လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈမႃးၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢႃယုယိုၼ်းယၢဝ်းလႄႈ ပၢႆးယူႇလီတဵမ်ထူၼ်ႈ ၼႆႉ ပႆႇမီး။ ယႃႇဝႃႈ ဢႃယုတေယၢဝ်း သမ်ႉၶႅၼ်းပွတ်းၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း။ တၢင်းပဵၼ်ၵေႃႈ ၸေးမႃးတိၵ်း တိၵ်း။ တၢင်းပဵၼ်သႅၼ်းၵဝ်ႇ ယင်းပႆႇႁၢႆ ဢၼ်မႂ်ႇပေႃးမႃးတႅၼ်းထႅင်ႈ။ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၸပ်းငၢႆႈ ႁၢႆယၢပ်ႇၼႆႉ ပေႃးမၼ်းလႆႈမီးယဝ်ႉ တႃႇတေႁၢႆလၢႆၵႂႃႇဢမ်ႇငၢႆႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ် HIV / AIDS ဢၼ်ယဵၼ်ၵႂႃႇၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းပီမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈဢွၵ်ႇသဵင်မႃးၶိုၼ်း။ ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉၵူၺ်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် HIV / AIDS ၼႂ်းမိူင်းထႆး မီးၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ႁူဝ်မိုၼ်ႇ။ တႆးၸိူဝ်းႁွတ်ႈမိူင်းထႆးၵေႃႈ ၼပ်ႉႁူဝ်လၢၼ်ႉလႄႈ ႁႂ်ႈမေႃဝႆႉၾၢင်ႉၸင်ႇတေလွတ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းပီ 2025 ၶၢဝ်းတၢင်း ၶိုင်ႈပီမႃးၼႆႉ မိူင်းထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် HIV 8 ႁဵင်ပၢႆ ၊ ၵူၼ်းဢၼ် ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ဢဵတ်ႇသ် AIDS သေ လူႉတၢႆသမ်ႉ မီးမိုၼ်ႇပၢႆယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ႁဵတ်းသင်လႄႈ ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ မိူင်းထႆး မီးၵူၼ်းပဵၼ်သႅၼ်းၼႆႉ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်းလႃႇၼႆၸိုင် ပဵၼ်ယွၼ်ႉၵူၼ်းၵျေႃႇၸွမ်းၵႃႇမ ၊ ၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်သေ သမ်ႉဝႆႉမဝ်လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈလၢႆသိပ်းပီ ပူၼ်ႉမႃးၵေႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ဢဵတ်သ်ႇ တၢင်း HIV ၼႆႉသေ ၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၶဝ် လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ပၼ်တၢင်းႁူႉမႃး ၵူႈတူင်ႇတၢင်ႇ ဢမ်ႇဝႃႈ ယိုၼ်ႈလိၵ်ႈဝႂ်ပိဝ် လိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇလႄႈ ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်ပၼ်တၢင်းႁူႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပိုၼ်ၽႄႈမႃးၸေးၸွတ်ႈ။

ၼႂ်းလၢႆးၵၢၼ်ထီးဝီးလႄႈ ရေႊတီႊယူဝ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈပၼ်ၾၢင်ႉတႃႇႁႄႉၵင်ႈမႃးၶၢဝ်းႁိုင်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇလူတ်းယွမ်းလူင်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ။

ၶၢဝ်းတၢင်း 20 – 30 ပီမႃးၼႆႉ သဵင်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ HIV / AIDS ၸိူဝ်းၼႆႉ ယဵၼ်ၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉသမ်ႉ ၶိုၼ်းမီးလွင်ႈတူၵ်ႇတၵ်ႉၵၼ်မႃးၶိုၼ်း။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ တေဝႃႈ ႁူႉလၢႆးႁႄႉၵင်ႈမၼ်းယဝ်ႉလူး ဢမ်ႇလူဝ်ႇၵူဝ်သင်ၼႆၵေႃႈမီး ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွၵ်းလၢႆးႁႄႈၵင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉဝႆႉၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းထုၵ်ႇၸွမ်းလွၵ်းၸွမ်းလၢႆး မၼ်း ႁိုဝ်ၼႆ ဢမ်ႇသူႈမီးၽႂ်ထတ်းသၢင်။

ၵူၼ်းသႅၼ်းဢႃယု ၶၢဝ်ႉၶၢဝ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ တၢင်းႁူႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၺႃးပၼ်ၾၢင်ႉၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပဵၼ်ၼုမ်ႇ ပဵၼ်သၢဝ်ယဝ်ႉလႄႈ မေႃဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းမႃး။ ၵူၼ်းသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် Generation Y Z ၸိူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉၶိုၼ်း ဝႆႉမဝ်မၢင်မႃးၶိုၼ်း။

ၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ်လွင်ႈပၢႆးယူႇလီမိူင်းထႆး สสส တႄႉလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ –  ၸႂ်ႉထူင်ယၢင် (ဢၼႃႊမႆႊ) ၽွင်းယူႇ လူၺ်ႈႁွမ်းသွင်ၵၼ်ၼႆႉ ႁႄႉၵင်ႈလႆႈလွင်ႈၸပ်းသၼ်ႇထေႇမီးလုၵ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်လၢႆးတၢင်း ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်လႆႈပႃးထိုင် 98 % ဝႃႈၼႆ။

သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇသႂ်ႇထူင်ယၢင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵိၼ်ပၼ်ယႃႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်။ ဝၢႆးႁွမ်းသွင်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ  တေလႆႈ ၵိၼ်ႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၼႂ်းၵႄႈ 72 ၸူဝ်ႈမူင်း ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ သိုပ်ႇၵိၼ်ပၼ် 28 ဝၼ်းထပ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ၸင်ႇ တေႁႄႉၵင်ႈသၼ်ႇထေႇလႆႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်လီတူၵ်းၸႂ်ဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပေႃးသႂ်ႇ ထူင် ယၢင် 2 ၸၼ်ႉသေ ႁူမ်ႈၵႃႇမၸိုင် တေတိူဝ်းႁႄႉၵင်ႈလႆႈလီၼႆသေ သႂ်ႇသွင်ၸၼ်ႉ။ တီႈတႄႉမၼ်း ၶႅၼ်းႁၢင်ႈႁၢႆႉလိူဝ်ၵဝ်ႇ ယႃႇဝႃႈ တေႁႄႉၵင်ႈလႆႈ ထူင်ယၢင်ႈမၼ်းၸၢင်ႈသိၵ်ႇတႅၵ်ႇငၢႆႈလူးၵွၼ်ႇၼႆ – ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ တူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ မီးထႅင်ႈဝႃႈ ပေႃးၵိၼ်ယႃႈယႃၵုမ်းသၼ်ႇထေႇယဝ်ႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉထူင်ယၢင်ၵေႃႈလႆႈ ၼႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ဢမ်ႇမီးၽႂ် ၾၢင်ႉမႅၼ်ႈဝႃႈ ၵိၼ်ယႃၵုမ်းၼၼ်ႉ ႁႄႉၵင်ႈလႆႈသၼ်ႇထေႇၵူၺ်း။  မၼ်းဢမ်ႇႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်လႆႈ။ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပႃးၸဵမ်တၢင်းပဵၼ် ၵႃႇလၢင်ႇ၊ တၢင်းပဵၼ် HIV / AIDS လႄႈ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸပ်းၵၼ် ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၵႃႇမႁွမ်းသွင်ၼႆ  မေႃယႃ ယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ဢၼ်ၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈ ၵူႈႁၵ်ႉၸၢႆးလႄႈယိင်း – ၽူဝ်လႄႈမေးၵူၺ်း။ ၵူၼ်းသႅၼ်းပၢၼ်ၸၢႆးႁၵ်ႉၸၢႆး ၊ ယိင်းႁၵ်ႉယိင်း ၊ LGBTQ+ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးမီးလွင်ႈၵႃႇမႁွမ်းသွင်ၵၼ် လူၺ်ႈလၢႆးလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ငၢႆႈ။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၾၢင်ႉတူဝ်သေ ၵႂႃႇႁွမ်း သွင်ၵၼ်တင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် HIV လူၺ်ႈဢမ်ႇသႂ်ႇထူင်ယၢင်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈၸပ်းငၢႆႈ။

ၵူၼ်းၸိူဝ်းသူႇသမ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်လူၺ်ႈၵၼ် သမ်းၶဵမ်မၢၵ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈတိတ်းၸိူဝ်ႉ မႅင်းလႆႈငၢႆႈ။ ဢၼ်ၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း HIV ထႅင်ႈလၢႆးၼိုင်ႈၵေႃႈ လုၵ်ႈလၢင်း ၸပ်းမႃးတီႈ ၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈပေႃႈ ဢမ်ႇၼၼ်မႄႈ ဢၼ်မီးဝႆႉၸိူဝ်ႉမႅင်း။

လုၵ်ႈတိတ်းၸပ်းတီႈမႄႈၼႆႉ မီးယူႇ 3 လၢႆး – မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉယူႇၼႂ်းတွင်ႉမႄႈၵေႃႈ ၸၢင်ႈၸပ်း ၊ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇတွင်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈၸပ်းလႄႈ မိူဝ်ႈၵိၼ်ၼူမ်းမႄႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၸၢင်ႈၸပ်း။

တၢင်းပဵၼ် HIV ၼႆႉ ပေႃးလႆႈတိတ်းၸပ်းယဝ်ႉ တႃႇတေႁၢႆဝၢႆးၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇငၢႆႈၼႆ မေႃယႃ ၼၢင်းၵဵင် ၼုမ်ႇၽွင် ၼႂ်းၸုမ်းမေႃယႃတႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ – 

“ဢၼ်ဝႃႈ ပေႃးယႃသေ ႁႂ်ႈႁၢႆဝိတ်းတႄႉ ၼႆၼၼ်ႉ ပႆႇမီးၶႃႈ။ ပေႃးဝႃႈ မီးၸိူဝ်ႉမႅင်းၶဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်းတေယူႇယူႇၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈႁူႉဝႃႈ မီးၸိူဝ်ႉမႅင်း HIV ဝႆႉယဝ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ၵေႃႈ သင်ၼႄမေႃၵေႃႈ ပိူၼ်ႈတေပၼ်ယႃၵိၼ်မႃး တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း တေဢမ်ႇၽႄႈထႅင်ႈၵူၺ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢမ်ႇၸပ်းပႃးတၢင်ႇၵေႃႉ”။  

ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်း – တူဝ်ၵဝ်ႇ ၾၢင်ႉလွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈယူႇ သေတႃႉ – လႆႈထႅမ်လိူတ်ႈပိူၼ်ႈ ၽွင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇဢမ်ႇလီၵိၼ်ဢမ်ႇဝၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ သင်ဝႃႈ ၸႂ်ႉ မႅၼ်ႈလိူတ်ႈဢၼ်မီးဝႆႉၸိူဝ်ႉမႅင်းၼၼ်ႉၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတိုၼ်းၸၢင်ႈၸပ်း။

ပိူင်ၾၢင်ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် HIV ၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း တေငၢႆးမိူၼ်ၵူၼ်းၶႆႈၵူၼ်းၼၢဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၵေႃႈ တေမီးလူမ်းဢႆ ၶေႃးၸဵပ်း ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ ၸဵပ်းတူဝ်ၸဵပ်းၶိင်း။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇဝႆႉၼၵ်းသေ ပွႆႇႁႂ်ႈ မၼ်းပဵၼ်ၼၼ် ယူႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် တေဢွၵ်ႇတုမ်ႇလူမ်းမႆႈ ၼႂ်းသူပ်းၼႂ်းပၢၵ်ႇ တေဢွၵ်ႇတုမ်ႇၶူမ်း ၸွမ်းၶႅၼ်ၶႃ တေမီးၼမ်ႉယင်ၸႅင်ၸိုမ်းၼႆႈ၊ တွင်ႉတေၵႂႃႇတေႁေႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ် တေ ယွမ်းလူင်းဝႆး။

ပေႃးႁိုင်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ တေပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢဵတ်ႇသ် AIDS တဵမ်တူဝ် ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ တၢင်းပဵၼ် လၢမ်းထိုင်ၼႂ်းပွတ်ႇ ႁိုဝ်ဢမ်ႇၼၼ် လၢမ်းထိုင်ဢွၵ်းဢေႃ။ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၵေႃႈ ႁၢႆႉႁႅင်းထိုင်တီႈ တူင်ႉတူဝ်ဢမ်ႇလႆႈသေ သဵင်ႈသၢႆၸႂ်။

ၼင်ႇႁိုဝ်သမ်ႉပေႃး တေလွတ်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်သႅၼ်းၼႆႉ တၵ်းလူဝ်ႇဝႆႉၾၢင်ႉၼၵ်းၼႃ ၼႆ မေႃယႃ ၼၢင်းၵဵင်ၼုမ်ႇၽွင် လၢတ်ႈၾၢင်ႉဝႆႉၼင်ၼႆ –

“ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်း ပဵၼ် ၼႆႉၸိုင် ႁႂ်ႈၵႆႉၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ပၢႆးယူႇလီၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ႁႂ်ႈမေႃႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း လၢႆးႁႄႉၵင်ႈမၼ်း လီလီ ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လၢႆးယူႇလၢႆးၵိၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈမေႃၾၢင်ႉပႃး”။

သင်ဝႃႈ ၵႂႃႇႁၼ်မႅၼ်ႈၵူၼ်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် HIV ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယႃႇပေၵႂႃႇသႄႉၼႄး မႅၼ်ႈၶဝ် ႁႂ်ႈမေႃပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၶဝ် ယႃႇပေၵႂႃႇၸႅၵ်ႇၽႄၶဝ် တၵ်းလူဝ်ႇမေႃဝႆႉ ၸႂ်ၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်းၸွႆႈ ထႅမ်ၵၼ်ၼႆ မေႃယႃ ၼၢင်းၵဵင်ၼုမ်ႇၽွင်သိုပ်ႇလၢတ်ႈ။

တႃႇႁႂ်ႈၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢမ်ႇတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵႆႉၵႆႉ ၵူတ်ႇထတ်း တူၺ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း HIV ။ သင်ဝႃႈ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီတူၺ်းတင်းသွင်ၵေႃႉ ။ ဢၼ်လီတီႈသုတ်းၵေႃႈ မိူဝ်ႈဝူၼ်ႉဝႃႈ တေဢဝ်လုၵ်ႈယဝ်ႉၼႆၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းသေ ဢုပ်ႇၵုမ် ဢဝ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်တီႈမေႃယႃ ဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ။ ၸင်ႇၼၼ် လုၵ်ႈၼႂ်းတွင်ႉ တေယူႇလီၵတ်းယဵၼ် လွတ်ႈတၢင်းပဵၼ်။

ပေႃးႁုပ်ႈသေ လၢတ်ႈၶိုၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် HIV သေ တေပဵၼ်ဢဵတ်ႇသ်ၵၼ် ၵူႈၵေႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈတိတ်း HIV မႃးယဝ်ႉသေ သင်ပွႆႇဝႆႉမဝ်မၢင်တႄႉ ဢဵတ်ႇသ်ၵေႃႈ ႁူႉတေမႃး ၸွမ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ။

ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် တႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း တၢင်းပဵၼ် HIV ၼႆႉ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈလိူဝ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉလႄႈ သင်ၵူတ်ႇ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁူႉလႆႈၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်။ ပေႃးၼၼ် သင်ငမ်းငဝ်းၼႆ ႁႂ်ႈၵႂႃႇ ထတ်းတူၺ်းၵမ်းလဵဝ် ၊ တေႁႄႉၵင်ႈလႆႈၶိုတ်းၶၢဝ်းယၢမ်း တေဢမ်ႇထိုင် တွၼ်ႈပဵၼ်ဢဵတ်ႇသ် ဢၼ် ႁၢႆႉႁႅင်း။

ယွၼ်ႉၼၼ် လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵူႈပီပီၼၼ်ႉ တေၸွႆႈႁႂ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ လွတ်ႈတၢင်းပဵၼ် HIV လႄႈ တေႁႄႉၵင်ႈလႆႈပႃး ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်း ထႅင်ႈတင်းၼမ်လူးၵွၼ်ႇ။