ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်း ၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ ပီ 2019 တီႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။

ဝၼ်းတီႈ 15/12/2019 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်း ထိုင် 9 မူင်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇ ဝူင်းၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်း ၵၢၼ်ယၢၼ် မိူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ လူင်ႈၼႃႈ (International Migrants Day 2019) တီႈၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ဝႃႈၼႆ။

ထွင်းၶမ်း ၽူႈၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မုလ်ၼိထိ MAP ၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ တေႃႈလဵဝ် မႄႈဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ပႆႇမီးသုၼ်ႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်တဵမ်ထူၼ်ႈ။ ၼင်ႇပၵ်းပိူင်မိူင်းထႆးမီးဝႆႉ ပႆႇလႆႈငိုၼ်း လိူၼ်ၸွမ်းၼင်ႇမိူင်းထႆးတမ်းဝၢင်းဝႆႉ ၵႃႈလၢႆးဝၼ်း(ၸၼ်ႉတႅမ်ႇ) ၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်တုၵ်းယွၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ် မႄႈဝၢၼ်ႈ ပေႃးတေလႆႈလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်” ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်လႆႈ တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉတႄႉ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး မၵ်းမၼ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်မႄႈဝၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈပဵၼ်တၢင်း ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး။ ႁႂ်ႈလႆႈၸွမ်းငိုၼ်းလိူၼ်ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ။ ႁႂ်ႈမီးဝၼ်းလိုဝ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး မၵ်းမၼ်ႈၵႃႈၸၢင်ႈလၢႆးဝၼ်း ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် 320 ဝၢတ်ႇ (မႅၼ်ႈငိုၼ်း မၢၼ်ႈယူႇ 16,000 ပျႃး)၊ ပေႃးၼိုင်ႈ လိူၼ်သမ်ႉ တေတူၵ်းယူႇ 9,600 ဝၢတ်ႇ (ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 480,000 ပျႃး) ဝႃႈၼႆ။

တေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းႁဵၼ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်း(မႄႈဝၢၼ်ႈ) သမ်ႉ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႂ် လႆႈငိုၼ်းယူႇ 7,000 ဝၢတ်ႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) 8,000 ဝၢတ်ႇၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းၼီႇ မႄႈဝၢၼ်ႈ (ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်း) လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ တေႃႈလဵဝ် ၶႃႈႁဝ်းလႆႈငိုၼ်းလိူၼ် ဢေႇယူႇ။ ဢမ်ႇလႆႈၵႃႈၸၢင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ တီႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးမီးၵၢၼ်ၼမ်ၶဝ် ၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ငိုၼ်းၼမ်။ ငိုၼ်းလိူၼ် ဢၼ်ၶႃႈလႆႈ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႂ် 7,500 ဝၢတ်ႇ (မႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 375,000 ပျႃး) ၵူၺ်း ၶႃႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းတႄႉ ၵႃႈႁႅင်း မႄႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈၸွမ်းၼင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး မၵ်း မၼ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်ႁိူၼ်းၼႆႉ ယၢပ်ႇတီႈသုတ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး” ဝႃႈ ၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် ဢွၵ်ႇဝႆႉတႄႉ တေႃႈလဵဝ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်း မိူင်းထႆး တင်းမူတ်းမီးမွၵ်ႈ 3 လၢၼ်ႉၵေႃႉ။ ဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 18 လိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ။