တင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင် KNDF ပိုတ်းယိုဝ်းတိုၵ်းတေႃးၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းလႆႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီပၢႆယဝ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈပေႃး ၼပ်ႉပႃးၽေးတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝ်ိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈၼႆ မီးမႃး 6 ပီပၢႆယဝ်ႉ ။
ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယိုတ်းၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်း ဝဵင်းမိူင်းပၢႆးတင်းသဵင်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 07/07/2025 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ် ဢေႃႊၵတ်ႊသ် ၼႆႉမႃးၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တႃႇတေပိုတ်ႇၶိုၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း သွၼ်လိၵ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းပၢႆးလႄႈ တင်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉၾၢႆၶုၼ် တင်းသဵင်ႈ ဝႃႈၼႆ ။
ၽွင်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 18/8/2025 ၼႆႉတေတႄႇပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၵဝ်ႇဢၼ်ႁဵတ်း CDM ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉၶႂ်ႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းၸိုင် ယိၼ်းလီႁပ်ႉတွၼ်ႈ- ယၢမ်းလဵဝ် လူဝ်ႇဢဵၼ်ႁႅင်းမေႃသွၼ်ဝႆႉဝႃႈၼႆ ။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၾၢႆၶုၼ် လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ တီႈဝဵင်ႈၾၢႆၶုၼ်တႄႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် (1) လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် (2) တေႉပိုတ်ႇၸဵမ်မိူဝ်ႈၵၢင်လိူၼ် July ပုၼ်ႉယဝ်ႉ ၊ တလဵဝ် ၶဝ်တေပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းပၢႆး ဢိၵ်ႇတင်းသၢႆပွတ်းဢွၵ်ႇမႄႉၼမ်ႉတင်းမူတ်း ၶိုၼ်းၼႆလႄႈ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇႁွင်ႉႁႃမေႃသွၼ် လႄႈ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇႁွင်ႉပႃး ဢၼ်ႁဵတ်း CDM ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း၊မွၵ်ႇလၢႆလၢႆၵူၺ်း။ ဢမ်ႇလႆႈမၵ်းၶၢၼ်းတဵၵ်းႁွင်ႉ ”- ဝႃႈၼႆ ။
ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်တေပိုတ်ႇၶိုၼ်းၼႂ်းလိူၼ် ဢေႃႊၵတ်ႊသ် ၼႆႉပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မိူင်းပၢႆး ၊ ၸၢင်ႉၾိူၵ်ႇ (ဆင်ဖြူ) ၊ လွႆပဝ်း (လွယ်ပေါ) 3 လင်လႄႈ ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် ဢုမ်ႇတိုင်း (အုံတိုင်း) ၊ လွႆထွႆး (လွယ်ထွယ်) ၊ ၼွင်လႅင် (နောင်လိုင်) ၊ၵုင်းမႆႉပႅၵ်ႇ (ထင်းရှူးကုန်း) 4 လင် လႄႈ ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ 16 လင် ဝႃႈၼႆ ။
ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း – ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းသေ မေႃသွၼ်ၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်းၵႂႃႇတင်းၼမ် ။ ၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇမီးမေႃသွၼ်သေတႃႉၵေႃႈ တိုၼ်းတေပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၶဝ်ႁွင်ႉၶိုၼ်းမေႃသွၼ်ႁဵတ်း CDMၵေႃႈ လႅပ်ႈတေပႆႇဝၢင်ႈၸႂ်လႆႈၶႃႈ ဢၼ်လီတီႈသုတ်းတေႉယႃႇပေၽူမ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႆႉလီဢေႃႈ ၵူဝ်ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈလွၵ်းၸိူင်း တႃႇတီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းဢေႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ ။
ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းတႄႉၵေႃႈ လုၵ်ႈလၢင်းလႆႈႁၢင်ႉၵၢတ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 6 ပီယဝ်ႉလႄႈ လွင်ႈတေပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းယၢမ်းလဵဝ် ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈႁၼ်လီၸွမ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၾၢႆၶုၼ် လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ထုၵ်ႇလီပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ သွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈႁႂ်ႈတဵမ်တီႈ ယွၼ်ႉဝႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယႂ်ႇသုင်မႃးတေပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈမီႈတၢင်းႁူႉတဵမ်တူဝ်ဝႆႉ ၊ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈပဵၼ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သေတႃႉ ႁဝ်းၶႃႈပၼ်ႁႅင်းယူႇၶႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵုမ်ႇ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵူၺ်းလႄႈ ပၢႆးတူဝ်ပၢႆးၸႂ်ၶဝ်ၵေႃႈ ႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈၼႃႇယဝ်ႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ ။
မိူၼ်ၼင်ႇၼႆ တႄႇႁၢင်လိူၼ် ၵျူႊလၢႆႊ ၼႆႉမႃးတီႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် တေတႄႇပိုတ်ႇၶိုၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် 1 လႄႈ 2 လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်တေၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈမီးယူႇ 400 ၵေႃႉ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈလွႆပဝ်း ၊ ၼမ်ႉသွင်ၶႄး ၊ လႁႄႇ ၊ ၼႃးၵူင်း ၊ ၺွင်ႇမူၼ်း ၊ ဝၢၼ်ႈလွႆပူၵ်ႇ( တွင်ႇပူဝ်ႉၵျီး) ၊ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ ၊ ငႃးမူး လႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈလိၼ်ပူၵ်ႇတႅၵ်ႇ ၊ လွႆလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းမီး ၸမ်မိုၼ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈယူႇၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး ဝႃႈၼႆ ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ