မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႈမၢၼ်ႈ (မျၢၼ်ႇမႃႇ) ၼႆႉ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆသႅၼ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇဝႆႉလႄႈ ၵမ်ႈၼမ် တေတႅၵ်ႈၼိူင်းဝႃႈ ႁၢင်ႈလီမိူၼ်သူၼ်မွၵ်ႈၸေးသီဝႃႈၼႆသေတႃႉ ပၼ်ႁႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းမီးမႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ မီးပၼ်ႁႃၵၼ်မႃး ဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇသဵင်ႈ။ ပွတ်းတၢင်းတွၼ်ႈၼိူဝ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ထုင်ႉႁူဝ်ၵဵဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပၼ်ႁႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးလႄႈၶၢင် ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆး။

တႃႇၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈဝဵင်းၸေႊၼႃး ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးလႄႈၶၢင် ပွတ်းတၢင်းထုင်ႉႁူဝ်ၵဵဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းပူႇတႂ်း၊ ဝဵင်းၸေႊၼႃး၊ မိူင်းၵွင်၊ မိူင်းယၢင်း၊ ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇလႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင် လၢႆတီႈ ႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လွင်ႈငဝ်းလၢႆးပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ တႃႇယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇလူၺ်ႈလၢႆးတၢင်းၵတ်းယဵၼ် မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 100 ပၢႆ။

ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းတႄႉ ၸတ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11/08/2025 တီႈဝဵင်းၸေႊၼႃး ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင် ယိူင်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်းတႄႉ တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးလႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶၢင် ႁႂ်ႈဢဝ်လွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်သေ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင် ယၢမ်းလဵဝ်လႄႈ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇၵွင်ႉသၢၼ် ႁၵ်ႉသႃ ပႂ်ႉပႃးလွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈထႅင်ႈၼႆ ၼႂ်းၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းမိူင်းယၢင်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈတႆးလႅင် ယိုတ်းလႆႈၶိုၼ်း ဢိၼ်းတေႃႇၵျီး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယၢင်းၼၼ်ႉသေ မီးပၼ်ႁႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃး။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပၼ်ႁႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးလႄႈ ၶၢင် တေဢမ်ႇႁၢင်ႈႁၢႆႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇမႃးဢုပ်ႇၵၼ်”- ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆႉ မီးၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းၶၢင် (ကချင်ငြိမ်းချမ်းရေး အကျိုးတော်ဆောင်အဖွဲ့ – PCG) လႄႈ ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးတင်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈၶၢင် ဢိၵ်ႇပႃး ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ဢူးၵျေႃႇမိၼ်းၶၢႆႇၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇ ဢူဝ်းၸွမ်း လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶၢင်ၵေႃႈ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈသိုၵ်းတႆးလႅင် ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်တႆးၵေႃႈ သမ်ႉၶိုၼ်းဢုပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ သိုၵ်းၶၢင် ပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇၵူၼ်းမိူင်း။ ဢုပ်ႇၵၼ်ၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်းထိုင် ႁူဝ်ၶမ်ႈ 5 မူင်းပၢႆ။

တင်းသွင်ၾၢႆႇ ဢုပ်ႇၵၼ် တႃႇတေဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်ထႅင်ႈသေတႃႉ တႃႇတေလီၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ၵႂႃႇလႆႈၸွမ်းၼင်ႇဢုပ်ႇၵၼ်တႄႉ ဢမ်ႇလႅပ်ႈငၢႆႈ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ႁႂ်ႈသိုၵ်းတႆးလႅင် SNA လႄႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA ၶဝ်ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇဝႆႉလႄႈ ၵူၼ်းၸၢႆး ယူႇတီႈဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ လီမီးယူႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ ယွၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းပွတ်းၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸၢဝ်းတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇပေႃးမေႃၸႂ်ႉပရိယႄႇ ၾၢႆႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်း ဢမ်ႇပေႃးမေႃလၢတ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈ ႁူႉႁၼ်ပွင်ႇၸႂ်ၸွမ်း ၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈလႄႈ ဢၼ်လၢတ်ႈလွင်ႈတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးထိုင်တီႈလီ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ တႆးႁဝ်းဢမ်ႇပေႃးမီး ၶေႃႈမုလ်းၼႅၼ်ႈၼႃလႄႈ Data လၵ်းထၢၼ်တႃႇၼႄပိူၼ်ႈၼႆ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတၢင်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၼင်ႇၼႆ –

“ပေႃးမိူၼ်ၸၢဝ်းၶၢင်ၶဝ်ၼႆ ၶဝ်ၼႄလႆႈဝႃႈ ၵူၼ်းၶဝ်ၺႃးၶႃႈတၢႆ ၶၢဝ်းလႂ် ဝၼ်းလႂ် တီႈလႂ်ၼႆ တႅတ်ႈတႅတ်ႈတေႃးတေႃး။ ၶဝ်လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၵူၼ်းၶဝ်ၺႃးၺွပ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ် သုမ်းငိုၼ်းတွင်းၵႃႈႁိုဝ်ၼႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးပဵၼ်လွင်ႈတႆးသမ်ႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လၢတ်ႈလႆႈတႅတ်ႈတေႃး။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပွတ်းတၢင်းမိူင်းယၢင်းၼႆႉၼႆ ၸၢဝ်းတႆးႁဝ်းလႆႈတူၵ်းပဵၼ် ယိူဝ်ႇသိုၵ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် လႆႈၺႃးသိုၵ်းပိူၼ်ႈပေႉၵိၼ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လုၵ်ႉလၢတ်ႈတႄႉတႄႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶၢင်ၶဝ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၸၢဝ်းၶၢင်ၶဝ် ၺႃးသိုၵ်းတႆးလႅင် လိုပ်ႈႁႃႉသင်ႁႃႉၼႆ ၶဝ်လၢတ်ႈလႆႈမူတ်း”။

ပၼ်ႁႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေမႃးဢုပ်ႇၵၼ်ပွၵ်ႈလဵဝ်သေ ၵႄႈလိတ်ႈလႆႈၵမ်းလဵဝ်။ တေႃႈၼင်ႇ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ဢၼ်ဢုပ်ႇၵၼ် ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉ တႃႇတေသူင်ႇပၼ် တပ်ႉသိုၵ်းၶၢင် သိုၵ်းတႆးလႅင်လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းတမ်းဝၢင်းပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵၼ်ယၢပ်ႇၼႆ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈ။

ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းပွၵ်ႈၼႆႉ ယၼ်ၼိူဝ်လွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁူမ်ႈၵၼ် ယူႇၵႂႃႇၵတ်းယဵၼ်ဝႃႈၼႆသေတႃႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းမိူင်းၶၢင် မၢင် ဢၼ် ႁၢႆးငၢၼ်းၼႄ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထၢင်ႇၽိတ်း ထၢင်ႇထိူမ်ၵၼ်ထႅင်ႈ။ မိူၼ်တၢင်းပၼ်ႁႅင်းဢီးႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမီး ပၼ်ႁႃၵၼ် ၵႂႃႇထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး မိူင်းၶၢင် ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ပွတ်းတၢင်း ဢိၼ်းတေႃႇၵျီး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယၢင်းၼႆႉ သိုၵ်းၶၢင်ႁူမ်ႈ ၸုမ်း PDF သေ ၵႆႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵၼ်တင်း သိုၵ်းတႆးလႅင် မႃးၸဵမ် မိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ထူပ်းလွင်ႈၵူဝ်ႁႄ၊ ယူႇယၢပ်ႇလႆႈပၢႆႈလႆႈၼီ။ ယွၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်း ဢမ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်လႆႈလႄႈ ပၼ်ႁႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ ယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၸွမ်း။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/07/2025 ၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းၶၢင်ႁူမ်ႈတင်းတၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းသေ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း သိုၵ်းတႆးလႅင်ထႅင်ႈ။ သိုၵ်းတႆးလႅင် ၵုမ်းလႆႈဢွင်ႈတီႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းဢိၼ်းတေႃႇၵျီး။ ၼႂ်းၵႄႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၺႃးသိုၵ်းၶႃႈႁႅမ်ၼႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ် တေႃႇၵၼ်ထႅင်ႈ။

ၽွင်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းယုင်ႈယၢင်ႈယူႇၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတုၵ်ႉၸွမ်း ၼႂ်းၵႄႈမၼ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ် တေယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇပူၵ်းပွင်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁႂ်ႈမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ် ႁႂ်ႈမေႃႁႄႉၵင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၽႂ်မၼ်းၼႆ ၼၢင်းယိင်း ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး မိူင်းၵွင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉတၢင်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၼင်ႇၼႆ –

“ယူႇတီႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းၶၢင်လႄႈ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၸၢဝ်းတႆးၸၢဝ်းၶၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးဢုပ်ႇၵၼ်ဝႃႈ တေၵႄႈလိတ်ႈပၼ် လွင်ႈယၢပ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၸိူဝ်း ၼႆႉဢေႃႈ။ တိုၵ်ႉႁႃတႄႇႁဵတ်းတႄႇသၢင်ႈၵူၺ်းဢေႃႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တႆးႁဝ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်ၼႆႉ ၶၢတ်ႇတၢင်းႁူႉ တၢင်းႁၼ်ၼမ်ၼႃႇ။ ၸဵမ်ဢဝ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ပၢႆးယူႇလီ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ မၢင်ၸုမ်းမၢင်ၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွႆႈၵေႃႈမီး မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးလၢႆလွင်ႈသေ ဢမ်ႇပဵၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွႆႈ”။  

ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၸၢဝ်းတႆးလႅင် တူၵ်းယူႇတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ တိုၵ်ႉၺႃးႁႅင်းႁိပ်ႇဝႆႉလၢႆၾၢႆႇ မႅၼ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉသုၵ်ႉယုင်ႈဝႆႉ။ ပႆႇမီးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ။

ၺႃးၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵၵ်းမႃးလၢႆၸူဝ်ႈလၢႆပၢၼ်သေတႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလႅင်ၼႆႉ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ႁၵ်ႉသႃ ပႂ်ႉပႃးၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆးၽႂ်မၼ်းဝႆႉ ၸွမ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼိူဝ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူၼ်ၼင်ႇ – ၸႄႈဝဵင်းၽႃၵၢၼ်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ၊ ႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း၊ ၶမ်းတီႈ၊ ၵၢတ်ႇလိုဝ်း ဢၼ်မီး ၼႂ်းတိူင်းၸႄႈၵႅင်းလႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸေႊၼႃး၊ မၢၼ်ႈမေႃႇ ၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။