(ပွင်ႈၵႂၢမ်းမၢႆတွင်းဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉ)

မိူဝ်ႈတင်းလူၵ်ႈထူပ်းပၺ်ႁႃၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးပဵၼ်ၽိတ်း(ပဵၼ်ၵွင်ႉငူၼ်ႉ/ပၺ်ႁႃ)  ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း ၽႆးယ်ထမ်းမၸၢတ်ႈ(ၽေးသၽႃႇဝ) ၽႆးယ်းႁိမ်ဢမ်းၼၢၸ်ႈ (ၽေးႁိမ်ၸိင်းဢႃႇၼႃႇ)ၵၼ်ပဵၼ်ယႂ်ႇ။

ၼႂ်းပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႂ်းမိူင်း ပတ်းပိုၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ ပၺ်ႁႃၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ယၢပ်ႇယဵၼ်း ၶၢၼ်ၸႂ်လႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉပၺ်ၺႃ ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ သိၼ်ၵႃႉပႅၵ်ႇပႅၵ်ႇမႂ်ႇမႂ်ႇ၊  ၸႂ်ႉငိုၼ်းတိုၼ်းဢေႇ ၸႂ်ႉၵၢၼ်ငၢႆႈ လႄႈၶဝ်ႈၵၼ်လၢႆယၢင်ႇ၊  ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ၊ တၼ်းၸႂ်လုၵ်ႈၵႃႉ၊  ႁႃသိုဝ်ႉငၢႆႈ ထုၵ်ႇၸႂ်၊  ၸႂ်ႉၶႅမ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၶႅင်ႇၶၼ်သုင်ၼႂ်းၵၢတ်ႇၵၢၼ်ၵႃႉယၢမ်းလဵဝ်။

ပၢင်တိုၵ်းၵၢၼ်ၵႃႉ ႁိမ်ၵၢတ်ႇ ႁိမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၵူၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ၸုပ်ႈပၢၼ်ၵၢၼ်ၼမ်းဢဝ် ထႅၵ်ႊၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊ ႁုၼ်ႇၶိူင်ႈ ၶဝ်ႈမႃး ၸႂ်ႉၵၢၼ်ၸႂ်ႉငၢၼ်း၊ ပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၼမ်တိူဝ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ။

လူၺ်ႈၽူလ်ၽွၼ်းၵၢၼ်ထတ်းထွင်ၶွင် World Robotics မိူဝ်ႈပီ 2024 လႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၵူဝ်ႊလီႊယႃႊၸၢၼ်း ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၸႂ်ႉႁႅင်းႁုၼ်ႇၶိူင်ႈ 1,102 တူဝ် တႅၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် 10,000 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။ ႁုပ်ႈႁူမ်ႈယဝ်ႉၵူဝ်ႊလီႊယႃႊ (ၵဝ်ႊရီႊ)ၸၢၼ်းမီးႁုၼ်ႇၶိူင်ႈၼမ်ပဵၼ်တီႈၼိုင်ႈ ၊ ၸၼ်ႉတီႈ 2 ပဵၼ်သိင်ႊၵပူႊ  မီးႁုၼ်ႇၶိူင်ႈ 770 တူဝ် တေႃႇ ႁႅင်းၵၢၼ် 10,000 ၵေႃႉ။

ၵူဝ်ႊလီႊယႃႊၸၢၼ်း ၶိုၼ်ႈပဵၼ်  1 ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ဢဝ်ႁုၼ်ႇၶိူင်ႈမႃးၸႂ်ႉၼႂ်းႁႅင်းၵၢၼ် 10% ၼႂ်းၵၢၼ်ႁူင်းၸၢၵ်ႈ။  ၼႂ်းၵၢၼ်ထတ်းထွင်ၶွင် World Robotics ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းပီ 2023  ၵူၼ်းၸႂ်ႉႁုၼ်ႇၶိူင်ႈ ၼမ်ၶိုၼ်ႈ မႃး။ ထိုင်မႃးပီ 2024 ၼမ်ၶိုၼ်ႈသွင်တူပ်ႉၼႅပ်ႇ။ 

ၼႂ်းၵူဝ်ႊလီႊယႃႊၸၢၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 7 ပီ ယဵၼ်းပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉႁုၼ်ႇၶိူင်ႈ တႅၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် ၼမ် လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။  ၵူဝ်ႊလီႊယႃႊၸၢၼ်း ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉႁုၼ်ႇၶိူင်ႈတႅၼ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ယူႇလွတ်ႈတၢင်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးတူဝ်ႈလူၵ်ႈဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈလႆႈႁၼ်ၶၢဝ်ႇတီႈ  ၵရုင်ႊထဵပ်ႉထုရၵိၸ်ႇ ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ – ၿိလ်ႊၵဵတ်ႇသ် ၽူႈၵေႃႇတင်ႈမႆႊၶရူဝ်ႊသွပ်ႉၾ် – ၼိုင်ႈၼႂ်းၽူႈၼမ်း ထႅၵ်ႊၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊ တၵ်ႉၼၢႆဝႆႉ  3  ယၢင်ႇ။  ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ် လဵင်ႉတွင်ႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ တၵ်းတေလႆႈၶတ်းၸႂ်ယူႇလွတ်ႈ ၸွမ်းလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉဢၼ် AI  ၶဝ်ႈမႃးတႅၼ်းတီႈယူႇၵူၼ်း။

ၿိလ်ႊၵဵတ်ႇသ် ၸဝ်ႈပေႃႈမႆႊၶရူဝ်ႊသွပ်ႉၾ် -ၼိုင်ႈၼႂ်းၽူႈၼမ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ထႅၵ်ႊၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊ ဢၼ်မီးဢူငဝ်း လမ်ႇလွင်ႈ  ၼႂ်းၵၢၼ်ယူၵ်ႉမုၼ်းပရူဝ်ႊၷရႅမ်ႊၶွမ်ႊၽိဝ်ႊတိူဝ်ႊ – ၽူႈႁဵတ်းလႅၵ်ႊထွပ်ႊ ၾူၼ်းမိုဝ်းထိုဝ်ဢိၵ်ႇတင်း သၢင်ႈၵၢၼ်လၢႆးႁဵတ်း ႁႂ်ႈၸႂ်ႉပၺ်ၺႃၶူင်သၢင်ႈ(AI) ၶဝ်ႈမႃးပိၼ်ႇလၢႆႈပိူင်ၵဝ်ႇ တၢင်းယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃးၼၼ်ႉ ဝွတ်ႈဝၢႆးႁူတ်းႁၢႆ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းလိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ တိူဝ်ႊဢိၼ်ႊၻီႊယိူဝ်ႊ ဢဵၵ်ႊသျ်ၽရဵသ်ႊ ၿိလ်ႊၵဵတ်ႇသ် လႆႈဝႅင်ႇပၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉတၢင်းႁၼ် ၵဵဝ်ႇ ၵပ်းပၺ်းၺႃးၶူင်သၢင်ႈ ႁူမ်ႈပႃးထိုင် 3 တၢင်းၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၿိလ်ႊၵဵတ်ႇသ် ဝူၼ်ႉဝႃႈ တၵ်းတေဢမ်ႇထုၵ်ႇ ဢေႊဢၢႆႊမႃးတႅၼ်းတီႈလူၺ်ႈ ထဵၶ်ႉၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊ။ ၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းၼႆႉၵေႃႈမီးၵၢၼ်သၢင်ႈႁႅင်းသၼ်ႇၶွၼ်းၵႂႃးတင်းလူၵ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇႁၢႆးငၢၼ်းၶွင်ဝဵပ်ႉသႆႉတ် Marca ၿိလ်ႊၵဵတ်ႇသ် တၵ်ႉၼၢႆဝႃႈၽူႈၸိူဝ်းယူႇၼႂ်း 3 ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ တေယူႇလွတ်ႈပူၼ်ႉၽႆးယ် ဢေႊဢၢႆႊ AI ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၢႆးတူဝ်ၸႂ် ၽူႈလူင်ႉ လႅၼ်ႇၾၢႆႇၽလင်းငၢၼ်း(ၸိူဝ်ႉႁႅင်းၾႆး) လႄႈပရူဝ်ႊၷရႅမ်ႊမိူဝ်ႊ ။

ႁဵတ်ႇၽူလ် 3 ၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ တေယူႇလွတ်ႈၸွမ်းၼင်ႇၿိလ်ႊၵဵတ်ႇသ်ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၼၵ်ႉပၢႆးတူဝ်ၸႂ် ပဵၼ်ၽူႈၶပ်းလိူၼ်ႈၵၢၼ်ယူၵ်ႉမုၼ်း မၼုသ်းယလႄႈၵၢၼ်ၶူၼ်ႉႁူပ်ႉ ဢၼ်ၽၢၼ်ႇတႅဝ်းႁူမ်ႈၵၢၼ်သၢင်ႈ လွင်ႈတၢင်းသၼ်တိ(ၵတ်းယဵၼ်)လႄႈထမ်းမၸၢတ်ႈ ဢၼ်ယၢပ်ႇယၢၵ်ႈ တေႃႇၵႂၢမ်းၶဝ်ႈၸႂ်လႄႈ ပၺ်ၺႃၶူင်သၢင်ႈတေသမ်ႉႁွႆး။

ပဵၵ်ႉသမ်ႉဢေႊဢၢႆႊ AI တေႁဵတ်းၼႃႈတီႈပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းယွတ်ႈယဵမ်ႉ ပၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ထတ်းထွင် လႄႈ ထတ်းသၢင်ႈ ၶေႃႈမုလ်း။  ၵွႆးၵႃႈဢွၵ်းဢေႃၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈယင်းတေတင်ႈၶေႃႈထၢမ်လႄႈပၢႆးဝူၼ်ႉၵျွၵ်းဝူင်ၵၢဝ်ႉၶၢမ်ႈ ဢၼ်ၶူၼ်ႉထူပ်းႁၼ်ဢၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇပွၵ်ႈလႂ်ၵမ်းၼၼ်ႉ၊  တၵ်း သူင်ႇၽူလ်ၽွၼ်းႁႂ်ႈၵိူတ်ႇၵၢၼ်ယူၵ်ႉမုၼ်းၵၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တီႈသုတ်းၵမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်သူင်ႇၽူလ်ၽွၼ်းတေႃႇၵူၼ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းလၢႆ။

ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇ ႁႅင်းထၢတ်ႈလႄႈ ပရူဝ်ႊၷရႅမ်ႊမိူဝ်ႊ ၵေႃႈ မီးလွင်ႈတၢင်းငၢႆးၵၼ်၊ ပဵၵ်ႉသမ်ႉပၺ်ႁႃၶူင်သၢင်ႈ မီးလွင်ႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ လူၺ်ႈၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ၶေႃႈမုလ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆလႆႈလီၼၼ်ႉ ယင်းၶၢတ်ႇၼမ်ႉၵတ်ႉဢွၵ်းဢေႃ ဢၼ်မၼုသ်းယႁဝ်း မီးၼၼ်ႉလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်လူင်ၼႂ်းတူဝ်ၶွင်မၼ်း။ ၼႆႉပဵၼ်ႁဵတ်ႇၽူလ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈၵူၼ်း သၢင်ႈသွၾ်ႊတ်ဝႄႊရ် ဢၼ်ထပ်ႉသွၼ်ႉ ႁိုဝ် ၶူၼ်းၶဝ်းႁႂ်ႈၶဝ်ႈၸွမ်းၵႂၢမ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ၵဵဝ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၽလင်းငၢၼ်း(ၸိူဝ်ႉႁႅင်းၾႆး)ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႂ်တီႈၼိုင်ႈတူဝ်ႈလူၵ်ႈလႆႈ ပိူင်ၶိုၵ်ႉလူင်မၼ်း ၵၢၼ်ၶၢတ်ႈလၢမ်းၼၢႆယၢၵ်ႈယဵၼ်းၶဵၼ်ၶိုၼ်ႈ။

မီးၵၢၼ်တၢင်ႇသႅၼ်းထႅင်ႈႁိုဝ်ဢၼ်လွတ်ႈၽႆးယ်(ၽေး) AI ၿိလ်ႊၵဵတ်ႇသ်လႆႈဢုပ်ႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈဢေႊဢၢႆႊ  မီးပွင်ႈၵႂၢမ်းတင်းၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး ဢၼ်ၸၢင်ႇၸႅင်ႈၼမ်မၢၵ်ႈ လူၺ်ႈၼႂ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ဝူင်ႈၵၢင် ၿိလ်ႊၵဵတ်ႇသ် တင်း ၸဵမ်ႊမီႊ ၾွလ်ႊလွၼ်ႊၼၼ်ႉ ၿိလ်ႊၵဵတ်ႇသ် လၢတ်ႈဝႃႈ ၼၵ်ႉၵီႊလႃႊ(ၼၵ်ႉလဵၼ်ႈႁႅင်း) ၶႄးပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉဢၼ်လွတ်ႈၽႆးယ်ၶွင်ဢေႊဢၢႆႊ AI။ မိူၼ်တင်းၵၢၼ်ၶႅင်ႇၶၼ် ၿဵသ်ႉၿွလ်ႊ (Baseball) ႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈတူၺ်းၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊရ် လဵၼ်ႈၿဵသ်ႉၿွလ်ႊ။

ၿိလ်ႊၵဵတ်ႇသ်လဝ်ႈလၢတ်ႈထႅမ်ဝႃႈ“ယွၼ်ႉၼၼ်ႉလႄႈတၵ်းမီးမၢင်သိင်ႇမၢင်ယၢင်ႇဢၼ်ႁဝ်းၵဵပ်းဝႆႉပုၼ်ႈတႃႇတူဝ်းႁဝ်းၵွႆး ၵွႆးၵႃႈၼႂ်းၵႄႈ ၵၢၼ်သၢင်ႈၵႂၢမ်းလီငၢမ်းထဵၶ်ႉၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊ ၵၢၼ်ၶၢႆႉယၢႆႉသိင်ႇၶွင် ႁိုဝ် ၵၢၼ်ၾုၵ်ႇသွမ်ႈၸိူဝ်ႉၽၼ်းမၢၵ်ႇဝၢၵ်ႈတၢင်းၵိၼ် မိူဝ်ႈပူၼ်ႈၶၢဝ်း ယၢမ်း ဢေႊဢၢႆႊတေၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းသိင်ႇဢၼ်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇယူၵ်ႉမုၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈလီတိူဝ်းၶိုၼ်ႈ။

မိူဝ်ႈပိူၼ်ႈၵၢဝ်ႉၶၢမ်ႈယၢင်ႈၵႆပူၼ်ႉၵႂႃႇလၢႆၵူတ်ႉဢမ်ႇႁၼ်ၾုၼ်ႇႁွႆးတိၼ်ယဝ်ႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉမၢင်ၸိုင်ႈမိူင်းပေႃးပဵၼ် မိူင်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈ မၢင်ၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈပူၼ်ႉၵၢပ်ႈ မၢင်ၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈယူႇၼႂ်းၵၢၼ်တိုၵ်ႉယူၵ်ႉမုလ်း တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းသမ်ႉတိုၵ်ႉယူႇၼႂ်းၽႃးဝမိူင်းသုၵ်ႉယူႇ ပေႃးတေ တႅၵ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းသူၼ်ၵေႃႈ မၢင်ၸိူဝ်း ပေႃးလႆႈ ၵိၼ်မၢၵ်ႇ မၼ်းယဝ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈတူၼ်ႈမၼ်းတိုၵ်ႉတေမွၵ်ႇ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈတိုၵ်ႉတေၾုၵ်ႇ ပုၼ်ႈတႃႇႁဝ်းသမ်ႉယႃႇဝႃႈတေလႆႈၵိၼ်မၢၵ်ႇမၼ်းလႃႈ တီႈတေၾုၵ်ႇမၼ်းယင်းပႆႇမီး။

ယွၼ်ႉၼၼ်မိူဝ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၵေႃႈတူၵ်းတႅမ်ႇ မိူဝ်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးတူၵ်းတႅမ်ႇ ၵၢၼ်တေသၢင်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉၵေႃႈတၵ်းႁႅၵ်းႁၢမ်း တိုဝ်ႉတၢင်း ဢမ်ႇမီးတိုၼ်း ဢမ်ႇမီးပၺ်ၺႃၶူင်သၢင်ႈ။