တီႈၸႄႈဝဵင်းလွႆၶေႃ မိူင်းယၢင်းလႅင် ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယွၼ်းငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသေ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ၼိုင်ႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈသႅၼ်ပျႃး သႂ်ႇၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈဝႃႈ တႃႇၽဵဝ်ႈမၢၵ်ႇမႅင်းၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1111 ၼၼ်ႉသေ တီႈဝဵင်းလွႆၶေႃၵေႃႈ ပၢင်တိုၵ်းပဵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းလွႆၶေႃလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတင်းဝဵင်း။
ထိုင်မႃးလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ပီၼႆႉပၢင်တိုၵ်းယဵၼ်ယဝ်ႉၼႆသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၵၢင်း၊ ၶျိၵႄႇ၊ယႂႃႇတၢၼ်းသျေႇ လႄႈ ၻေႃးဢုၶူႇ ၸႄႈဝဵင်းလွႆၶေႃ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး။
ၽွင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ တေၽဵဝ်ႈလၢင်ႉမၢၵ်ႇမႅင်းပၼ်ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းၼႆသေ ၵဵပ်းငိုၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼိုင်ႈလင်ႁိူၼ်း ၼိုင်ႈသႅၼ်ပျႃး ၼႆ ၼၢင်းယိင်းဢႃယု 40 ပီ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ၽိူဝ်ႇႁဝ်းၶႃႈထိုင်ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယွၼ်းငိုၼ်းႁဝ်း ၼိုင်ႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈသႅၼ်ပျႃးဝႃႇ။ ၵႃႈလႆႈပၼ်ဢေႃႈ။ ၶဝ်ဝႃႈတေၽဵဝ်ႈပၼ်မၢၵ်ႇမႅင်းၼႆ ၽဵဝ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ ။ ႁၼ်ၶဝ်တီႇယိူဝ်ႈဝႆႉၵူၺ်းၶႃႈၼႃႇ။ ၸွင်ႇၽဵဝ်ႈမူတ်းတႄႉဢမ်ႇမူတ်းတႄႉၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ။ ႁတ်းဢမ်ႇႁတ်းၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈၶိုၼ်ႈယူႇဢေႃႈၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇယဝ်ႉလူး။”
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၺႃးယႃႉသွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်ၵႂႃႇၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်၊ ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း လႆႈႁၼ်ႁိူၼ်းပဝ်ႇၵူၺ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ပေႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတွပ်ႇလိၵ်ႈယဝ်ႉၸင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵႂႃႈႁဝ်းၶႃႈတႄႉ။ ၶႂ်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းဢေႃႈ လႆႈပၢႆႈၼႆႉ 2 ပီယဝ်ႉၶႃႈလူး ၸႂ်ထိုင်ႁိူၼ်းၼႃႇ။ တီႈႁိူၼ်းတေၵိုတ်းသင်ၵူၺ်းယဝ်ႉတႄႉဢမ်ႇႁူႉ။ ဢမ်ႇၵိုတ်းသင်ၵေႃႈပဵၼ်ႁိူၼ်းႁဝ်း ဝၢၼ်ႈႁဝ်းလႄႇၼေႃႈ ၵိၼ်သင်ၵူၺ်းၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ”
ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းလွႆၶေႃ ဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း 3 ပုၼ်ႈ 2 ပုၼ်ႈ ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵိၼ်ယမ်ႉ ၵႃႈယႂ်ႇႁႅင်း၊ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇမီး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။
ဝဵင်လွႆၶေႃၼႆႉ သိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ယိုတ်းဢဝ်လႆႈၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2023 ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈၶိုၼ်းထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၶိုၼ်းတင်းပီ။ ပီၵၢႆ 2024 သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈလႆႈၶိုၼ်းယဝ်ႉၼႆသေတႃႉပၢင်တိုၵ်းသိုပ်ႇပဵၼ်ထႅင်ႈဢမ်ႇထၢတ်ႇလႄႈၵူၼ်းၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉ ဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး။ ပီၼႆႉ 2025 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ၸင်ႇႁတ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်း။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းဝဵင်း၊ တင်ႈၵဵတ်ႉ/လၢၼ်ႇတၢင်းၶဝ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇဝဵင်းသေ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈ/ဢွၵ်ႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
တႅမ်ႈၾၢႆႇမၢၼ်ႈ – ၼၢင်းၶမ်းၵူႇ
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ