ၶၢဝ်းတၢင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းၼႆႉ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၶၢႆသင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇ ထုၵ်ႇ ၵႃႉသင်ၵေႃႈဢမ်ႇမၢၼ်မိူၼ်မိူဝ်ႈမိူင်းၼိမ်။ ၸဵမ်ဢဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵေႃႈ သုမ်းတိုၼ်းလၢင်း။

မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈသူၼ်ၸဝ်ႈၼႃး ၸိူဝ်းၽုၵ်ႇၽၵ်းမီႇႁေႃၵေႃႈ ပီ 2025 ၼႆႉ ထူပ်းပၼ်ႁႃ ၽၵ်းမီႇႁေႃ ဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၼ်၊ ၵူၼ်းႁႃသိုဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမီး။ ပီၼႆႉ ယွၼ်းသူးႁႂ်ႈၶၼ်ၽၵ်းမီႇႁေႃ ၶၢႆလီ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈပၼ်ႇၵၢၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ လႆႈ ထႅင်ႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႇႁေႃ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၽၵ်းမီႇၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်တီႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၽႂ်မၼ်းသေ ၵမ်ႈၽွင်ႈၽုၵ်ႇၸဝ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၽုၵ်ႇလႃႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်း တႆးပွတ်းဢွၵ်ႇတႄႉ ဝၢႆးပၢတ်ႇၶဝ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုင်သၢင်ႈတႃႇၽုၵ်ႇၽၵ်းမီႇႁေႃ။

ၵူၺ်းၵႃႈ တႄႇဢဝ်ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉမႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးထူပ်းၽေးသၽႃႇဝ ၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈသူၼ် ႁိူၼ်းယေးလႄႈ ၼႂ်းႁႆႈၼႂ်းၼႃး။ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လူႉသုမ်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ဢေႊၶိူဝ်ႊ ၶႂ်ႈဝႃႈၵူႈဝဵင်း။

ဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ တေႃႈၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၺႃးၼမ်ႉၼွင်းလူၵ်ႈထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ တႄးၼႃး ယၢတ်ႇပင်း တီႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵေႃႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ႁၢတ်ႇသၢႆး ၊ တုမ်မႆႉတုမ်တွၵ်ႇ ယုမ်းႁူၵ်ႉ မႃးၶင်ႉမႃးပၢၼ်ႈဝႆႉ ပေႃး ၶပ်ႉပေႃးၶိုဝ်း။

သူၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇလုမ်းလႃးဢဝ်လႆႈၶိုၼ်းၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈပွႆႇႁူၵ်ႉႁၢမ်းပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ။ ၵမ်ႈၼမ် ဝႆႉၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပဵၼ်ယႂ်ႇလႄႈ ပေႃးဝႃႈသူၼ်ႁႆႈၼႃးႁူၵ်ႉႁၢမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်ၵေႃႈ ပွင်ႇဝႃႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈ။

ယွၼ်ႉလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလူႉလႄႈ ၸိူဝ်းၽုၵ်ႇၽၵ်းမီႇႁေႃၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်။ တေဢမ်ႇၽုၵ်ႇၵေႃႈ ဢၼ်မီးလၢႆးလႆႈ ၼမ် သမ်ႉပဵၼ်ၽၵ်းမီႇ။ တေၽုၵ်ႇၵေႃႈ လႆႈလူင်းတိုၼ်းၼမ်သေ တူၼ်ႈသမ်ႉဢမ်ႇလီ ပဵင်းမိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆ ၼၢင်း ယိင်း ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႇ မိူင်းတူၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၽၵ်းမီႇၼႆႉ ၽုၵ်ႇယူႇၵေႃႈ တူၼ်ႈမၼ်းဢွၵ်ႇမႃးႁဵဝ်ႇႁဵဝ်ႇႁႅင်ႈႁႅင်ႈ ၊ မိူဝ်ႈတႄႇဢွၵ်ႇမႃးၵေႃႈလိူင် ပႅတ်ႈႁေ။ ၸိူဝ်းဢၼ် ၵႂႃႇထုၺ်လိၼ်သေ ၽုၵ်ႇၵေႃႈ တူၼ်ႈမၼ်းလီယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူဝ်မၼ်းသမ်ႉဢမ်ႇလီ။ ၽုၵ်ႇသင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶွၼ်ႇ လႄႈ ၽႂ်ၵေႃႈၶၢင်းဢေႃႈ”။

ၵူၼ်းၸိူဝ်းၽုၵ်ႇမွၵ်ႇမၢၵ်ႇၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မၢင်ႇၵိူဝ်းလႆႈၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ် လုမ်းလႃးငဝ်ႈတေႃႇပၢႆ သမ်ႉပေႃးဢမ်ႇႁတ်းလိုဝ်ႈႁတ်းယင်ႉ။ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၶၼ်လီၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တႃႇသိုဝ်ႉ ၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသမ်ႉ ၵႃႈၶၼ်ပုင်ႈသုင် မႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း။

မိူၼ်ၼင်ႇ လိၼ်ပုၺ် ၼမ်ႉယႃၶႃႈမူင်ႈမႅင်း ယႃႁႅင်းတူၼ်ႈ ယႃႁႅင်းႁူဝ် ၼမ်ႉယႃဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉ ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ လႆႈသိုဝ်ႉၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်ပျႃး။ တေသိုဝ်ႉၵႃႈၶၼ်ဢၼ်ထုၵ်ႇဢၼ်ပေႃးမၼ်းမႃးၸႂ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇ တိူဝ်ႉယမ်သင်လႄႈ ၵႃႈလႆႈသိုဝ်ႉလိၼ်ပုၺ် ၼမ်ႉယႃ သႅၼ်းဢၼ်ၵႃႈယႂ်ႇမၼ်းမႃးၸႂ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပီ 2025 ၼႆႉတႄႉ ယႃႇဝႃႈ တေၶၢႆၽၵ်းမီႇႁေႃသေ လႆႈၶိုၼ်းတိုၼ်းလၢင်း ယင်းဢမ်ႇမီးၽႂ်တူၵ်ႇထိုင် တႃႇ ၵႃႉတႃႇၶၢႆသင်။ တီႈတႄႉမၼ်း ၽၵ်းမီႇႁေႃၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ထူၺ်ႈသေ မတ်ႉၸွၵ်း ႁွႆႈဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႃႈ ပီမႂ်ႇသၢင်းၵျၢၼ်ႇ  ယဝ်ႉၼႆ  ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“မိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိမ်သဝ်းတႄႉ ဝၢႆးထူၺ်ႈၽၵ်းမီႇၵူၺ်း ဢမ်ႇႁိုင်သင်ၵေႃႈ သဵင်ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၵူၼ်းၶၢႆပေႃး ဢူၼ်ၵႂႃႇသဵင်ႈ ၊ တႄႇဢဝ် ၵီႊလူဝ်ႊ 20 ဝၢတ်ႇ (ငိုၼ်းထႆးၶိုၼ်ႈၼိူဝ် တေႃႇထိုင် 40 – 50 ဝၢတ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်း လၢတ်ႈလႆႈၶၼ်မၼ်းၵမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇမိူၼ်ပီ 2025 ၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ”။

ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵူႈယိမ်ငိုၼ်းလူင်ႈၼႃႈ ႁိုဝ်ဢမ်ႇၼၼ် ၸိုၵ်းလိၼ်ပုၺ် ၸိုၵ်းၼမ်ႉယႃ တႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းသူၼ်ၽၵ်းမီႇ ၸိူဝ်း ၼႆႉဝႆႉတႄႉၵေႃႈ ပေႃးထိုင်မႃးလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၼီႈ တေႁႂ်ႈဢဝ်ၽၵ်းမီႇတႅၼ်း ၊ တေၼပ်ႉၼိုင်ႈလူဝ်းလႂ် 25 ဝၢတ်ႇသေ ၼပ်ႉသၢႆႈၼီႈၼႆ  ၵူၼ်းမိူင်းတူၼ်လၢတ်ႈ။

ဢမ်ႇၵွမ်ႉတီႈမိူင်းတူၼ်ၵူၺ်း တီႈမိူင်းပၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႇႁေႃ ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ် မႆႈၸႂ် ယွၼ်ႉၶၼ်ၽၵ်းမီႇဢမ်ႇမီး။ တီႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၵေႃႈ မိူၼ်ၼၼ်။

ၼႂ်းပီ 2023 ၼၼ်ႉတႄႉ ၶၼ်ၽၵ်းမီႇႁေႃ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ 1 ၸွႆႉလႂ် ၶၢႆလႆႈ 10,000 ပျႃး ထိုင် 11,000 ပျႃး၊ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်ၵေႃႈ 1 ၸွႆႉလႂ် ၶၢႆလႆႈ 60 ဝၢတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၽၵ်းမီႇႁေႃၼႆႉ ပေႃးလႆႈဝႆႉႁိုင်သေ ဢမ်ႇလႆႈၶၢႆဢွၵ်ႇၸိုင် မၼ်းတေႁႅင်ႈ ၼမ်ႉၼၵ်းတေယွမ်းၼမ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်လႆႈမႆႈၸႂ်ၵေႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈၼဝ်ႈၸၢင်ႈၽၢင်းပႅတ်ႈ ။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ၸၢင်ႈလႆႈၵႂႃႇထွၵ်ႇပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ။

မိူဝ်ႈပီ 2018 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈငိုၼ်းသႃး(လဝ်းပၢၼ်း) မႃးႁပ်ႉသိုဝ်ႉလႄႈ ၶၼ်ၽၵ်းမီႇၽိူၵ်ႇတီႈမိူင်းပၼ်ႇ 1 ၸွႆႉလႂ် 150 – 200 ပျႃး မွၵ်ႈၼႆႉၵူၺ်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁူႉဝႃႈပဵၼ်ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၽၵ်းမီႇၼမ် 1 ၵီႊလူဝ်ႊလႂ်ထိုင် 22 ဝၢတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈၽၵ်းမီႇႁေႃဢမ်ႇမီးၶၼ်ၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းဢိင်ၼိူဝ်ပၼ်ႁႃလၢႆလွင်ႈယူႇ – ၼၢႆးၼႃႈ ၵူၼ်းၵႃႉ မၢင်ၸိူဝ်း တင်ႈၸႂ်ပႂ်ႉ ႁႂ်ႈၼမ်ႉၼၵ်းၽၵ်းမီႇယွမ်းသေ ၸင်ႇလႄႇႁႃသိုဝ်ႉႁႃၶၢႆၵေႃႈမီး။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် တႃႇၸဝ်ႈၽၵ်းမီႇ တေလႆႈၼမ်ႉ မျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းတႄႉဢမ်ႇငၢႆႈ။

ပႂ်ႉတေႃႇ ၼၢႆးၼႃႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶဝ် မႃးသိုဝ်ႉထိုင်ႁိူၼ်းၵေႃႈ ၽၵ်းမီႇဢၼ်မီးဝႆႉၵေႃႈ ႁဵဝ်ႇႁႅင်ႈ မွတ်ႈသႃး မူတ်းယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈၽၵ်းမီႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

ၼႂ်းဝူင်ႈၼႆႉၵူၺ်း ၽၵ်းမီႇႁေႃဢမ်ႇမီးၵႃႈမီးၶၼ် ၊ ဢမ်ႇမီးၽႂ်သိုဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵႃႈမီးၶၼ်သင်လႄႈ ၸဝ်ႈၽၵ်းမီႇတီႈဝဵင်း ပၢင်မၢၵ်ႇၽႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၸိုင်ႈထႆး သမ်ႉပေႃးလႆႈၸုတ်ႇၽဝ်ပႅတ်ႈၵေႃႈမီးၼႆ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Chiang Mai News ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ။

ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၽႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈတႆးယူႇၼမ် ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် ဢဝ်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇၽၵ်းမီႇႁေႃ  ပဵၼ်ၵၢၼ်လဵင်ႉ တွင်ႉပိူင်ယႂ်ႇ။ ၽုၵ်ႇၽၵ်းၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်းယူႇသေတႃႉ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၶၼ်လီပဵင်းၽၵ်းမီႇတႄႉဢမ်ႇမီး။ ၽၵ်းမီႇႁေႃၼႆႉ သမ်ႉ သင်လႆႈၶၢႆၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ်လႆႈငိုၼ်းပဵၼ်ၵွၼ်ႈလႄႈ ၸၢင်ႈမီးငိုၼ်း ၵဵပ်းငိုၼ်းႁွမ်။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပီ 2025 ၼႆႉတႄႉ ၽၵ်းမီႇႁေႃဢမ်ႇမီးၶၼ်သင် ၵူၼ်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉသေ ၶိုၼ်းၵႃႉၶၢႆၵေႃႈ ပႆႇမီး။ လိူၼ်ၼႃႈ လိူၼ်ၼႂ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸမ်ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးယဝ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း မႆႈၸႂ် တႃႇၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းလုၵ်ႈလၢင်း။

ၸဝ်ႈသူၼ်မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ မႆႈၸႂ် တႃႇသၢႆႈတႅၼ်းၼီႈ ဢၼ်ဢဝ်ငိုၼ်းၵူႈလူင်ႈၼႃႈ မႃးၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆ ၸဝ်ႈသူၼ်ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၽႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ်ဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 05/05/2025  ၼင်ႇၼႆ။

ၽၵ်းမီႇႁေႃၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ တႄႇၽုၵ်ႇၶၢဝ်းႁၢင်ပီ မၢင်တီႈၽုၵ်ႇၽွင်းလိူၼ် 11 လိူၼ် 12 ၊ ဝၢႆးလင်ၽုၵ်ႇလႆႈမွၵ်ႈ 3 လိူၼ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ထူၺ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းလိူၼ် 3 လိူၼ် 4 ။ ၽွင်းၶၢဝ်းၽၵ်းမီႇၶၢႆလီတႄႉ ပဵၼ်ၽွင်းလိူၼ် 4 လိူၼ် 5 ၶၢႆယဝ်ႉမူတ်းယဝ်ႉသေတႃႉ ပီၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်သိုဝ်ႉၶၢႆလႄႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပဵၼ် ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။