ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း 11 ၸုမ်း လႄႈ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 37 ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶွၼ်ႈ တုမ်ၵၼ် တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတၢင်းသၽႃဝလႄႈ မူႇဝၢၼ်ႈ၊ သူၼ်ၼႃး ၵူၼ်းမိူင်း ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 08/08/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ထိုင် 4 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ တီႈပွၵ်ႉၵျွင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သၢၼ်ၶတ်း ႁႂ်ႈၵိုတ်းယင်ႉ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၾၢႆၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇတႃႈလူင် ၸႄႈဝဵင်း သီႇပေႃႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းလႅင်းလႅင်း ၵေႃႉဢၼ်ပႃးၼႂ်းၸုမ်းဢွၼ်တူင်ႉၼိုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝ ႁဝ်း ၼႆႉမီးၵၢၼ်ယႃႉလူႉၼမ်ၼႃႇ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ပီမႃးၼႆႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈ ပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ႁဝ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးတိၵ်းတိၵ်း။ ၵွပ်ႈဝႃႈ မီးၵၢၼ်ယႃႉၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၶိုင် သၢင်ႈ ၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽေးၶဵၼ်တေႃႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝ လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်းထႅင်ႈၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၾၢႆတင်းသဵင်ႈတၵ်းတေလႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉ မီးၾၢႆယႄးယႂႃႇ တီႈၵျွၵ်ႉသျႄႇ ၼႂ်းတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး)၊ ဢၼ် ယဝ်ႉၵႂႃႇ ၼႂ်းပီ 2010 ၼၼ်ႉသေ ယင်းမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇတေသၢင်ႈၾၢႆထႅင်ႈသီႇဢၼ် ၼိူဝ်မႄႈ ၼမ်ႉတူႈ။ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်းတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ လႄႈ တႃႇထႅင်ႈသၢမ်ဢၼ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၶွမ်ႊပၼီႊလႄႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁိပ်ႈၶိုင်ယူႇယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၾၢႆယႄးယႂႃႇ တွၼ်ႈၼိူဝ်ႁိုဝ်(ၾၢႆႇတႃႈလူင်) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး။ ၾၢႆၼႆႉၶွမ်ႊပၼီႊ ၼွၵ်ႈမိူင်း မိူၼ် မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းၵျိူဝ်ႇမၼ်ႇၼီႇ၊ သဝိတ်ႉၸိူဝ်ႇလႅၼ်ႇ လႄႈၵျႃႇပၢၼ် ၶဝ် ႁူမ်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်း။ သင်ဝႃႈ ၾၢႆဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉၸိုင် ၼမ်ႉတေလုပ်ႇထူမ်ႈပႅတ်ႈ ဝၢၼ်ႈ တႃႈလူင်ဢၼ် မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 653 ၵေႃႉ၊ တီႈလိၼ်ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်း မၢၵ်ႇဝၢၼ် 637 ဢေႊၶိူဝ်ႊ၊ တီႈလိၼ် ၼႃး 140 ဢေႊၶိူဝ်ႊ၊ သူၼ်ႁႆႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ပႃးၸဵမ် ဝတ်ႉ/ၵျွင်း၊ ၵွင်းမူး၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၽႅဝ်ၵႂႃႇတႂ်ႈၼမ်ႉ။
မိူဝ်ႈလိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်းဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ် ၵူၼ်ႇလူင်း တီႈၾင်ႇၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ်ႉ။ ၾၢႆမိူင်းလၢဝ်းတႅၵ်ႇၼႂ်းလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈ လီၽၢၼ်ႈ လီၵူဝ် သင်ဝႃႈၾၢႆ ၼမ်ႉတူႈတႅၵ်ႇ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၼမ်ႉတူႈဢၼ်ၼိုင်ႈ တီႈယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၵၢင် ဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ၼေႃႊဝူၺ်ႊ ၶဝ်လူင်း တိုၼ်းၼၼ်ႉ မီးယူႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈသၢႆဢိင်ႇသၼ်ႇ (ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းပၢင်ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉသမ်ႉ မိူၼ် ၼင်ႇ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈ ၸဝ်ႈၼႃးမိူင်းတႆး (Shan State Farmers’ Network)၊ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်း ၼုမ်ႇတႆး (Tai Youth Network (TYN)၊ ၸုမ်းဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (Tai Youth Power United)၊ ဝၼ်းမူဝ်း (One More)၊ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး (Shan Women Action’s Network)၊ ၽူဝ်း တေႃႇၵျွင်း ပရႁိတ (Bo Taw Kyaung Parahita)၊ Sawn Son Shin Women Network ၊ ၸုမ်းၼၢင်း ယိင်းသူၺ်ႇသီႇပေႃႉ (Shwe Hsipaw Women Organization)၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇပွၵ်ႉ ၸၢတ်ႈသု (Jart Su Youth Association) ၊ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်ၼၢင်းယိင်းသီႇပေႃႉ (Hsipaw Women Network)လႄႈ တူဝ် တႅၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 37 ဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သၢၼ်ၶတ်း။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ