ပေႃးတိုၵ်ႉမီးလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ယူႇတႄႉ တိုၼ်းတေတေႃႇသူႈႁႂ်ႈထိုင်ယိူင်းမၢႆ

ၼုမ်ႇၸၢႆးၼုမ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇ သႅၼ်းပၢၼ်သိၵ်းႁိၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းလူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၵူၼ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်မုၼ်ဝႆႉဝႃႈ ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ ၼႆဝႆႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ယူႇတီႈ ၼုမ်ႇ ယိင်းၸၢႆး ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်မီး ယိူင်းဢၢၼ်း၊ မီးတၢင်းမုင်ႈမွင်းဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ မိူဝ်းၼႃႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်း။

ပေႃးပဵၼ်ဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် ယင်းမီးတိုဝ်ႉတၢင်းႁႃတၢင်းႁူႉသႂ်ႇတူဝ်ယူႇ။ ပေႃးပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ၼႃးပၢင်ႇ တီႈဢၼ်ယၢၼ်ၵႆဝဵင်း၊ သမ်ႉထူပ်းၽေးသိုၵ်း  သိူဝ်ထႅင်ႈ ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ် ၼႂ်းႁႆႈ ၼႂ်းသူၼ် ဢမ်ႇမီးတၢင်းၵႂႃႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁႃတၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်သင်။

 ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇ ဢႃယု 19 ပီ ဢၼ်လႆႈလဵင်ႉလုၵ်ႈယူႇႁင်းၵူၺ်းတီႈၼႂ်းထုင်ႉဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ၼၼ်ႉတႄႉ လိၵ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈႁဵၼ်းလႆႈသွၼ်၊ ဝဵင်းၵေႃႈဢမ်ႇယၢမ်ႈလႆႈၶဝ်ႈ။ တွၼ်ႈတႃႇၸၢတ်ႈပၢၼ်ဢွၼ်ႇမၼ်းၼၢင်းတႄႉဝၼ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉဝၼ်းၼိုင်ႈ  ႁိူၼ်းလႄႈႁႆႈ ႁႆႈလႄႈႁိူၼ်း ၼႆသေ ယဝ်ႉၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။

တႃႇဝႃႈ ၶဝ်ႈဝဵင်းသိုဝ်ႉၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ ၶူဝ်းၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆ ၼႆဢမ်ႇတွၼ်ႉမီး။ ၵုမ်ႇလႆႈဝူၼ်ႉဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ တေၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ၸၢင်ႈသၵ်ႉၶူဝ်းၽႂ်၊ တေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁိူၼ်းၽႂ်သေ ႁႃသိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ်မႃးလဵင်ႉၵူၼ်းႁိူၼ်း ၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း။

ပေႃးၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁိူဝ်ႇလႆၶႆးယွႆႉသေ လႆႈမႃးငိုၼ်းၸၢင်ႈ ၼိုင်ႈဝၼ်း 1 မိုၼ်ႇပျႃးၸိုင် ပဵၼ်တၢင်းသိူဝ်းၸႂ်လူင် တွၼ်ႈတႃႇၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ ၊ယွၼ်ႉဝႃႈ ငိုၼ်းၼိုင်ႈမိုၼ်ပျႃးၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၵူႈဝၼ်း။ ဝၼ်းဢၼ်လႆႈၵႃႈၸၢင်ႈ 1 မိုၼ်ႇပျႃးၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် ယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ် တႃႇမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇၶဝ်ဝၼ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ 

ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တီႈဝဵင်းဢၼ်ပဵၼ် သိုၵ်းပဵၼ်သိူဝ် ၼၼ်ႉၵူၺ်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ် ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ။  ယွၼ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၽေးသၽႃဝ  ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈသူၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈ လူႉၵွႆလူႉသုမ်းတၢင်းၼမ်။  ၶၼ်ၵုၼ်ႇပုင်ႈၶိုၼ်ႈ လႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ် လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉမႃး ။

မႄႈလႄႈလုၵ်ႈ ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇ

ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇၼႆႉ ပီၼႆႉတိုၵ်ႉမီးဢႃယု 19 ၶူပ်ႇ။  ယူႇတၢင်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇပေႃးယၢၼ်ၵႆဝဵင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ မၼ်းၼၢင်း မီးလုၵ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃယုမွၵ်ႈ 1 ၶူပ်ႇ။ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းတူၺ်းပႃးၼႃႈႁိူၼ်းတႃယေး။ မႄႈမၼ်းၼၢင်းသမ်ႉ ၶႃၶႄႉ ပေႃႈမၼ်းၼၢင်းသမ်ႉဢမ်ႇယူႇလီ။  ၵွပ်ႈၼႆ မၢင်ႇၵိူဝ်းတေလႆႈၸႂ်ယႂ်ႇပိုင်ႈဢိင်ၼႆသေ မၼ်းၼၢင်းတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈဢႃယု လႆႈ 17 ပီ။ ၽိူဝ်ႇၵိူတ်ႇလဵင်ႉလုၵ်ႈယဝ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူဝ်သမ်ႉလႆႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းဝႆႉၸွမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ  ပုၼ်ႈၽွၼ်းမၼ်းၼၢင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၼၵ်းၼႃမႃးထႅင်ႈလိူဝ်ၵဝ်ႇၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။

ၽွင်းၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်း ၼႂ်းလိူၼ် September ပီ 2024  ၼၼ်ႉသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇ ဢၼ်ဢဝ်ငိုၼ်းၶီႈ သေလႆႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၺႃးၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈလႄႈ လူႉသုတ်းပႅတ်ႈမူတ်း။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၶၢဝ်းတၢင်းၸမ်ပီ ယဝ်ႉၵေႃႈသၢႆႈတႅၼ်းၼီႈ ပႆႇပေႇၶိုၼ်း။  

“ၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်းလူင်ပီၵၢႆၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇတၼ်းလႆႈသင် ၶူဝ်းၼႂ်းသူၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈသူၼ်ႁဝ်းၵူၺ်း။ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႆႉ သူၼ်ပိူၼ်ႈၵေႃႈသုမ်းၼမ်မိူၼ်ၵၼ်။ ၼမ်ႉထူမ်ႈပႃးသၢႆးမႃးလႄႈ တူၼ်ႈၵေႃႈၵွႆ လိၼ်ၵေႃႈၵွႆ သုမ်းပႅတ်ႈမူတ်း ”- ဝႃႈၼႆ။  

  ဝၢႆးၼမ်ႉထူမ်ႈသူၼ်ထူမ်ႈဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ်သေ လႆႈငိုၼ်းမႃးလဵင်ႉပေႃႈမႄႈလႄႈ လုၵ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇမၼ်းၼၢင်း ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵႂႃႇဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉ  ။    လွင်ႈတုၵ်ႉလွင်ႈၶီ ၊ လွင်ႈမႆႈၸႂ် တႃႇၵိၼ်ယမ်ႉယူႇလွတ်ႈၵႂႃႇ ၵူႈဝၼ်းၼႆႉ မႃးပူဝ်ႉၼိူဝ် ႁူဝ်မႃႇမၼ်းၼၢင်း တၢင်းသဵင်ႈ  ။

 တၢင်းမူၼ်ႈတၢင်းၵျေႃႇ ၸွမ်းၵၢပ်ႈၸွမ်းပၢၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ မီးၼႂ်းၾၼ်မၼ်းၼၢင်းၵူၺ်းယဝ်ႉ ၊ ၼိုင်ႈဝၼ်း ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ လႆႈၶီမႆႈၸွမ်း ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၼႂ်းသူၼ်ႁႆႈ ယူႇၸိူင်ႉၼၼ် ။

ႁၢင်ႈ – ႁိူၼ်းၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇ

ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၼႂ်းၸႂ်မၼ်းၼၢင်းလူၺ်ႈၼမ်ႉတႃၸိုမ်ႉယမ်းဝႃႈ – “ လွင်ႈတၢင်းတုၵ်ႉၶၵိၼ်းၸႂ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈလၢတ်ႈသင်ယဝ်ႉၶႃႈ  ၼိုင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႈၵေႃႈလူဝ်တူၺ်း ၊ ပေႃႈၵေႃႈလူဝ်လုမ်းလႃး ၊ တႃႇတေၵႂႃႇယႃ ၶႃၶႄႉတိၼ်ၸဵပ်းမႄႈႁဝ်းၵေႃႈ ငိုၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇမီး။ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ လႆႈၸဝ်ႉၵိၼ်ၶမ်ႈႁဵတ်းၼႆလူင်ယူႇၵူႈဝၼ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၽႂ်ယဝ်ႉၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။  

ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇ ၼႆႉၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ၸၢင်ႈဢဝ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၶဝ်ႈၶႄႇ ၊ထူဝ်ႁႄႉ ၵွၵ်းထူဝ်ႇလိၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၼႃးသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉပေႃႈမႄႈလႄႈ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၼၢင်း ။ၵႃႈႁႅင်း ၼိုင်ႈဝၼ်းမၼ်းၼၢင်းလႆႈ 1 မိုၼ်ႇပျႃး။ လႆႈၶဝ်ႈၵၢၼ်ၵၢင်ၼႂ် 7 မူင်းတေႃႇထိုင် ႁူဝ်ၶမ်ႈ 5 မူင်း။  

တွၼ်ႈတႃႇမၼ်းၼၢင်းတႄႉ ဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းလိူဝ် တႃႇႁဵတ်းလွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်း တႃႇတူဝ်သေဢိတ်း။ လႆႈလုၵ်ႉၸဝ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၵူၼ်းႁိူၼ်းဝႆႉသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်။ ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းဝၢႆးဝၼ်း သမ်ႉလူဝ်ႇမႃးႁုင်ၵိၼ်ယမ်ႉပတ်းၽဵဝ်ႈလုမ်းလႃးၵူၼ်းႁိူၼ်း ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းလပ်းၼွၼ်းပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈမီး။

မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းတႄႉ မႄႈမၼ်းၼၢင်း ပႃႈၼၢင်း ဢႃယု 53 ပီၼၼ်ႉ ယူႇလီမီးႁႅင်းယူႇလႄႈ ၸွႆႈၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယူႇ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ပႃႈၼၢင်း ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈၸဵပ်းမူၺ်ႈ ၸွမ်းလုပ်ႇၸွမ်းဢဵၼ်။ တေၵႂႃႇႁူင်းယႃ  ၵေႃႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်းမီးတွင်း လႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇယူတ်းယႃ။ ဢမ်ႇမီးယႃႈယႃၵိၼ်လႄႈ ထိုင်တီႈတၢင်းပဵၼ်ၸဵပ်းမူၺ်ႈလၢမ်းၽႄႈၼႂ်းတူဝ်။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီၼႆႉယဵၼ်းပဵၼ်ၶႃၶႄႉ ဢဵၼ်ဢမ်ႇမီးႁႅင်းသေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပႆတၢင်းလႆႈလီလီယဝ်ႉ။  

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၸွႆႈတူၺ်းပၼ်လုၵ်ႈ၊ ၸွႆႈၸွပ်ႇၸွႆႈႁႃပၼ်ၵၢၼ်တႃႇလုၵ်ႈယိင်းမၼ်းၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇ တႃႇၵႂႃႇၵိၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပႃႈၼၢင်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်းယဝ်ႉ။  

ပႃႈၼၢင်းလၢတ်ႈဝႃႈ- “မိူဝ်ႈတႄႇတႄႇတႄႉ ၶႃပဵၼ်ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶတ်းၵူၺ်း ၊ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၵႂႃႇႁူင်းယႃႇ ပွႆႇဝႆႉၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ဢဝ်ပဵၼ်ၼႆပႅတ်ႈ  ၊ မိူဝ်ႈတႄႇတႄႉ ပႆလႆႈယူႇ။  ၵိၼ်ယႃႈယႃႁၢၵ်ႈမႆႉႁၢၵ်ႈတွၵ်ႇၵူၺ်းၶႃႈၼႃႇ။ မၼ်းဢမ်ႇႁၢႆၶၢတ်ႇ။  ပေႃးပႆၼႆ ဢဝ်ၶႃႈၶႄႉပႅတ်ႈ။ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇႁူင်းယႃတႄႉ ထႅင်ႈဢိၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇၸၢင်ႈပႆယဝ်ႉယူဝ်ႉၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။  

ၼႂ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ  ၶၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ် ၼိုင်ႈၶႂၢႆး15000 ပျႃးၵူၺ်း။  ယၢမ်းလဵဝ်ၼိုင်ႈၶႂၢႆး 50000 ပျႃး ၊ ၶႆႇၵႆႇၼိုင်ႈလုၵ်ႈ 150 ပျႃး ယၢမ်းလဵဝ် 500-600 ပျႃး။ ၼိူဝ်ႉမူ(လႅင်) ၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈၼိုင်ႈၵီႊလူဝ်ႊ12000 ပျႃးသေ ယၢမ်းလဵဝ်ၶိုၼ်ႈထိုင် 40000 ပျႃး ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ်၊ တဝ်ႈသွင်လိတ်ႉ ဢွၼ်တၢင်း 7000  ပျႃး  ယၢမ်းလဵဝ် မီးၸမ် 30000 ပျႃး။

ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတၢင်းၵိၼ်ယွႆႈယႅမ်း ဢၼ်ဝၢင်းၶၢႆၼႂ်းၵၢတ်ႇတီႈၼႂ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်သမ်ႉ ၶဝ်ႈသွႆးငေႃး ၼိုင်ႈထူင်   1000 ပျႃး ။  ၼဵင်ႈႁႅင်ႈသူၺ်ႇၽီႇဢူး ၵူႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈထူင်လႂ် 1,500 ပျႃး။  ယၢမ်းလဵဝ် 10000 ပၢႆ ယဝ်ႉ။ ၶၼ်ငိုၼ်းၼိုင်ႈမိုၼ်ႇ  ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ   ပဵင်းၼိုင်ႈႁဵင်ၵူႈပွၵ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ – ယွၼ်ႉၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁႃၸဝ်ႈၵိၼ်ၶမ်ႈတႄႉ တႃႇတေယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈၵႂႃႇၵူႈဝၼ်းၼႆႉ  ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်တႄႉတႄႉ- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ ။

ယွၼ်ႉၶၼ်ၵုၼ်ၶိုၼ်ႈႁႅင်းလႄႈ ငိုၼ်းဢၼ်ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇႁဵတ်းႁႃယူႇၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတႃႇၵႂႃႇသူင်ႇမႄႈ ၵႂႃႇႁူင်းယႃ  ၊ တေႃႈၼင်ႇယႃႈယႃမဵတ်ႉဢိင်းၵလဵတ်ႈ တင်းႁႃသိုဝ်ႉလဵင်ႉယၢပ်ႇ ၊ ငိုၼ်းဢၼ်ၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ၸၢင်ႈသေလႆႈမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးၵုမ်တႃႇသိုဝ်ႉလဵင်ႉၵၼ်ၵူၺ်း ၊ ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇလွမ်လွမ်လၵ်ႉမႆႈၸႂ်တွၼ်ႈတႃႇပၢႆးယူႇလီမႄႈမၼ်းၼၢင်းသေတႃႉ မၼ်းၼၢင်းဢမ်ႇမီးသဵၼ်ႈတၢင်းလိူၵ်ႈ    ။

ပႃႈၼၢင်း လၢတ်ႈဝႃႈ-  “ၶႂ်ႈၵႂႃႇယႃတူၺ်းၼႂ်းဝဵင်းယူႇ  ၊ ၵူၺ်းၼႃႇဝႃႈ ၵႃႈယူတ်းယႃၵေႃႈတေသဵင်ႈၼမ် တေၵႂႃႇဢဝ်ငိုၼ်းတီႈလႂ်  ၊  ဝၢႆးၼႆႉပေႃးဢမ်ႇပႆလႆႈတႄႉတႄႉယဝ်ႉတႄႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ ၊ တေပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶ လုၵ်ႈယိင်းပႃႈတိၵ်းတိၵ်းၵူၺ်းယဝ်ႉႁိုဝ်ၼႆလွမ်လွမ်မႆႈၸႂ်ယူႇ။ ပေႃးဝူၼ်ႉမႅၼ်ႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉမႃး သမ်ႉပေႃးဢွၵ်ႇၸႂ်ၶႂ်ႈၵိၼ်ယႃမိူဝ်ႇတၢႆၵူၺ်းယဝ်ႉ” – ဝႃႈၼႆ။

ပၼ်ႁႃလူင်ဢၼ်ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇၶဝ် လႆႈႁူပ်ႉယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇမီးႁူင်း ယႃ။   ပေႃးပၢႆးယူႇလီဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ  ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇယႃတီႈလႂ် ၊ ယွၼ်ႉလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းထိူၼ်ၼႂ်းၶိူဝ်းလႄႈ ပၢႆးယူႇလီ ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ  တွၼ်ႈတႃႇတေၵႂႃႇယူတ်းယႃႇၼႂ်းဝဵင်းသမ်ႉ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းတွၼ်ႈတႃႇတေၵႂႃႇမႃးယူတ်းယႃႇ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။

 ယၢမ်းလဵဝ်ၵႃႈၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵိၼ်ယမ်ႉ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း၊ တွၼ်ႈတႃႇသိုဝ်ႉ ယႃႈယႃပၼ် မႄႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ တၢင်းၵိၼ် ဢႃႁႃရ လုၵ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇတႄႉ ပႆႇလၢတ်ႈၶိူဝ်းမၼ်းယဝ်ႉ။ ဢဝ်မႃးသိုဝ်ႉၸၢႆႇလဵင်ႉၵၼ် ႁႂ်ႈလႆႈၵိၼ်တႃႇၶဝ်ႈမၢၼ်ႇၵူၺ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉၼႆ –   ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇ  လၢတ်ႈၼေလူၺ်ႈ မႆႈဢူၵ်းမႆႈၸႂ်ၼင်ႇၼႆ ။

 ၵူၺ်းၵႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇတႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၵူမ်ႈၼႃႈတေႃႇလိၼ်မိူင်း တေႁိူင်းယူႇဝၼ်းၼိုင်ႈၼႆသေ ပီၼႆႉၵေႃႈ ၵႂႃႇဢဝ်ငိုၼ်းၶီႈသေမႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်းၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇထႅင်ႈ ။ သင်ႇဢမ်ႇမီးၶဵၼ်လူင် 5 ယိူင်ႈမႃးၵဝ်း  မၢင်ႇၵိူဝ်းတေၸၢင်ႈသၢႆႈတႅၼ်းၼီႈပီၵၢႆလႆႈယူႇႁိုဝ် ဝႃႈၼႆ။

“ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈမုင်ႈမွင်းသင် ၊ လူဝ်ႇလႆႈယူႇဢိူဝ်ႈၼႆသေ ႁဵတ်းၵူၺ်း  ၊  ပီၼႆႉတႄႉ ပေႃးၾႃႉၾူၼ်ပဵၼ်ၸႂ်တႄႉ တေၸၢင်ႈတႅၼ်းၼီႈလႆႈသေ လွင်ႈမုင်ႈမွင်းတေပဵၼ်မႃးတႄႉယူႇၵႂႃႈ”- ၼၢင်းၼွႆႇၼွႆႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။  

မၼ်းၼၢင်းၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႃႈ – ပေႃးယင်းတိုၵ်ႉမီးလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ယူႇတႄႉ တိုၼ်းတေတေႃႇသူႈႁႂ်ႈထိုင်ယိူင်းမၢႆ။  ၶႂ်ႈဢဝ်မႄႈၵႂႃႇႁူင်းယႃ ၊ ၶႂ်ႈဢဝ်လုၵ်ႈၵႂႃႇႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈလီလီ ၊ ၶႂ်ႈသိုဝ်ႉတၢင်းၵိၼ်လီ လဵင်ႉပေႃႈ။  တွၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႄႉ မုင်ႈမွင်းၶႂ်ႈပႃးထူင်ဝၢႆႈလႅင်ႈဢွၼ်ႇသေ ၵႂႃႇလႄႇၵၢတ်ႇၼႂ်းဝဵင်း ၊ ၶႂ်ႈၵႂႃႇႁႃသိုဝ်ႉၵိၼ်ထူဝ်ႇၽူးၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၶဝ်ႈသွႆးၵူၺ်းယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတေႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇလုၵ်ႉတၢင်းသႅၼ်ဝီၵႂႃႇဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ

ၼႂ်းဝူင်ႈတီႈသွင် လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢိုတ်းႁပ်ႉပႅတ်ႈ ၵၢၼ်တေႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း လႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၸိူဝ်းတေလုၵ်ႉတၢင်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လတ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႃႈတီႈသိုၵ်းတဢၢင်း၊ သိုၵ်းၶၢင်၊ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵုမ်းၵမ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA) တႄႇႁေႉႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တေႃႉတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း လတ်းၶၢမ်ႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၸွမ်းၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ - ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ...

ဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တုၵ်းယွၼ်းပႃး “ယုၵ်ႉမုၼ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႃႇဢွၵ်ႇသဵင်ပၼ်လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းယိင်းၸၢႆး”

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 8/3/2025 ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈလွင်ႈၼၢင်းယိင်းၼႂ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တင်း မိူင်းထႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉ တီႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ။ ဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉပီၼႆႉ ၸုမ်းသုၼ်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်ႈလွင်ႈၼၢင်းယိင်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းမႂ်ႇ Department of women studies CMU ဢွၼ်ၸုမ်းၼႅင်ႈသၢၼ် ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၼၢင်းယိင်းလၢႆလၢႆၸုမ်း ဢိၵ်ႇပႃးတင်းတူင်ႇဝူင်း ၼၢင်းယိင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်...

ၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈလတ်းၼႃႈၵၼ်ၼႆသေ ၽူႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉထုပ်ႉတီႈၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ် တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ

0
ဝၼ်းတီႈ 7/3/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်း ၸၢႆးၼုမ်ႇၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးၼႄးဝႃႈၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈပၢတ်ႇၼႃႈၼႆသေ ၸၢႆးၼုမ်ႇၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈမႃးမိူၼ်ၵၼ် 2 ၵေႃႉလူင်းမႃးထုပ်ႉပေႃႉထိုင်တီႈၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်လိုမ်းတူဝ်ႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်း တီႈတၢင်းၶွႆႈ ၾႆးၶဵဝ်လႅင်မႄႈႁႄႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၽွင်းၽူႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉထုပ်ႉပေႃႉၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ယူႇၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးထၢႆႇႁၢင်ႈတူင်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊသေတၢင်ႇၶိုၼ်ႈတၢင်းၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵေႃႉထုၵ်ႇပေႃႉထုပ်ႉၼၼ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႅင်ႈပလိၵ်ႈ။ ၶလိပ်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊၵေႃႈၽႄႈလၢမ်းၵႂႃႇတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁၼ်တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ၸၢႆးၵေႃႉသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉတႄႉမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းထိုင်တီႈလႆႈႁၢမ်သူင်ႇႁူင်းယႃ။ ထိုင်မႃးယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 1 မူင်းၶိုင်ႈ ၵူၼ်းၸၢႆး...
Heng Kayong

တိုၵ်းသိုၵ်းၼႆႉပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ​​ ၵူၺ်း – ပေႃးဢမ်ႇ​​ပေႉသိုၵ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇ

“ ႁဝ်းတိုၵ်းသိုၵ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇတိုၵ်း​​ပေႉၶဝ်​​ႁေ ၵႂႃႇဢုပ်ႇသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ၵႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉသုမ်းၵွတ်းၸင်ႇ ၵႂႃႇႁႃသွၼ်ႈတႂ်ႈၶဝ်ၼႆလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈသိုၵ်း​​ၵေႃႈလူဝ်ႇတိုၵ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း​​ၵေႃႈလူဝ်ႇၾိုၵ်းယဝ်ႉ ” ၼႆ ယၢမ်ႈငိၼ်းၸွမ်သိုၵ်းၵုၼ်ႇ​​မေႃႇ လၢတ်ႈၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇ။  မိူဝ်ႈ 5/2/2026 ဝၼ်း မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ထၢမ်ဝႆႉတၢင်း​​ၼေႇပျီႇ​​တေႃႇယဝ်ႉ ၸွင်ႇၶႂ်ႈဢုပ်ႇၸွမ်း NUG ၼႆၼၼ်ႉ ​​တေတွင်း ၵၼ်ယူႇ။...

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ လူဝ်ႇတၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈတၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းလႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁီး ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင် ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လီ ၶၢတ်ႇဢႃႇႁႃႇရႃႉ လူဝ်ႇတၢင်း ၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ ။ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း PNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်တၢင်းဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မွၵ်ႈ 5 ဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼိုင်ႈႁဵင်ၵေႃႉပၢႆ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉ...