လိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် “ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ”

ၶႃႈႁဝ်းပဵၼ်ၸၢႆးတႆး ယူႇဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး တီႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်သုတ်း ၸဵမ်ပၢႆးတူဝ်လႄႈပၢႆးၸႂ်ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။

လွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးမွၵ်ႈ 10-20 ပီတႄႉ တေၸႂ်ႈယူႇၶႃႈ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼႆႉ ၸဵမ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပၢႆးပိူင်ၵူၼ်း တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ ယူပ်ႈယွမ်းတူၵ်းမႃးတိၵ်းတိၵ်း။ ၾၢင်ႁၢင်ႈဝဵင်းလႄႈ တူၼ်ႈၸႂ်ၵေႃႈတေႃႈၼင်ႇၼၼ် ဢမ်ႇပဵင်းၼင်ႇပၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၸူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉတႄႉ လႆႈဝႃႈလွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၵိၼ်းသုတ်းၼႂ်းပိုၼ်းယဝ်ႉၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။ ယွၼ်ႉသင်ၼႆ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးယၢမ်းလဵဝ် ႁပ်ႉဝႆႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်ႇတီႈမႃးယူႇသဝ်းသမ်ႉပေႃးတဵမ်ဝဵင်း။ ၵူၼ်းၵိုၼ်းၵေႃႈ ငိုၼ်းၶွၼ်ႈ ၵႂၢမ်းထုင်းမီးၼင်ႇၼႆသေတႃႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇယၢၵ်ႈၵိၼ်းၸႂ်။ ၼႂ်းၵႄႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ၵဵပ်းၵူၼ်းသိုၵ်းမႂ်ႇထႅင်ႈ။ ၵူၼ်းၸၢႆးသႅၼ်းလဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ ၵႂႃႇယူႇတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇဝဵင်း။

တီႈၼႆႈ ၶႃႈၶႂ်ႈလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းၶၢၼ်းၵဵပ်းၵူၼ်းမိူင်း တႃႇၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းႁႃၵိၼ်ဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးတူဝ်လႄႈ ပၢႆး ၸႂ်ၼၼ်ႉ ဢိတ်းၼိုင်ႈဢေႃႈ။ 

ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈပိုၼ်ႇၽၢဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 2024 ၼၼ်ႉသေ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၽူႈၸၢႆး ဢႃယုၼႂ်းၵႄႈ 18 ထိုင် 35 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈသေ ႁွင်ႉၵႂႃႇယူႇတိၵ်းတိၵ်း တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ထိုင်မႃးၸုပ်ႈထိ 15 ယဝ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။

ပေႃးပဵၼ် ၼၢင်းယိင်းသမ်ႉ ဢႃယုတေလႆႈမီး 18 ထိုင် 27 ပီ ၶဝ်ဝႃႈၼႆဝႆႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတၢင်းႁူႉ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈၸၼ်ႉသုင်ၸိုင် ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆး တေႃႇထိုင်ဢႃယု 45 ပီ ၼၢင်းယိင်း 35 ပီ။ သင်ၸိူဝ်ႉပၢႆႈ တႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၸိုင် ပေႃးၶဝ်တီႉလႆႈ တေလႆႈႁပ်ႉတူတ်ႈၶွၵ်ႈ 3 ပီထိုင် 5 ပီ ပႃးဝႆႉၼင်ႇၼႆ။  

ၶႃႈၸၢႆးတႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇပွၵ်ႉ ၵျွင်းၵျီးၸူႉ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၊ ဢႃယု 35 ပီ မီးလုၵ်ႈ 3 ၵေႃႉ ပဵၼ်သႅၼ်းပၢၼ်တိုၵ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈယူႇ ၊ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်၊ ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။

ယၢမ်းလဵဝ် ၵၢင်ႉၵႄႇသူင်ႇလိၵ်ႈၸူး ၵူၼ်းၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းသႅၼ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆလႄႈ ပႃးၶႃႈၵႂႃႇၸွမ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ။ 

မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 02/07/2025 ၼႆႉ ႁွင်ႉၵႂႃႇတီႈလုမ်းၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်း။ ၽိူဝ်ႇႁွတ်ႈတီႈလုမ်းၼၼ်ႉ ၵႄႇပၢၵ်ႇ ႁိူၼ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၶဝ် ၼႄသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးဢႃယုၼႂ်းၵႄႈ 18 ထိုင် 35 ပီ။ တင်းမူတ်း မီးမွၵ်ႈ 70 ၵေႃႉၼႆႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း။ သင်ၸိူဝ်ႉဢမ်ႇၽွမ်ႉတႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၸိုင် တေလႆႈပၼ်ငိုၼ်းတီႈၵၢင်ႉၵႄႇ ၼိုင်ႈၵေႃႉ 25 သႅၼ်ပျႃး ဝႃႈၼႆ။ 

ငိုၼ်း 25 သႅၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႃႇၵူၼ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၶႃႈ၊ တေၵႂႃႇႁႃတီႈလႂ်၊ ႁႃးၽူဝ်မႄးၵေႃႈ တၢင်းတိူၵ်ႈတၢင်းတၼ်ၼႃႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်း ႁိုဝ်၊ ႁႆႈတေႃႇၵၼ်ႁေ ႁႆႈတေႃႇၶဝ် (ၵၢင်ႉၵႄႇၽူႈမီးဢႃႇၼႃႇၶဝ်) ၵူၺ်းယဝ်ႉဢေႃႈ။ ႁႆႈတေႃႇၶဝ် မွၵ်ႈၶိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉ ၶဝ်ၸင်ႇဝႃႈ “ပေႃးၼႆ ပၼ် 10 သႅၼ်ၵေႃႈလႆႈ ၼႆၶႃႈဝႃႇ၊ ႁႂ်ႈပၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 7 ဝၼ်း၊ ပေႃးဢမ်ႇပၼ်လႆႈ 10 သႅၼ် တေလႆႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း၊ တိုၼ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႈယွၼ်ႇယၢၼ်းပၼ်” ဝႃႈၼႆဢေႃႈ။

ဢၼ်ၶဝ်ၵဵပ်းငိုၼ်း ၵူၼ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ ပွၵ်ႉၼိုင်ႈလႄႈပွၵ်ႉၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၶႃႈလူင်။ ၼႂ်းပွၵ်ႉလဵဝ်ၵၼ်ၵေႃႈ ႁိူၼ်းၼိုင်ႈလႄႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ထႅင်ႈ။ မၢင်ႁိူၼ်းလႆႈသႂ်ႇၼမ် မၢင်ႁိူၼ်းပေႃးမေႃၶၢင်း မေႃႁႆႈတေႃႇၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးလႆႈသႂ်ႇၼမ်။

မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီၵၢႆ ၶဝ်မႃးၵဵပ်းယူႇယဝ်ႉလူး။ လႆႈသႂ်ႇပၼ်ၶဝ်ၵူႈလိူၼ် ၼိုင်ႈလိူၼ် 5 မိုၼ်ႇပျႃး။ လႆႈသႂ်ႇမႃး ပီပၢႆယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ မႃးၵဵပ်းထႅင်ႈ 25 သႅၼ်ဝႃႇ။ တေလႆႈၵႂႃႇဢဝ်လႂ်မႃးပၼ်ၶဝ် ဝူၼ်ႉပေႃးဢမ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ ထိုင်တီႈၶဝ်လူတ်းယွမ်းပၼ် 10 သႅၼ်ၵူၺ်းၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ယင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဢေႃႈ။

တေႃႈလဵဝ်ႁဝ်းၶႃႈ ၵိၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇဝၢၼ် ၼွၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇလပ်း ၵုမ်ႇဝူၼ်ႉလွင်ႈၼႆႉယူႇၵူၺ်း။ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢမ်ႇလီၸိူင်ႉၼႆ ၵႂႃႇႁႃၵူႈငိုၼ်းၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ မေးၶႃႈသမ်ႉပေႃးဝႃႈ – “ၶႂ်ႈၵိၼ်ယႃႈမိူဝ်ႇတၢႆပႅတ်ႈသေၵူၺ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၽႅၼ်ၶေႃးတၢႆပႅတ်ႈသေႁိုဝ်”- ၼႆလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။  

ၵႄႇပၢၵ်ႇႁိူၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၸၢင်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းတႅၼ်းၼႆႉ လႆႈၸၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႉ 70 ထိုင် 75 သႅၼ် ပျႃးၼႆဢေႃႈ၊ တၢင်ႇပွၵ်ႉၵေႃႈ ငိၼ်းဝႃႈလႆႈပၼ်ၼႆယူႇဢေႃႈ၊ ၵူၼ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉၸိူင်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တေၵႂႃႇႁႃငိုၼ်းတီႈလႂ်မႃး။ တေလႆႈႁႃငိုၼ်းမႃးၸၢႆႇတႅၼ်း ဢသၢၵ်ႈသၢႆၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇ ၸိူင်ႉၼႆတေႃႇထဝ်ႈတေႃႇတၢႆယဝ်ႉႁိုဝ်ၼႆ မၢင်ၵမ်းၵေႃႈဝူၼ်ႉၵႂင် တိူၵ်ႈတၼ်ႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇဢမ်ႇလႆႈ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵၢင်ႉၵႄႇၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇၶဝ် ၸွႆႈတူၺ်းလူ ႁႄႉၵင်ႈပၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ 

ၼပ်ႉယမ်ယႂ်ႇၼမ်သေ

ၸၢႆးတႆး တူၼ်ႈတီး