လုမ်ႈၾႃႉၶိုတ်းၵၢပ်ႈမႃးၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၸွမ်းၵႃႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ လွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉ မၼ်းတိုၼ်းၵိုၵ်းၵၼ်မႃးယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢၼ် ႁၼ်ငၢႆႈသမ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈၸႃႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵေႃႈ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉမီးၼမ်။ တႃႇတူၼ်ႈမွၵ်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇ တေလီၼၼ်ႉ ၵႃႈလႆႈၸႂ်ႉၵူႈလွၵ်းလၢႆးသေ လုမ်းလႃး။

တူၺ်းၸဝ်ႈသူၼ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် လႆႈၸႂ်ႉယႃႈထၢတ်ႈၶေႊမီႊ (ၶႅမ်ႊမီႊၶိူဝ်ႊလ်) သူၼ် ၸင်ႇတေ မိူၼ်ၸႂ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉယႃသိတ်းၼႂ်းသူၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးယူႇလီ တေႃႇၵူၼ်းႁဵတ်း ၵၢၼ် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းတၢင်းမိူင်းၾၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉယႃၶႃႈမူင်ႈမႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁႅင်းၵၢၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵေႃႉ။

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလၢႆၸူဝ်ႈၵူၼ်းပူၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇတွၼ်ႉၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်တဵင်ႈမႃးသေပွၵ်ႈ။ တူၺ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ယႃႇဝႃႈတေၵတ်းယဵၼ် သမ်ႉယုင်ႈယၢင်ႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။

ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈပွႆႇၽႃႈႁိူၼ်းယေးၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ပၢႆႈသွၼ်ႈယူႇတီႈဢၼ်လွတ်ႈၽေးၽႂ်မၼ်း။ ၵမ်ႈၼမ်ၶၢႆႉပၢႆႈၸူးမိူင်းထႆး။ တႃႇၽိုတ်ႉယူႇလႆႈၼႂ်းမိူင်းပိူၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈ။ ၸိူဝ်းႁွတ်ႈထိုင် ၵဵင်းမႂ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈၵေႃႈ ၸိုၼ်ႇၶတ်းၸႂ်ယူႇလွတ်ႈႁင်းၽႂ်မၼ်း။

ၸိူဝ်းမီးယူႇၸွမ်း လႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းၾၢင်၊ မႄးဢၢႆး၊ ၶျႆႊပရႃႊၵၢၼ်ႊ၊ ၵဵင်းလၢဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လိူဝ်သေမူၵ်းယူႇၸွမ်းသူၼ်သူမ်ႈ (မၢၵ်ႇၸွၵ်း)၊ သူၼ်လမ်းယႆး (မၢၵ်ႇၵၢႆးဢၢင်)၊ သူၼ် လိၼ်ႉၸီႇ (မၢၵ်ႇၶေႃၶႄႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇသူႈမီးတၢင်းလိူၵ်ႈ။

ၸိူဝ်းပေႉတူဝ်တႄႉ ၶၢႆႉၶဝ်ႈၸူးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်း ဢွင်ႈတီႈဢၼ်တေငၢႆႈလူမ်ၸႂ်လိူဝ်သေၵဝ်ႇ။ ၸိူဝ်းမီး လုၵ်ႈလၢင်းၵေႃႈ တေမီးသုၼ်ႇလႆႈႁဵၼ်းလႆႈသွၼ် မီးသုၼ်ႇပူၵ်းပွင်ၼႃႈ ႁိူၼ်းႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်း။

ၸိူဝ်းႁဵတ်းဢမ်ႇပေႉ ၵိၼ်ဢမ်ႇပေႃးတႄႉ ၵႃႈလႆႈယိူၼ်ႉယူႇယိူၼ်ႉၵိၼ် လူၺ်ႈႁဵတ်းလုၵ်ႈၸၢင်ႈၼႂ်း သူၼ်ၼႂ်းႁိူၵ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈမိူင်းၾၢင်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၵိၼ်ၸၢင်ႈလုမ်းလႃးသူၼ် ၼႃးပိူၼ်ႈ ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇ။

သူၼ်ႁႆႈၼႃး ဢၼ်မီးယူႇၸွမ်းမိူင်းၾၢင်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်သမ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈပိုင်ႈယႃသၢၼ်ၶေႊမီႊ လႆႈ သႂ်ႇလိၼ်ပုၺ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈသၽႃႇဝ။ လႆႈၸႂ်ႉယႃႈယႃသိတ်း တႃႇႁႂ်ႈတူၼ်ႈဝႂ် မွၵ်ႇမၢၵ်ႇ ၸဵဝ်းယႂ်ႇ ၸဵဝ်းသုင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵူၺ်း ၼႂ်းသူၼ်ၵူၺ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၼႃးၸိူဝ်းဢၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၽၵ်းမီႇႁေႃ ၊ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သိတ်းၼမ်ႉယႃယူႇၵူႈဝူင်ႈ။ ၸဵမ်ဢဝ် ယႃၶႃႈမူင်ႈမႅင်း ယႃၶႃႈယိူဝ်ႈ ၼမ်ႉယႃထႅင်ႈလၢႆ လၢႆသႅၼ်း ဢၼ်ဢဝ်သၢၼ်ၶေႊမီႊ ၸိူဝ်းၼႆႉႁဵတ်းဝႆႉ။

ယႃသိတ်းၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်မီးၽေးတေႃႇပၢႆးယူႇလီတႄႉတႄႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇႁူႉလၢႆးႁႄႉၵင်ႈမၼ်းလီလီလႄႈ ၽေးရေႃးၵႃႇတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၵေႃႈမႃးၸွမ်း။

မိူၼ်ၼင်ႇ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၽိဝ်ၼင်ၶူမ်းၵၢႆး ပဵၼ်တုမ်ႇပဵၼ်ၼွင်၊ ၸွမ်းၼဵပ်ႉတိၼ်ၼဵပ်ႉမိုဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ပဵၼ်ၸဵပ်းပဵၼ်ယဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉတႄႇၵႂႃႇ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ မွင်ၶေႃႈ၊ ၸႂ်ၵပ်ႉ၊ တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်၊ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ်ၼမ်ၼႆ ယိင်းၼမ်ႉ ၾၢႆႇလူလွမ်ပၢႆးယူႇလီ ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်း ၾၢင် လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ဢၼ်မီးၽေးသေပိူၼ်ႈမူတ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၼႂ်းသူၼ်သူမ်ႈ၊ လွင်ႈၶဝ်ၸႂ်ႉသိတ်းယႃၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢင်ၵေႃႉၶဝ် တေဢမ်ႇသႂ်ႇမူင်မိုဝ်း ဢမ်ႇသႂ်ႇၽႃႈပူၵ်ႉပၢၵ်ႇ။ မၢင်ၸိူဝ်းၶဝ်ဢမ်ႇတူၺ်း ဢမ်ႇလုမ်းလႃးပၢႆးယူႇလီၶဝ်။ ယူႇႁိုင်မႃးၵေႃႈ ၸင်ႇၸပ်းတၢင်းပဵၼ်”- ဝႃႈၼႆ။

ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁပ်ႉႁူႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉပွင်ႇၸႂ် ၵၼ်ဝႃႈ ၸပ်းမႃးတီႈယႃသိတ်းၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းၼႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၼႄပိူင်ၾၢင်တၢင်း ပဵၼ်ၵမ်းလဵဝ်။

တၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၸင်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးၵမ်းလွႆးလွႆး။ ၵမ်း လိုၼ်းမႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၵႂႃႇၵေႃႈမီးတင်းၼမ်။ ၸိူဝ်းၼႅတ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ႁႄႉၵင်ႈ (ႁိုဝ်) ယူတ်းယႃ တႄႉ ဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈပဵၼ်ႁႅင်းသေ သုမ်းသၢႆၸႂ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူဝ်းယူႇမဝ်ၵိၼ်မၢင်တႄႉ ၵမ်းလိုၼ်းႁူႉ ဝႃႈ မီးတၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ယူတ်းယႃဢမ်ႇၶိုတ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈသိတ်းယႃ သႂ်ႇယႃၼႂ်းသူၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇၸွၵ်း (ၵူၼ်းထႆး) ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယႃၶေႊမီႊၸိူဝ်းၼႆႉ ၸူးၸႂ်တႄႉဢမ်ႇၶႂ်ႈသိတ်း ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဢမ်ႇ သိတ်းလႃးလႃးၵေႃႈ မူင်ႈမႅင်းလိူင်ႇ ၊ တူၼ်ႈ ၊ မွၵ်ႇ ၊ မၢၵ်ႇ ဢမ်ႇလီ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇၸွၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃး သိတ်းယႃသႂ်ႇယႃၵေႃႈ မၢၵ်ႇမၼ်းဢမ်ႇယႂ်ႇ ဢမ်ႇၶႅမ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇၶႅမ်ႉ တႃႇတေၶႄႉပိူၼ်ႈတၢင်ႇသူၼ် ဢမ်ႇလႆႈ။ ပိူၼ်ႈလႆႈၶၢႆလီၵေႃႈ ႁဝ်းတေဢမ်ႇလႆႈၶၢႆလီ”- ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးဢမ်ႇၶၢႆလႆႈၵေႃႈ သုမ်းတိုၼ်းလၢင်း ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ယႃၶေႊမီႊၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႄႈဢမ်ႇလႆႈသေဢိတ်း။ လိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး ဢၼ်ၽုၵ်ႇယူႇတင်းပီတင်းပီၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းမၵ်ႉထၢတ်ႈ ၶေႊမီႊၼႃႇယဝ်ႉလႄႈ ပေႃးဢမ်ႇသႂ်ႇ တႃႇတေလႆႈၶွၼ်ႇလႆႈငႂ်ႈဝႆႉၵႆၵႆယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈသူၼ်သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။

ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းယူႇထုၵ်းထူၸွမ်း ယႃၶႅမ်ႊမီႊၶိူဝ်ႊ ယႃၶႃႈမူင်းၶႃႈမႅင်းတင်းပီတင်း လိူၼ်ၼႆႉ လိူဝ်သေ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ပၢႆးတူဝ်ယဝ်ႉ တၢင်းပဵၼ်ပၢႆးၸႂ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်းမႃးၸွမ်း။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ယိင်းၼမ်ႉ ၾၢႆႇလူလွမ်ပၢႆးယူႇလီႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းၾၢင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ-

“ပေႃးၶဝ်တိုၵ်ႉၼုမ်ႇတႄႉ ၶဝ်ၵေႃႈ တေႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းသူၼ်သူမ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၶဝ်ထဝ်ႈမႃး ဢမ်ႇယူႇ လီမႃးၼႆ ပိူၼ်ႈတေဢမ်ႇၶႂ်ႈၸၢင်ႈၶဝ်ယဝ်ႉ၊ ငိုၼ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈၼမ်မိူၼ်မိူဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ။ ၶဝ် ၵေႃႈ တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးပၢႆးၸႂ်ထႅင်ႈ။ မၢင်ၵေႃႉ ၶဝ်တေဝူၼ်ႉၼမ်မႃး လိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၶဝ်ၵုမ်းတူဝ်ၶဝ်ၸႂ်ၶဝ် ဢမ်ႇလႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး”- ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းသူၼ်လၢႆလၢႆတီႈ ၼႂ်းမိူင်းၾၢင် ဢွၼ်ၵၼ်တိတ်းၸပ်းတၢင်း ပဵၼ် မီးၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၊ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵူၺ်းၵူၼ်းဢႃယုသုင်၊ တႄႇဢဝ်ဢႃယု 15 ၶိုၼ်ႈၵေႃႈ ၸပ်းတၢင်း ပဵၼ်လူၺ်ႈ ဢမ်ႇတၼ်းၾၢင်ႉႁူႉၼႆ ယိင်းၼမ်ႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၶၢဝ်းတၢင်း ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ယိုတ်းမိူင်းမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆး သေ ပၢႆႈၸူးမိူင်းထႆးၵေႃႈမီးထႅင်ႈၼမ်။ ယွၼ်ႉလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလၢႆလွင်ႈလႄႈ ၸိူဝ်းလႆႈထင်ယူႇဝႆႉ ၼႂ်းသူၼ်သူမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။ ပၢႆပႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈဢႃယု 3 ၶူပ်ႇ – 10 ၶူပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။