ပေႃးၾူၼ်ဢွၵ်ႇတူၵ်းသိၵ်းသိၵ်းမႃး ၽၵ်းပၵ်ႉၽၵ်းၼွႆးဢွၼ်ႇၵေႃႈႁုၼ်ႈမႃးတင်ႈမႃး၊  ႁဵပ်းဢွၼ်ႇ ၼေႃႇဢွၼ်ႇၵေႃႈမႅၼ်းမႃး ပဵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်းၵိၼ်လိူင်ႇၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။ ၼေႃႇၼႆႉပေႃးဢမ်ႇမီးၵေႃမႆႉ ယင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁႃလႆႈသေတႃႉ ႁဵပ်းၼႆႉၼႆႉၵႆႉဢွၵ်ႇ ၸွမ်းလႅၼ်သူၼ်လႅၼ်ႁႆႈ တိၼ်ႁူဝ်ႉတိၼ်ႁိူၵ်ႈ မီးႁိမ်းၸမ်တိၼ်ၸမ်မိုဝ်းၵူၺ်းလႄႈ ႁႃၵိၼ်ငၢႆႈ၊ သမ်ႉၵိၼ်ဝၢၼ်ထႅင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးဢမ်ႇမေႃတူၺ်းဝႃႈပဵၼ်ႁဵပ်းလီႁႃႉႁဵပ်းမိူဝ်ႇၼႆၸိုင် ၽေးၵႆႉထိုင်သၢႆၸႂ်လူးၵွၼ်ႇ။ၵွပ်ႈၼႆပေႃးၾူၼ်ဢွၼ်ႇသိင်းမႃး ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီပၼ်ၾၢင်ႉၵၼ်လွင်ႈႁဵပ်းမိူဝ်ႇႁဵပ်းၵွင်ႉ။ ႁဵပ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၸၢင်ႈမိူဝ်ႇ၊ ပေႃးမိူဝ်ႇႁဵပ်းထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေလွတ်ႈတၢင်းတၢႆ။

ၼမ်ႉလႅမ်ႉ ဢရသႃႇႁဵပ်း ဢၼ်ၸဵမ်းဝၢၼ်ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်း တိတ်းၸႂ်/ၸပ်းၸႂ် ၶႂ်ႈၵိၼ်ႁဵပ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁဵပ်းၽိူင်း၊ ႁဵပ်းၶဵမ်၊ ႁဵပ်းပူၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းလႆႈၸႂ်ၵိၼ်ၼမ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းမီးထႅင်ႈ ႁဵပ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၶၢမ်ႇသဵင်ႈငိုၼ်းသေ ဢွၼ် ၵၼ်သိုဝ်ႉၵိၼ် ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ်ႁဵပ်း ဢၼ်လွတ်ႈၽေး ဢမ်ႇလူဝ်ႇလႆႈမႆႈၸႂ်သင်။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင်မႃး ၶၢဝ်းၾူၼ်ၵူႈပီ၊ ၶၢဝ်းႁဵပ်းလိူင်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိၼ်ႁဵပ်းသေ မိူဝ်ႇၵွင်ႉႁဵပ်း ထိုင်တီႈလူႉသုမ်းသၢႆၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇ၊ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်း မိူင်းတႆး၊ မိူင်းၶၢင်၊ မိူင်း ရၶႅင်ႇ လႄႈ ဢွင်ႈတီႈယၢၼ်ၵႆဝဵင်း ၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ယွၼ်ႉလွင်ႈပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆး ယူႇလီၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁႅင်းဢေႇ၊ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ သင်ပဵၼ်ႁဵပ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇႁိမ်းၶၢင်ႈႁိူၼ်းဢမ်ႇၼၼ် ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းသေ ၵႂႃႇႁၼ်မႅၼ်ႈ ၸွမ်းၶၢင်ႈတၢင်း၊ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ သင်ဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဵပ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉၸၵ်း၊ ဢမ်ႇယၢမ်ႈၵိၼ်ၸိုင် ဢမ်ႇ ထုၵ်ႇလီ လႃႈလီၵိၼ်။ သင်ၵႂႃႇၵိၼ်မႅၼ်ႈၺႃး ႁဵပ်းမိူဝ်ႇ/ႁဵပ်းမီးၵွင်ႉၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးထိုင်သၢႆၸႂ်။ ၽၵ်း ၼိုင်ႈမီႇ ၵူၺ်းၵေႃႈသင်ၵိၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်ၵႂႃႇတႃၶဝ်ႈၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼႆ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ်ၵေႃႈ ယၢမ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉယူႇ။

ၾၢင်ႁၢင်ႈႁဵပ်း ၸိူဝ်းမီးၵွင်ႉ/ဢမ်ႇလီၵိၼ်    –

1. ႁဵပ်းၼၼ်ႉ သင်မိတ်းတူၺ်းသေဢွၵ်ႇမႃး ယၢင်သီၶၢဝ်(မိူၼ်သီၼမ်ႉၼူမ်း)
2. သင်ဢဝ်ၵိူဝ်ဢွႆသႂ်ႇၼိူဝ်ႁဵပ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်ၸေႈၼမ်ႉၵိူဝ်သေ ႁဵပ်းယဵၼ်းပဵၼ် သီၶွၼ်ႇ၊ သီသွမ်ႇ ၊သီလမ် ၵႂႃႇ
3. သင်ဢဝ်မိုဝ်း မိပ်ႇၽၼ်ႉတူၺ်းၵၢၼ်ႈႁဵပ်းသေ ႁဵပ်းၵွႆပဵၼ်ၽွင်ၵႂႃႇ
4. ႁဵပ်းၼၼ်ႉ သင်ဢဝ်မိုဝ်းၽၼ်ႉ/မိပ်ႇတူၺ်းသေ ဢွၵ်ႇမႃးၼမ်ႉသီလႅင်
5. သင်ဢဝ်မိတ်ႈထိူဝ်တူၺ်းၵၢၼ်ႈႁဵပ်းသေ ႁဵပ်းဢၼ်ထိူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ယဵၼ်းပဵၼ်သီၶွၼ်ႇ၊ သီသွမ်ႇၵႂႃႇ
6. ႁဵပ်း ၸိူဝ်းမီး သီသွမ်ႇ၊ သီလိူင်၊ သီလႅင် ႁိူဝ်ႈႁႅင်း
7. ႁဵပ်းဢၼ်မီးလေႃးပႃးသီၶဵဝ်၊ ဢၼ်ပႃးၽွင်/မဵတ်ႉသီၶွင်ႇ
8. ႁဵပ်းဢၼ်မီး မူင်ႈမႅင်းၸီးၵိၼ်ဝႆႉ
9. ႁဵပ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ လပ်းသိုင်ႇႁႅင်း (ဢွင်ႈတီႈဢမ်ႇလႆႈသၢႆလႅင်း)
10. ႁဵပ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉတႄႇဢွၵ်ႇမႃး (ယွၼ်ႉႁၢင်ႈၾၢင် ၶိူင်ႈဢင်ႇၵႃႇႁဵပ်းပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈလီလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁူႉလႆႈဝႃႈႁဵပ်းလီၵိၼ် ဢမ်ႇလီၵိၼ်။ ယွၼ်ႉလၢမ်းၶၢတ်ႈယၢပ်ႇလႄႈ ဢမ်ႇ ထုၵ်ႇ လီၵိၼ်)
11. ႁဵပ်းမၢင်သႅၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵွင်ႉတႃႇၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉသေတႃႉ  ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးတေႃႇၵူၼ်းသေ ၵေႃႉၵေႃႉယူႇလႄႈ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇႁူႉၸၵ်း၊ ဢမ်ႇယၢမ်ႈၵိၼ်ၸိုင် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလႆႈၵိၼ်

တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၵိုၵ်းၵၼ်တင်း ႁဵပ်း

မၢၵ်ႇဢၢင်ၶၢင်၊ ၶႆႇၵႆႇ၊ ၵူၺ်ႈ၊ ၼမ်ႉၼူမ်းၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း၊ ၼိူဝ်ႉပၢင်တၢႆး၊ ပူၶၢႆး(ဖောင်စီးကဏန်း) ၸိူဝ်းၼႆႉ။ 

ၵူၼ်းၸိူဝ်း ၵိၼ်ႁဵပ်းသေပဵၼ်ၵွင်ႉ(မိူဝ်ႇၵွင်ႉႁဵပ်း)

သင်ၵိၼ်ၺႃး ႁဵပ်းမီးၵွင်ႉၸိုင် ငဝ်းလၢႆးလွင်ႈမိူဝ်ႇၵွင်ႉၼၼ်ႉ တေမီးဝႆႉယူႇ သၢမ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ –

• ၶၵ်ႉတွၼ်ႈထီႉၼိုင်ႈ – မိူဝ်ႈၽွင်းၵိၼ်ႁဵပ်းယဝ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း တွင်ႉတေၸဵပ်း၊ ဢမ်ႇလီယူႇလီသဝ်း၊ ဢေႃႉႁၢၵ်ႈ၊ တွင်ႉၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
• ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် တေႁၢႆၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈထီႉသွင်ၼႆႉ  ပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်း ထၢင်ႇၽိတ်းထၢင်ႇပိူင်ႈဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼႆယူႇ။ 
• ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းသမ်ႉ တေပဵၼ်ဝၢႆးလင်ၵိၼ်ႁဵပ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 48 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ တပ်းတေတႄႇလူႉ ၊ ပွတ်းတွၼ်ႈၶိူင်ႈဢင်ႇၵႃႇ ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းတေလူႉလႅဝ်သေ ၸၢင်ႈထိုင်တီႈ  သုမ်းသၢႆၸႂ် ။

လွင်ႈမိူဝ်ႇၵွင်ႉၼႆႉ တေဢိင်ၼိူဝ် ၵွင်ႉႁဵပ်းႁႅင်းမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်၊ လွင်ႈၵိၼ်ၼမ် ၵိၼ်ဢေႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ တေ ၸၢင်ႈ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ။ ဢၼ်ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉထႅင်ႈ လွင်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ႁဵပ်းဢၼ်ႁဝ်းယၢမ်ႈ ၵိၼ် ယူႇသေတႃႉ သင်ဝႃႈၵႂႃႇၵိၼ်ၺႃးႁဵပ်းၸမ်ၼဝ်ႈ ႁဵပ်းၼဝ်ႈ ႁဵပ်းဢၼ် ပူၼ်ႉဝၼ်းၵႂႃႇႁိုင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၵွင်ႉလႆႈ မိူၼ် ၵၼ်။

ၾၢင်ႁၢင်ႈ မိူဝ်ႈၽွင်းၵိၼ်ၺႃးႁဵပ်းမီးၵွင်ႉ (မိူဝ်ႇၵွင်ႉႁဵပ်း)

• တွင်ႉၸဵပ်းတွင်ႉၵႅၼ်း
• ႁိူဝ်ႇဢွၵ်ႇ
• ဢမ်ႇလီယူႇလီသဝ်း၊ ဢေႃႉႁၢၵ်ႈ
• တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇ
• လူမ်းၼၢဝ်ၶိုၼ်ႈ
• လိုမ်းတူဝ်
• ႁူဝ်ၶႆႈႁူဝ်မဝ်း
• တႃမူဝ်း(ဢမ်ႇႁၼ်ၸႅင်ႈလီ)
• ၵႂင်ပူၵႂပႃ
• ထူၺ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇ
• ၵမ်းၵမ်းတွင်ႉမႆႈၼမ်ႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၵႄႈၵွင်ႉႁဵပ်း

လွင်ႈမိူဝ်ႇၵွင်ႉႁဵပ်း ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၽေးထိုင်သၢႆၸႂ် ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈယူတ်းယႃ ယူႇ။ လွၵ်းလၢႆးယူတ်းယႃ ၸွမ်းႁိူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ မိူၼ်ၼင်ႇၵိၼ်ပၼ် ၵိူဝ်ဝၢၼ်၊ ၼမ်ႉထၢၼ်၊ ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၽႃႈ၊ ၶႆႇၵႆႇ၊ မီႇႁေႃ ၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈဢေႃႉႁၢၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်းသေ ယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ် ၵႂႃႇယူႇ။ သင်ၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉထၢၼ် ဢုၼ်ႇဢုၼ်ႇသမ်ႉ တေၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၵွင်ႉငူၼ်ႉ တေဢမ်ႇၸိုမ်းၶဝ်ႈၼႂ်းၼိူဝ်ႉၼႂ်းလိူတ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလွတ်ႈၽေးလီငၢမ်းၼၼ်ႉတႄႉ ထုၵ်ႇလီဢဝ်ၵူၼ်းပဵၼ် ၵႂႃႇယူတ်းယႃတီႈႁွင်ႈယႃ၊ ႁူင်းယႃၸိူဝ်းၼႆႉ လီတီႈသုတ်း ။

ၶေႃႈထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉ

ႁဵပ်း ပဵၼ်မဵဝ်းမီးၼမ်ႉလႅမ်ႉဢရသႃႇဝၢၼ် ၼႆသေတႃႉ သင်ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဵပ်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈတမ်းၶၢႆဝႆႉ ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ၊ သင်ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဵပ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈၵိၼ်ၸိုင် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇႁဵပ်း ဢၼ် မီးသီလၢၵ်ႇလၢႆး၊ သင် မိပ်ႇၽၼ်ႉတူၺ်းသေ သီႁဵပ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁဵပ်းဢၼ်မီးၵွင်ႉလႄႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလွတ်ႈၽေးလီသေပိူၼ်ႈတႄႉ သင်ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဵပ်းဢၼ်ယၢမ်ႈၵိၼ်ၸိုင် ဢမ်ႇၵိၼ်ၼႆႉလီသေ ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။

ပွင်ႈၵႂၢမ်ႁူဝ်ၼႆႉ ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇဢဝ်မႃးတီႈဝႅပ်ႉၺၢႆႉၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ hello sayarwon ၶႃႈဢေႃႈ။