လိူၼ်ႁူၵ်း လိူၼ်ၸဵတ်း လိူၼ်ပႅတ်ႇ ၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆႉၼႂ်းၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေႊသျႃႊပဵၼ်ၶၢဝ်းၾူၼ်တူၵ်း။ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းၸိုင် လိၼ်ၸမ်ႉၼမ်ႉလိူင်ႇ လုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈတေၶဵဝ်ႁၢင်ႈလီ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၾူၼ်ပဵၼ်လူမ်းတၵ်းလႆႈၾၢင်ႉၽေး ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်း၊ လိၼ်ၵူၼ်ႇလိၼ်ပင်း ၊ တၵ်းလႆႈၾၢင်ႉၽေးၾႃႉၽႃႇပႃး။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇ လီလိုမ်းသမ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၾၢင်ႉ ပၢႆးယူႇလီၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ။ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်မႃးၸွမ်းၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆႉပဵၼ်သင်လၢႆလၢႆ။  

ပဵၼ်ဝတ်း ၸပ်းၵတ်း “Nasal fever”

ဢၼ်ႁူႉလႆႈငၢႆႈသုတ်းပဵၼ်လွင်ႈပဵၼ်ဝတ်း ။ ၸပ်းၵတ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵႆႉပဵၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ၽွင်းၶၢဝ်းၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈၸိူင်ႉၼႆ တေၵႆႉပဵၼ်ဝတ်းပဵၼ်ဢၢၼ်၊ ၶေႃးၸဵပ်း၊ ၵူၼ်ႉၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈ ၸွမ်းတိၼ်ၸွမ်းမိုဝ်းလႄႈ ပဵၼ်ၶႆႈပဵၼ်ၼၢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉ “Malaria”

တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉယုင်းၶူပ်း။ ယုင်းဢၼ်မီးၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆႉ ယူႇသဝ်းလိပ်းၶီးလႆႈ တီႈမီးၼမ်ႉၶၢင်ႉ ၼမ်ႉၶင်။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းလႄႈ ၵႆႉမီးၼမ်ႉၶင် ၼႂ်းမေႃႈဝၢၼ်ႇဢၢင်ႇဢႅင်ႇ၊ ၸွမ်းၼမ်ႉႁွင်ႈ ၸွမ်းလုၵ်းလိၼ် ၼႂ်းမၢၵ်ႇရူတ်ႉၵႃးၵဝ်ႇၸိူဝ်းမီးၸွမ်းႁိူၼ်းယေးလႄႈ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း၊ ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ယွၼ်ႉၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈလႄႈ ၵႆႉမီးမႅင်းလဵတ်း ၼွၼ်လဵတ်း ၶိုၼ်းတႅၵ်ႇပဵၼ်ယုင်းသေ မႃးၶူပ်းၵူၼ်း။ ပေႃးပဵၼ်ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉၸိုင် တေၵႆႉပဵၼ်ၶႆႈပဵၼ်ၼၢဝ်၊ တေၵတ်းၵတ်းသၼ်ႇသၼ်ႇ၊ ၸဵပ်းၸွမ်းၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇမီးဢဵၼ်မီးႁႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ “Dengue fever”

တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၼႆႉ တေပဵၼ်ယွၼ်ႉယုင်းၶူပ်း မိူၼ်ၵၼ်တင်းၼၢဝ်ၼူၵ်ႉသေတႃႉ  တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၼႆႉ  ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလိူဝ်။ ယုင်းဢၼ်မႃးၶူပ်းၵေႃႈ တေပဵၼ်ယုင်းလၢႆး။ ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ပဵၼ်တုမ်ႇလႅင်ၸွမ်းၼိူဝ်ႉၸွမ်းတူဝ်၊ ၸဵပ်းၸွမ်းလုပ်ႇၵပ်းလုပ်ႇတေႃႇ ၸွမ်းၶႅၼ်ၸွမ်းမိုဝ်းလႄႈ ပဵၼ်ၶႆႈပဵၼ်ၼၢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တၢင်းပဵၼ်တွင်ႉၵႂႃႇတွင်ႉႁေႈ “Diarrhea”

တၢင်းပဵၼ်တွင်ႉၵႂႃႇတွင်ႈႁေႈၼႆႉ တေၵႆႉပဵၼ်ၼမ် ၽွင်းၶၢဝ်းၾူၼ်။ ယွၼ်ႉၵိၼ်ၺႃးတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်၊ ၵိၼ်မႅၼ်ႈၼမ်ႉဢၼ်ဝူၺ်ႇဢၼ်ႁင်ႈလႄႈ တေၵႆႉပဵၼ်တွင်ႉၵႂႃႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တွင်ႉမူၺ်ႈတွင်ႉၵႅၼ်း၊ လူမ်းၶမ်ၼႂ်းတွင်ႉ ဢမ်ႇယူႇသႃႇ၊ ပေႃးတွင်ႉၵႂႃႇၵေႃႈ ၵႆႉပႃးလိူတ်ႈလႄႈ ၵႆႉပဵၼ်ပႃးၶႆႈၼၢဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ  ။

ယွၼ်ႉၼၼ် ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၾူၼ်မႃးၼႆ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉလႄႈ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ−

ယူႇႁႂ်ႈမီးလွင်ႈမူတ်းသႂ်

မိူၼ်ၼင်ႇ ၸွမ်းၼိူဝ်ႉၸွမ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ တေၵႆႉမီးမူင်ႈမႅင်း Virus ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်တႃတူၺ်းဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၾူၼ်ၵေႃႈ တေၵႆႉမီးၸွမ်းၼမ်ႉၾူၼ်၊ တေၵႆႉၸပ်းၸွမ်းတိၼ်ၸွမ်းမိုဝ်းလႄႈ ထုၵ်ႇလီသုၵ်ႈလၢင်ႉမိုဝ်း ဢၢပ်ႇၼမ်ႉပၼ်ၵူႈဝၼ်း  ။

ၵိၼ်ပၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးထၢတ်ႈဢႃႇႁႃႇရ

တွၼ်ႈတႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း တေၶႅမ်ႉၼၼ်ႉ လွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉၼႆႉၵေႃႈ လမ်ႇလွင်ႈ။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ ၵိၼ်ပၼ် တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးထၢတ်ႈဢႃႇႁႃႇရ၊ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မူတ်းသႂ်ၼႆ လိူဝ်သေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ် ၶႅမ်ႉယဝ်ႉ ယင်းတေတေႃႇသူႈပၼ်ပႃး လွင်ႈၸဵပ်းမႆႈၶႆႈၼၢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆၶႃႈ။

ၼွၼ်းလိုဝ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ

ၵမ်ႈၼမ်တေၵႆႉဝႃႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းၼႆ ၼွၼ်းသေတူၺ်းၸိူင်း၊ လဵၼ်ႈၾူၼ်း၊ လဵၼ်ႈၵဵမ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉလိုဝ်ႈၸႂ်သေမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ လဵၼ်ႈၵဵမ်းႁိုင် ထိုင်တီႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈယၢပ်ႇသေ ၶႃပႃးတႃၼွၼ်း။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ပေႃးမႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉၶၢဝ်းၵိၼ်ၶၢဝ်းၼွၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၼပ်ႉသွၼ်ႇလႆဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉလိုဝ်ႈၸႂ်။  ပေႃးယင်းလႂ်ႈယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ်တႄႉ တၵ်းလႆႈ ၼွၼ်းလိုဝ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈဢိမ်ႇတဵမ်၊ ၼိုင်ႈၶိုၼ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီၼွၼ်းပၼ် တီႈဢေႇသုတ်း 7 ၸူဝ်ႈမူင်း ။

ပေႃးလုၵ်ႉတင်းၼွၵ်ႈမႃး သုၵ်ႈတိၼ်သုၵ်ႈမိုဝ်းတႃႇသေႇ

မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈယမ်းၾူၼ်ၸိုင် ပေႃးထိုင်ႁိူၼ်း ႁႂ်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉတိၼ်လၢင်ႉမိုဝ်းတႃႇသေႇ။ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉ လၢႆႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းပၼ်ၵမ်းလဵဝ် လိူဝ်သေတေလၢင်ႉပႅတ်ႈမူင်ႈမႅင်းယဝ်ႉ ယင်းတေႁႄႉၵင်ႈပႃး လွင်ႈပဵၼ်ဝတ်း ပဵၼ်ဢၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆၶႃႈ။

ၵိၼ်ပၼ် Vitamin C ၼမ်ၼမ်

ၼင်ႇႁိုဝ်ႁႅင်းၵမ်ႉၶၢမ်ႇတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း တေၶႅမ်ႉလီၼၼ်ႉ လွင်ႈၵိၼ်ပၼ်ထၢတ်ႈသူမ်ႈ Vitamin C ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈဝႃႈလမ်ႇလွင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽွင်းၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလီၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ၼမ် တေၸွႆႈလူတ်းပၼ် လွင်ႈပဵၼ်ဝတ်းပဵၼ်ဢၢၼ် ၼႆၶႃႈ။

လိုၼ်းသုတ်းၵေႃႈ တေလႆႈၵိၼ်ၼမ်ႉပၼ်ၼမ်ၼမ်

ၼင်ႇႁိုဝ်ထၢတ်ႈၼမ်ႉ တေတဵမ်ထူၼ်ႈလီ ၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ လွင်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉပၼ်ၼမ်ၼမ်ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈဝႃႈ လွင်ႈယႂ်ႇ။ ၼႂ်းၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉ 7 ထိုင် 8 ၵွၵ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵျိူၵ်ႈၵိၼ် coffee၊ ၵူၼ်းၵိၼ်ၼမ်ႉၼဵင်ႈၼႆႉ ထၢတ်ႈၼမ်ႉတေဢႄႇလႄႈ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလီၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉၼမ်ၼမ် ၼႆၶႃႈ။

ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆ လိူဝ်သေတေလႆႈၾၢင်ႉ လွင်ႈပၢႆးယူႇလီယဝ်ႉ ယင်းထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉပႃး လွင်ႈၾႃႉမႅပ်ႈ၊ ၾႃႉၽႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်း ၾႃႉမႅပ်ႈၼႆ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယူႇ တီႈၵၢင်ပၢင်ႇတီႈၸႅင်ႈ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇ လီယူႇတႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇမႆႉလူင်၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလဵၼ်ႈၾူၼ်း၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ယိပ်းတိူဝ်ႉဢၼ်မီးပႃးလဵၵ်း၊ ယူႇႁၢင်ႇၵၼ်တင်းၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉၸိူဝ်းၼႆႉၼႆၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈတေၸၢင်ႈလွတ်ႈၽေး လွင်ႈၾႃႉၽႃႇ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။

ဢၢင်ႈဢိင် – Website ပၢႆးယူႇလီလၢႆလၢႆတီႈ