁႂ်ႈၵႂႃႇထိုင်လႆႈသမုၵ်ႉတရႃႇမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ။ သင်ၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈဢွင်ႇမၢၼ်ၵႂႃႇၼႆၸိုင် မိူင်းၶႄႇ ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸွမ်း မိူင်းရတ်ႉသျႃးလႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၾႆးၼႆႉ ပႃးၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းႁွပ်ႈလူၵ်ႈ BRI ၶွင်ၶႄႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်တေသၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ရူတ်ႉၾႆး မိူင်းမၢၼ်ႈ – မိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉသေ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၼိမ်တဵင်ႈလႄႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇယူႇ။

ပိူဝ်ႈတႃႇၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၽၵ်းတူၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် တေပိုတ်ႇလႆႈၶိုၼ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လႄႈ ႁႂ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မီးလွင်ႈၼိမ်တဵင်ႈမႃးၶိုၼ်းလႆႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်မိူင်းၶႄႇ မိပ်ႇငႅၼ်းၼိူဝ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေ ယူဝ်ၶႄးၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈ ၸွမ်းၼင်ႇမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တူၵ်ႇတၵ်ႉမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼၼ်ႉယူႇၼႆ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

“မိူၼ်ၼင်ႇၶူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾႆးၾႃႉ ၼိူဝ်ႁူဝ်ၵႄးၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းၼႃႇ။ မီးပဵၼ်လၢႆလၢႆတီႈ။ တေလႆႈႁဵတ်းပဵၼ်ၸၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉ။ တႃႇႁဵတ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တေလႆႈၼိမ်တဵင်ႈ ဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ။ တႃႇပိုၼ်ႉတီႈ တေၼိမ်တဵင်ႈလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်တင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ တႃႇတေႁဵတ်း ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီ – 10 ပီၼႆႉ ဢမ်ႇငၢႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ”။

ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းမႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မီးယူႇ 53 ၸိုင်ႈမိူင်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မိူင်းၶႄႇ ပဵၼ်ဝႆႉမၢႆသွင် ဢၼ်လူင်းတိုၼ်းဝႆႉ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း။

ယၢမ်းလဵဝ် ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ၸႂ်ႉၵူႈလွၵ်းလၢႆးတၢင်းသေ မိပ်ႇငႅၼ်းဢီးသူၼ်းတီႈ ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၼၼ်ႉယူႇ။

တႅမ်ႈ – ၽူၺ်းၼုမ်ႇ