ၵူၼ်းထဝ်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၵႆႉလႄႇလၢတ်ႈႁင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဝႃႈ ပေႃးႁဵတ်းၽိတ်းသေပိူင်ပိူင် ၸၢင်ႈၺႃးၾႃႉ ၽႃႇ လိၼ်ဢိုၼ်ၼႆဝႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ငဝ်းလၢႆးၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ် ၽေးႁုၵ်ႉႁၢႆႉၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၵူႈၵေႃႉလႄႈ ၵူႈတီႈ။ ၵူဝ်ၺႃးၽေးၾႃႉၽႃႇလႄႈ ၵမ်ႈၼမ် တေဢွၼ်ၵၼ်သႂ်ႇၶိူင်ႈႁႄႉၾႃႉၽႃႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈသၢင်ႈႁိူၼ်းယေး။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ တႃႇတေလွတ်ႈ ၽေးၾႃႉၽႃႇၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်လီ လဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉယူႇ။

ၽေးၾႃႉၽႃႇၼႆႉ ၸၢင်ႈထူပ်းၺႃး မိူဝ်ႈၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ တေပဵၼ်ၶၢဝ်းႁူဝ်ၾူၼ် (ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ – လိူၼ်မေႊ)။ သမ်ႉထႅင်ႈ လင်ၶၢဝ်း ၾူၼ် (လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊ ပိူဝ်ႊ – ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ) ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တီႈႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးမီးၾႃႉမႅပ်ႈ ၾႃႉလင်ၸိုင် တေလႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၼမိၵ်ႈ ၾႃႉၸၢင်ႈၽႃႇ။ ၵႆႉလႄႇ လႆႈငိၼ်းသဵင်ၾႃႉၽႃႇ ၾႃႉမႅပ်ႈၸိုင် လၢမ်းၶၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ မၼ်း ၸၢင်ႈမီးၽေးၾႃႉၽႃႇ။  ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ် လၢတ်ႈဝႆႉတႄႉ ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်း 12 တေႃႇထိုင် ႁူဝ်ၶမ်ႈ 6 မူင်းၼႆႉ ၸၢင်ႈၵႆႉထူပ်းၽေးၾႃႉၽႃႇ လႆႈၼမ်လိူဝ်သေတၢင်ႇၶၢဝ်းၼႆယဝ်ႉ။

ပေႃးမႃးတူၺ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵႆႉၺႃးၾႃႉၽႃႇၼႆၸိုင် တေပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် တိုၵ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းၼႂ်းသူၼ် ၼႂ်းၼႃးလႄႈသင် ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇဝႆႉၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။

ၵမ်ႈပႃႈၼမ် သင်ဝႃႈၾူၼ်တူၵ်းမႃး သမ်ႉမႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ ယူႇၸွမ်းၵၢင်ပၢင်ႇၸိုင်တေဢွၼ်ၵၼ် လတ်းၶဝ်ႈ သေႃႉႁူမ်ႈမႆႉယႂ်ႇ မႆႉလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈထူပ်းၽေးၾႃႉၽႃႇ လႆႈမိူၼ်ၵၼ်။

တီႈတႄႉမၼ်း ႁိူၼ်းယေးဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉသုင်သုင်၊ ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈဢၼ်မီးၾၢင်ႁၢင်ႈလႅမ်လႅမ် ၊ တူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်တင်ႈသိုဝ်ႈ သုင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၾႃႉၽႃႇလႆႈငၢႆႈသေပိူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

သင်ဝႃႈ မီးတူဝ်သတ်းတတ်းမႅင်း တူဝ်မီးၸႂ်တင်းလၢႆ ယူႇၸမ်ဝႆႉဢွင်ႈတီႈဢၼ်မီးမႆႉသုင် ႁိူၼ်းယေး ပၢႆလႅမ် ၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉၸိုင် ၸၢင်ႈထူပ်းၺႃးၽေးၾႃႉၽႃႇၼၼ်ႉၸွမ်းသေ ၸၢင်ႈလူႉၶွႆႈသၢႆၸႂ် ၸွမ်းလႆႈ။ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ယူႇၵိုၵ်းဝႆႉႁိမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈလူႉၸၢင်ႈၵွႆ။

ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ တႄႇဢဝ် ပီ 2010 ၼၼ်ႉမႃး ၽေးၾႃႉၽႃႇ ၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ဢၼ်ပဵၼ် ၼမ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ပွတ်းတၢင်းတိူင်းပႃႇၵိူဝ် ၼႂ်းၵႄႈ 2011 – 2015 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဢၼ်ၺႃးၽေးၾႃႉၽႃႇ မီး 150 ပၢႆ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

သင်ဝႃႈ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်းယူႇသဝ်း ငိၼ်းသဵင်ၾႃႉလင်ႁႅင်း ႁၼ်ၾႃႉမႅပ်ႈႁႅင်း ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၶတ်းၸႂ် ယူႇပၼ် ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး၊ ႁႂ်ႈမီးတၢင်းႁူႉတႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ ၽေးၾႃႉၽႃႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ –

သင်ဝႃႈ ယူႇဝႆႉတၢင်းၼွၵ်ႈႁိူၼ်း ႁႂ်ႈၶဝ်ႈယူႇၼႂ်းႁူမ်ႈႁိူၼ်းၵမ်းလဵဝ်၊ ယႃႇယိပ်းၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆ ဢၼ်ဢဝ် လဵၵ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉ။

ယႃႇပေယူႇၸမ် တူၼ်ႈမႆႉ ၊ သဝ်ၾႆးၾႃႉ ၊ သဝ်လဵၵ်းလႄႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်းဢၼ်ဢဝ် ထၢတ်ႈလဵၵ်းႁဵတ်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။

သင်ဝႃႈ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇဝႆႉၼႂ်းၼမ်ႉၼွင် ၼႂ်းၼမ်ႉႁွင်ႈ ၼႂ်းၵႄးၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈၾင်ႇ ဢွၵ်ႇၼမ်ႉမႃး ၵမ်းလဵဝ်သေ ယူႇသွၼ်ႈဝႆႉတီႈလွတ်ႈၽေး။

မိူဝ်ႈယူႇၼႂ်းႁူမ်ႈ ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယႃႇယူႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်၊  ႁႂ်ႈယူႇႁၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉ။

ယႃႇပေၵႂႃႇႁႃယူႇ ၵၢင်ပၢင်ႇၵေႃႉလဵဝ် ၊ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးတၢင်းလိူၵ်ႈသေ တၵ်းတေလႆႈသိုပ်ႇယူႇတီႈ ၵၢင်ပၢင်ႇၼၼ်ႉၸိုင် ႁႂ်ႈမေႃႁႃယူႇတီႈလိၼ်တႅမ်ႇ တီႈယၢၼ်း၊ တီႈပေႃးၸၢင်ႈငွမ်။ 

သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈၵႂႃႇလႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇသေ ဢဝ်မိုဝ်းတၢင်ႇၼိူဝ်ႁူဝ်ၶဝ်ႇယဝ်ႉ ၵူမ်ႈႁူဝ်ဝႆႉ။

သင်ဝႃႈ ၸႂ်ႁပ်ႉႁူႉႁဝ်း (ၸႂ်ငိၼ်းႁူႉႁဝ်း) ၶုၺ်ႉႁၼ်ဝႃႈ တုမ်ႇၶူၼ်ၼိူဝ်ႉယုၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၶူၼ်ႁူဝ်တင်ႈ ဝႆႉၼႆၸိုင် ၼႆႉပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်မဵတ်ႇမၢႆ ပဵၼ်ပိူင်ၾၢင် ဢၼ်ပၼ်ၾၢင်ႉသႅၼ်းၼိုင်ႈဝႃႈတေမီးသၢႆၾႃႉၽႃႇ။

ပေႃးပဵၼ်ၼၼ်မႃး ယေႃႈၼင်ႈလူင်းသေ သၢၼ်မိုဝ်းတၢင်ႇႁူဝ်ၶဝ်ႇဝႆႉ၊ ငူမ်ႈတူဝ်ဝႆႉပႃး။ တၵ်းတေဢမ်ႇ လႆႈ ၼွၼ်းတႅတ်ႈလိၼ် တေဢမ်ႇလႆႈၼွၼ်းဢူပ်ႇပူပ်ႇ သင်ႁဵတ်းၼၼ် ၾႃႉၸၢင်ႈၾႃႉ ၺႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ငၢႆႈသုတ်းယဝ်ႉ။

သင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းတိုၵ်ႉၽၢႆးႁိူဝ်းယူႇၼႂ်းၼမ်ႉ ( ႁိုဝ်) တိုၵ်ႉလုၺ်းၼမ်ႉယူႇၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈလတ်းဢိူမ်ႈ ၾင်ႇဝႆႉ။

ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇၾၢင်ႉၽွင်းမိူဝ်ႈယူႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်း။ ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းမႃးတူၺ်း ၽွင်းယူႇၼႂ်း ႁိူၼ်း တေလႆႈၾၢင်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉၼေႃႈ –

သင်ဝႃႈ ယူႇဝႆႉၼႂ်းႁိူၼ်းတိူၵ်ႈသေဢၼ်ဢၼ် ႁႂ်ႈယူႇၵၢင်မၼ်းဝႆႉ။ ယႃႇယူၸမ်လွတ်ႇၼမ်ႉလႄႈ ဢၢင်ႇလၢင်ႉမိုဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ (ၾႃႉဢမ်ႇၽႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈသေတႃႉ ၸၢင်ႈၺႃးၸၢၵ်ႇမၼ်း)။

ႁႂ်ႈယူႇၵႆ ၽၵ်းတူႈႁူးလႅင်း။ ႁႂ်ႈၶတ်းၸႂ် ပိၵ်ႉဝႆႉ ထီးဝီး ၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆႈ ဢၼ်ဢဝ်ၾႆးၾႃႉ ပၼ်ႇၵၢၼ်ဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ယႃႇသိုပ်ႇၾူၼ်းၶၢဝ်းၼၼ်ႉ။

ႁႂ်ႈထွၼ်ပႅတ်ႈ သၢႆၾႆး ပလၢၵ်ႉၾႆးဢၼ်သဵပ်ႇၵၼ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။

မိူဝ်ႈၾႃႉတိုၵ်ႉမႅပ်ႈႁႅင်းယူႇၼၼ်ႉ ယႃႇၽူမ်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ထၢတ်ႈလဵၵ်းဢၼ်မီးဝႆႉၵိုၵ်းႁိူၼ်း ယေး ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈၺႃးၾႆးၾႃႉလၢမ်းသျႂတ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ႁႂ်ႈယူႇႁၢင်ႇၵႆ ၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆ ဢၼ်ၾႆးၾႃႉၸၢင်ႈသျႂတ်ႉငၢႆႈ။

ႁႂ်ႈႁၢင်ႈဝႆႉ ၶိူင်ႈႁႄႉသၢႆၾႃႉၽႃႇ (မိုးကြိုးလွှဲ) တီႈႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်းဝႆႉ ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။

သင်ဝႃႈ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈႁေႃႈရူတ်ႉၵႃးယူႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်းတၢင်းဝႆးမၼ်း-  ႁႂ်ႈႁေႃႈလွႆးလွႆး။ ႁႂ်ႈၵႂႃႇၵိုတ်း ဝႆႉၶၢင်ႈတၢင်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈယူႇဝႆႉၼႂ်းရူတ်ႉၵႃး။

မိူဝ်ႈၵိုတ်းၵႃးၶၢင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပိုတ်ႇၾႆးပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉ။ ႁႂ်ႈၵိုတ်းၵႆတူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇ ယွၼ်ႉၸၢင်ႈၺႃး လူမ်းၽတ်ႉႁႅင်းသေ ၵိင်ႇႁၵ်းတူၵ်းတဵင်။

မိူဝ်ႈၼင်ႈ ၼႂ်းၵႃးၼၼ်ႉ ယႃႇယိပ်းဢဝ်ၶိူင်ႈလဵၵ်းသင်ဝႆႉၼႂ်းမိုဝ်း။

ယႃႇပေႁေႃႈၵႃးလတ်းၵႂႃႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်ၼမ်ႉၾူၼ်ယိုင်ႈဢိူင်းဝႆႉၼၼ်ႉ။

မိူဝ်ႈၾႃႉၽႃႇတႄႉတႄႉၼၼ်ႉ တေမီးသၢႆလႅင်းမၢပ်ႈႁိူဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းသေ တေမီးသဵင်လင်လင်ၸွမ်း ၵမ်းလဵဝ်။

မိူဝ်ႈၾႃႉၽႃႇတီႈလႂ်တီႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈယူႇတီႈၵႆၵႆသေ ႁၼ်လႆႈသၢႆလႅင်းမၼ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သဵင် မၼ်းတႄႉ တေလႆႈငိၼ်းတူၵ်းလိုၼ်းသေၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ တၢင်းဝႆးသၢႆလႅင်းလႄႈ တၢင်းဝႆးသဵင် ဢမ်ႇပဵင်းၵၼ်။

ၵမ်ႈၼမ် ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈႁၼ် သၢႆလႅင်းၾႃႉမႅပ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇတေလႆႈငိၼ်းသဵင်ၾႃႉလင်မႃးၸွမ်းလင် ၸွင်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ်?

သင်ဝႃႈ သၢႆၾႃႉၽႃႇၼၼ်ႉ ၸမ်တီႈယူႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႄႉ သဵင်မၼ်းလႄႈ သၢႆလႅင်းမၼ်း တေဢမ်ႇပေႃး ယၢၼ်ႁၢင်ႇၵၼ်ၵႃႈႁိုဝ်။ ပေႃးႁၼ်သၢႆလႅင်းၾႃႉမႅပ်ႈၵေႃႈ တေငိၼ်းသဵင်လင်မေႃးႁႅင်းႁႅင်းၵမ်းလဵဝ်။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်ထူပ်းၽေးၾႃႉၽႃႇတႄႉတႄႉၼၼ်ႉတႄႉ တေဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁၼ် သၢႆလႅင်းၾႃႉ မႅပ်ႈသင် တေဢမ်ႇတၼ်းလႆႈငိၼ်းသဵင်သင် တေၸၢင်ႈသုတ်းသဵင်ႈသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်လူးၵွၼ်ႇ။

တေလႆႈဝႃႈ တၢင်းဝႆးသၢႆလႅင်းၼႆႉ ဝႆးလႄႈႁႅင်းလိူဝ်သေသဵင်၊ မိူဝ်ႈႁၼ်သၢႆလႅင်း ၾႃႉၽႃႇမႅပ်ႈမႃးႁႅင်း ၼၼ်ႉ ၵိုင်ႇလီၾၢင်ႉသဵင်ၾႃႉလင်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၸၢင်ႈတူၵ်းၸႂ်ၸွမ်းႁႅင်း။

ၼင်ႇႁိုဝ် တေလွတ်ႈၽေးသၢႆၾႃႉၽႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်မေႃႁဵၼ်းႁူႉဝႆႉ လွင်ႈၾႃႉၽႃႇသေ ႁႂ်ႈ  မေႃႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉလူင်ႈၼႃႈ တႃႇၵႅတ်ႇၶႄသၢႆၸႂ်ႁင်းၽႂ်မၼ်းလႄႈ ႁႂ်ႈမေႃၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ပႃး ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉလႆႈတင်းၼမ်သေၵမ်းၶႃႈ။

ၽိုၼ်ဢိင် – www.bangpakok3.com / ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုဉီးစီးဌာန