ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇ ယိုတ်းဢဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ လႄႈ မိူင်းတႆး ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း။ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵမ်ႈၼမ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈသိုၵ်းလုၵ်ႉ ၽိုၼ်ႉ တေႃႇသူႈတိုၵ်းတေႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉ ဢႃႇၼႃႇသေ ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ၵူၼ်းမိူင်းယူႇ ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆး ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ သိမ်းဢဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸမ်ထိုင်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆလၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ် ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်း ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လၢႆလၢႆတီႈၽွမ်ႉ ၵၼ်သေ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈပၢင်သိုၵ်းၼၼ်ႉဝႃႈ “ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027” ၼႆယူႇ။

ယိူင်းဢၢၼ်းလူင် ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 တႄႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ လႄႈ တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸဝ်ႈ ဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း ၼႆလႄႈ ပၢင်တိုၵ်းလူင် ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းပီပၢႆ။ ၾၢႆႇသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁုပ်ႈသိမ်း ယိုတ်းလႆႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢႆလၢႆၸေႈဝဵင်း၊ လိုပ်ႈလမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႆႈ လၢႆလၢႆၸေႈဝဵင်း။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ယူႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ တၢင်းလၢဝ်ႇၵၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် တီႉၺွပ်း သူင်ႇပၼ်တီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇလႆႈၸွမ်းၼင်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉယူႇ။ ၽွင်း ၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်တေဝူၼ်ႉဝႃႈ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ။ သိုၵ်းဢၼ်သူင်မၵ်ႉ ၵျိူၵ်ႈလၢႆး ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢႃႇၼႃႇသေ တဵၵ်းတဵင်ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆယူႇ။
ၵူၺ်းဝၢႆးလင် ပၢင်တိုၵ်းလူင်ယဵၼ်သေ ၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယိုတ်းလႆႈ ၸေႈဝဵင်းလၢႆလၢႆတီႈယဝ်ႉ ႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ပွၵ်ႈယူႇသဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း၊ ပွႆႇၶၢဝ်ႇပႃးဝႃႈ သင်ႁိူၼ်းလင်လႂ် ဢမ်ႇမီးၵူၼ်း ယူႇၸိုင် တေယိုတ်းဢဝ် ႁိူၼ်းၼၼ်ႉပၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ်ယူႇသဝ်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ လႄႈ တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ သိုၵ်းၼႆ ၸတ်းပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်းမႃး။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလူႉသုမ်းၸွမ်းတင်းၼမ်။ လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီး ၸုမ်းသိုၵ်းၸုမ်းလႂ် ႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈ သၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း သေဢမ်ႇၵႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇ ထိုင် ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ မိူၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ယင်းတိုၵ်ႉလႆႈယူႇတႂ်ႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း လႄႈ ၺႃးႁဵတ်းလွင်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ် ယူႇဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈၼႄ ဝႃႈ “ယၢမ်းလဵဝ် ပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉသေတႃႉ လႆႈႁၼ်ဝႃႈ တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇ တဵမ်ထူၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉသင်ဝႃႈ ၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆ ပေႃးမႃးတူၺ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယၢမ်းလဵဝ်ၼႆၸိုင် လွင်ႈၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ဝၢႆးသေပၢင်တိုၵ်း 1027 တေမီးၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵုမ်းထိင်းၵႂႃႇလႆႈၼႃႈတီႈဢၼ်မီး ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉယူႇ။ ၶဝ်ၵေႃႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵႂႃႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႅင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းႁၢႆၵႂႃႇႁႃႉၼႆ မၼ်းဢမ်ႇႁၢႆ။ မၼ်းတေၶၢႆႉၵႂႃႇ တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇတၢင်းၵွႆး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ KTV တင်း ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈ ၼမ်လိူင်ႇမႃးႁႄၵဝ်ႇတေႉတေႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၼႃႈတီႈၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵုမ်းထိင်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉႁူင်းပျေႃႇမူၼ်ႈ၊ ႁွင်ႈၵိၼ်ၵျေႃႇ KTV ၊ ႁူင်းမိပ်ႇၼူတ်ႈ ဢိၵ်ႇပႃး ပၢင်တေႃႇလွင်း ၼမ်လိူင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈမိုဝ်ႉဝၼ်း။ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ၵေႃႈ ပၼ်ၶႂၢင်ႉပိုတ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉ ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇလၢႆလၢႆလွင်ႈ၊ ၵိူတ်ႇပဵၼ် ပၼ်ႁႃၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ သင်ႇတတ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ဢိၵ်ႇပႃး ၼမ်ႉမၼ်း ၸိူဝ်ႉၾႆးၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢမ်ႇပၼ်တေႃႉသူင်ႇၶၢႆၸူး ၼႂ်းၼႃႈတီႈၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၼႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶၼ်ၵုၼ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃး သၢမ်သီႇပုၼ်ႈ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁႃၵိၼ် ယၢပ်ႇၵိၼ်း မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇတေႉတေႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈတီႈသုတ်းတႄႉ ပဵၼ်ႁူင်းမိပ်ႇ ၼူတ်ႈ လႄႈ ႁူင်းမႄႈမွၵ်ႇယႃႈ ဢိၵ်ႇပႃး ပၢင်တေႃႇလွင်း တင်း KTV။ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ႁႃၵိၼ် လဵင်ႉတွင်ႉ ယၢပ်ႇၵိၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢိၵ်ႇ ၼၢင်းယိင်းၼုမ်ႇဢွၼ်ႇၶဝ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်း ၵၢၼ် ၼႂ်းႁူင်းမိပ်ႇၼူတ်ႈ တင်း ႁူင်းမႄႈ မွၵ်ႇယႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “ ပၼ်ႁႃတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႆႉ မီးပၼ်ႁႃၼမ်မႃးလၢႆလၢႆတီႈၼႃႇ။ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၼႆႉ ထူပ်းႁၼ်တူဝ်တၢႆ ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇသၢမ်ၵေႃႉ ဢၼ်ၶဝ်ဢဝ်မႃးပႅတ်ႈဝႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်း ႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼိူဝ် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵႂႃႇၼမ်တေႉတေႉ။ ၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆ လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇထိုင် တီႈထိုင်တၢင်း။ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ လွင်ႈဝႃႈ တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈတေႉတေႉၸိုင် လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵုမ်းၵမ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ၶဝ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈပဵၼ်။ မၼ်းတိုၵ်ႉပဵၼ် ပုင်ႇၸၢမ်ႇၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႅင်ႈၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းသိုပ်ႇလၢမ်းၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇထိုင် မိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင်၊ ပွတ်းၸၢၼ်း၊ ပွတ်းဢွၵ်ႇၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ၶႂ်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ လႄႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပႆႇပဵၼ်မႃး။ လိူဝ်ႁႄ ၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ငဝ်းလၢႆးၼႆႉ မၼ်းယိုင်ႈၶႅၼ်းႁၢႆႉမႃးတိၵ်း တိၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပၼ်ႁႃသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆၸုမ်း ၽိတ်းမေႃးၵၼ် လွင်ႈႁိမ်ၼႃႈတီႈၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ
ဝၢႆးလင်ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်းမႃးၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၵုမ်း ၼႃႈလိၼ်၊ လွင်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇ၊ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႆႈႁၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၼႆႉ မီးလွင်ႈၶွင်ႈၶမ်၊ မီးပၼ်ႁႃ တေႃႇၵၼ်မႃး ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈသွင်ၸုမ်းၵွႆး။ လွင်ႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼမ်မႃးၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃ မီးလွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ၵၼ်မႃးၼႆႉ ၼမ်ၶိုၼ်ႈၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း ထိုင်တီႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸတ်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆၸိုင် ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ယႂ်ႇ၊ မီးဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ၊ ၽႂ်မီးၵွင်ႈၵၢင်ၼမ်ၵေႃႈ သဵင်မၼ်းလင်လိူဝ် ပိူၼ်ႈ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းႁဵတ်းႁင်ၵေႃႈလႆႈၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉထီႉၼိုင်ႈ။
ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လႄႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ထတ်းသၢင်ၼႄဝႆႉဝႃႈ “ယွၼ်ႉသင်မီးပၢႆးဝူၼ်ႉၼႆႉၼႆ မၼ်းၵေႃႈမီးလၢႆလွင်ႈတၢင်းယူႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်၊ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉသွၼ်ႇမႅၼ်ႈၺႃး လွင်ႈ တၢင်းလၢႆလၢႆဢၼ် ဢၼ်တေၵိူတ်ႇပၼ်ႁႃမႃးတၢင်းလင် ၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉယၢဝ်းၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ဢၼ် ၼႆႉတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတူဝ်ထူပ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃး။ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမၢင်ၸုမ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈ မႃး ပႆႇပေႃးႁိုင်ႁႅင်း။ ပေႃးသႃႇဢဝ် ၸုမ်းတၢင်ႇၸုမ်း ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉၼႆၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇပေႃးမီး ပၢႆးဝူၼ်ႉသွၼ်လၢႆလၢႆလွင်ႈ၊ ၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ႁဵတ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆၼၼ်ႉၼႃႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင် ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇမီးၸုမ်းဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇမႃးႁူမ်ႇငမ်း ၶဝ်ႈထိင်းၸုမ်းသိုၵ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃ၊ ၸင်ႇမီးၵၢၼ်ဢဝ်လွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ပေႉၵိၼ်ၵၼ်မႃး။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၼ်ႁႃ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽိတ်းၽႅၵ်ႇမေႃးမႄးၵၼ် ၸႂ်ႉလၢႆးတၢင်း လွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉတေႃႇၵၼ်ယူႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လႄႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ထတ်းသင် လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
“လွၵ်းလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈႁမ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ႁူဝ်ၶႅင်တေႃႇႁူဝ်ၶႅင်ၼႆတႄႉ တေပဵၼ်တၢင်း သွင်ၾၢႆႇၵွႆးၸဵပ်း။ သင်တေဢဝ် လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉႁႄ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼႆတႄႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ လွင်ႈလီ တွၼ်ႈတႃႇၽႂ်လႄႈ ၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢႆးတၢင်းတႃႇ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃတႄႉၵေႃႈ တေလႆႈဢဝ် လၢႆးတၢင်းဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉၵွႆး တေထုၵ်ႇတႃႇၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ။ ႁမ်ႉတေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁႂ်ႈၸုမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လႆႈ တေဢဝ်လွင်ႈတၢင်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်ႁႄ ဢီးသူၼ်း ႁႂ်ႈၶဝ် ငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈၼႆၼၼ်ႉ တႄႉၵေႃႈ တေမီးလၢႆလၢႆလွင်ႈတၢင်းယူႇ။ ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းႁႄ တဵၵ်းႁႂ်ႈၸုမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇထွမ်ႇၼၼ်ႉ ထွမ်ႇမႃးၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ” ဝႃႈၼႆ။
လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်လီတီႈသုတ်း တွၼ်ႈတႃႇၵူႈၵေႃႉၵူႈၾၢႆႇၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်လၢႆးတၢင်းၶဝ်ႈႁႃၵၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်း ငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ သင်တေဢဝ်လၢႆးတၢင်းႁုၵ်းႁၢႆႉသေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ယူႇၼႆၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ တေလႆႈၶၢမ်ႇၸၢၵ်ႇမၼ်းသေ တုၵ်ႉၶယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸွမ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်မၼ်းယူႇ ဢမ်ႇယဝ်ႉ ဢမ်ႇဝၢႆးသေပွၵ်ႈ ။
ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼင်ႇၵၼ်တႄႉၵေႃႈ ၵႃႈတေလႆႈငူပ်ႉငီႉၵၼ်။ ၵၢၼ်ငူပ်ႉ ငီႉတေပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ ယူႇတီႈဝႃႈ ၶဝ်တေၸႂ်ႉလၢႆးလႂ်ၼၼ်ႉၵွႆး။
ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉမႃး ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇ သဝ်းထင်ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၺႃးပၢင်တိုၵ်း၊ ၶၢမ်ႇတၢမ်ႇပၢင်တိုၵ်း၊ ၺႃးလူလၢႆၵုင်ႇသိၵ်ႉၶႃႇ လႆႈၶၢမ်ႇသိုၵ်းၸိူဝ်းမီးၵွင်ႈ ၵၢင်ႇ မႃးပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ယူႇၵူႈမိုဝ်ႉဝၼ်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး။
ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း ထတ်းသၢင်ၼႄဝႆႉဝႃႈ “လွင်ႈၼႆႉမိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းဢမ်ႇမီးၼႆဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ မၼ်းၵေႃႈ မီးမႃးၼမ်ယူႇ။ ၵူၺ်းငဝ်းလၢႆးမၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ၶေႃႈဢၼ် ပႅၵ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ မၢႆ 1. ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတေ တူင်ႉၼိုင်လႆႈသေ မီးပၵ်းပိူင် Rule of Law ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ပၵ်းပိူင် ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး။ ၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈၵုမ်းၵမ်ဝဵင်းယူႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင် ဢၼ်တူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉ။ လမ်ႇလွင်ႈ သုတ်းၼႆႉ ပေႃးမႃး တူၺ်းၼႆၸိုင် ဢၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် လုၵ်ႉတီႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်သေ ပူၼ်ႉပႅၼ်မႃး။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတေလႆႈၵႅတ်ႇၶႄ ႁေႉၵင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ တၢမ်တူဝ် ၶဝ်သမ်ႉၶိုၼ်းႁဵတ်းလွင်ႈပူၼ်ႉ ပႅၼ်ယူႇၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတေလႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ ပိုင်ႈဢိင်ၽႂ်ယဝ်ႉ ” ဝႃႈၼႆ။
ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ တေယူႇတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁႄတူၺ်းၼႆၸိုင် သင်မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးမႃးၸိုင် တေၵႂႃႇပိုင်ႈဢိင်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆးႁဝ်းလၢတ်ႈပၼ်၊ ငူပ်ႉငီႉပၼ်၊ ႁႃလၢႆးတၢင်း ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼႆၸိုင် မၼ်းၵေႃႈ မိူၼ်ဢမ်ႇပိုင်ႈဢိင်လႆႈ ဢမ်ႇၸႂ်ယႂ်ႇလႆႈ။

ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် ပေႃးလႆႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇမႃးၸိုင် ၶႂ်ႈၼႄဢႃႇၼႃႇတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းမႃး ၼႆႉပဵၼ်ထမ်ႇမတႃႇ ႁိုဝ် ၾိင်ႈယၢမ်ႈၵူၼ်း ဢၼ်ၵႄႈယၢပ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈၵေႃႈပဵၼ်လႆႈယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းသေ တၵ်းတေလႆႈမီး ပၵ်းပိူင် ဢၼ်ၶဵင်ႈၶႅင် တွၼ်ႈတႃႇတေဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ပၼ်တူတ်ႈတၢမ် တႃႇၽူႈၶဝ်ႈ ၸုမ်း ၸိူဝ်းႁဵတ်းလွင်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇၵူၼ်းမိူင်း။
သင်ႁဵတ်းပၵ်းပိူင်ဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉသေ ဢမ်ႇၶဵင်ႈၶႅင် ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇပၼ်တူတ်ႈတၢမ် ၽူႈၶဝ်ႈ ၸုမ်းၸွမ်းၼင်ႇတမ်းပိူင်ဝႆႉၼၼ်ႉၸိုင် တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႉထႅမ် ပၼ်ႁႂ်ႈၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း သိုပ်ႇႁဵတ်းၽိတ်းၵႂႃႇၼႆ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း ၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ ၵၢင်ႇယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼႆႉၵေႃႈ သင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၸိုင် တွၼ်ႈတႃႇတေၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ၼၼ်ႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းပဵၼ်လႆႈၼမ်တီႈသုတ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ လႄႈ လၢႆးယူႇသဝ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးလွင်ႈဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ၵၼ်၊ ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ်ၵၼ်မႃးသေ ၸၢင်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃယူႇ။
ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “ပေႃးမႃးယူႇၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းႁႄတူၺ်းၼႆၸိုင် ၵူၼ်း ဢၼ်မႃးပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၼႆႉႁမ်ႉပဵၼ်တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ၺႃးပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႆႉႁမ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တႆး။ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးပဵၼ်ဝႃႈ ၽႂ်မီးဢဵၼ်ႁႅင်းၵေႃႈ မၼ်းလၢတ်ႈလႆႈၼႆလႄႈ ပေႃးႁဝ်းတေ ၵႂႃႇ ပိုင်ႈဢိင် ဢႃးၵူဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းတႆးႁဝ်းႁမ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းလႆႈယူႇႁႃႉ။ ပေႃးမႃးတူၺ်းၶိုၼ်း တူဝ်ထူပ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢမ်ႇပိုင်ႈဢိင်လႆႈၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃႈ။ လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈမၼ်း တႄႉ ၵူၼ်းမိူင်းတေလႆႈပိုင်ႈဢိင် တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶိုၼ်း လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်းၶိုၼ်းၵွႆး”ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် တေပဵၼ်ၼၼ်လႆႈၵေႃႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တူင်ႉၼိုင်လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း၊ ၸုမ်းၵူၼ်း ၼုမ်ႇ၊ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်း၊ ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢိၵ်ႇ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလၢႆလၢႆၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈယူႇႁိမ်း ၶၢင်ႈသေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်၊ ၵႅတ်ႇၵင်ႈပၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း သိုပ်ႇထတ်းသၢင် လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်တိုၵ်ႉၶၢတ်ႇယူႇ တိုၵ်ႉယူပ်ႈယွမ်း ယူႇၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်။ သင်ႁဝ်းၶွၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းၵၼ် လႆႈၸိုင် တေတိူဝ်းၶႅမ်ႉတေႉတေႉ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶွၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်မုၵ်ႉလဵဝ် ၸုမ်းလဵဝ်ၵၼ်။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ မႃးၵွင်ႉသၢၼ် ၵၼ်ၶိုၼ်း လႆႈ ၼႆၸိုင် ၵၢၼ်တီႈႈႁဝ်းၶႃႈ တေ တုၵ်းယွၼ်း တေႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်း လႆႈငၢႆႈ၊ ၸၢင်ႈ ဢွင်ႇ မၢၼ်၊ ၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈငၢႆႈ၊ ဢမ်ႇပေႃး လူဝ်ႇသႂ်ႇႁႅင်းၵႃႈႁိုဝ်ႁႄ ၸၢင်ႈထိုင်တီႈထိုင်တၢင်းၵႂႃႇလႆႈ ငၢႆႈ ၼၼ်ႉၼႃႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ ႁဵတ်းယူႇႁင်းၽႂ်ႇႁင်းမၼ်း ၼႆလႄႈ မၢင်ပွၵ်ႈ မၢင်လွင်ႈ ဢမ်ႇပေႃးဢွင်ႇမၢၼ် ဢမ်ႇ ပေႃးမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵႃႈႁိုဝ်၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ႁဝ်းလူဝ်ႇ ၶွၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းၵၼ်” ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း တူၵ်းယူႇၼႂ်းငဝ်းလၢႆးဢမ်ႇသုၵ်းဢမ်ႇလိပ်းယူႇၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ လႆႈလုတ်ႈ ႁၢမ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇသေ လႆႈႁပ်ႉဢဝ် ၽွၼ်းယွၼ်ႈတၢမ်ႇပၢင်တိုၵ်းၼႆႉၼမ်ၼႃႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ ဢဵၼ်ႁႅင်း လႄႈ ၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း မီးဝႆႉတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵမ်ႈၼမ်။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းတေႉတေႉၼႆ – ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လႄႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်မိူင်း သိုပ်ႇတိုၵ်းသူၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
“ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် key actor ဝႆႉလႄႈ လမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း ၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ႈပႃးဝႆႉၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉဝႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်သႅၼ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵမ်ႈၼမ်။ မိူဝ်းၼႃႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတေလီႁိုဝ် ၸႃႉၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵွႆး တေလႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶိုင်ပွင်ၵႂႃႇ။ ပေႃးမၼ်းပႆႇလီ ၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵွႆး တေလႆႈသိုပ်ႇႁႃလၢႆးတၢင်း တႃႇၵေႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃ။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁဝ်း တေလႆႈၶဝ်ႈၸႂ် ပႃးၸႂ် ၼႂ်းၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်း သေ လဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵႂႃႇ။ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လၢတ်ႈၸိူင်ႉ ၼၼ်လႃႇၼႆ ႁဝ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼိူဝ် ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ႁဝ်းယူႇၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းယူႇၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ လွင်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ တေ လႆႈမီး။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၢႆးဝူၼ်ႉ တေလႆႈႁႃလၢႆးတၢင်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်သေ ႁႃတၢင်းႁူႉ ပၢႆးႁၼ်ၽိူမ်ႉသႂ်ႇၼႂ်းတူဝ်ဝႆႉ ႁင်းၽႂ်မၼ်း။ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းယၢမ်းလဵဝ်ႁႄ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်း ၼိုင်ႈ တေလႆႈ ႁႃလၢႆးတၢင်းဢဝ်တူဝ်ယူႇလွတ်ႈဝႆႉၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူဝ်းၼႃႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိူင်မိူင်း ႁဝ်း ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း။ ႁဝ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းဢိင် ၼိူဝ်ပိူင် ၾႅတ်ႊတရႄႊ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈတေဢဝ်ပိူင်လၢႆးယူႇသဝ်းၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇ လူၺ်ႈလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ႁႃႉၼႆ ၼႆႉၵေႃႈႁဝ်းလူဝ်ႇၶဝ်ႈ ၸႂ် ပႃးၸႂ် လူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၾႅတ်ႊတရႄႊ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၼႆႉ ၸွင်ႇမၼ်းၵိုင်ႇတင်း တူင်ႇဝူင်းဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈႁၼ်ၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈႁႃႉၼႆၼၼ်ႉၸိုင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းယူႇသဝ်းယူႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်း မဵဝ်းလဵဝ်ၵွႆး ယူႇသဝ်းထင်ဝႆႉ။ ယွၼ်ႉမီးဝႆႉလၢႆ လၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၵၼ်မႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉလႄႈ မိူဝ်းၼႃႈၵေႃႈ တေလႆႈသိုပ်ႇယူႇၵႂႃႇ ၸွမ်း ၵၼ်ယူႇ။ ၼမ်လႄႈဢေႇ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈ ၵၢတ်ႈၵၢင်းၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈ။
သင်တေဢဝ်ပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇသေၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆၸိုင် ၵမ်ႈၼမ် တေပွင်ႇၸႂ်ငၢႆႈယူႇ တေလႆႈဢဝ်ၵၢင် ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇ။ ၵွၼ်ႇပႆႇယိုတ်းဢႃႇၼႃႇတႄႉၵေႃႈ တေဢွၼ်ၵၼ်ယၢမ်ႈၸိမ်းတူၺ်း ပိူင်ၼႆႉယူႇဢိတ်းၼိုင်ႈလႄႈ ၵူႈၵေႃႉ တေႁူႉယူႇ။ ၵူၺ်းၾႅတ်ႇတရႄႇၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇယၢမ်ႈႁူႉ ပႆႇယၢမ်ႈၸိမ်းတူၺ်း ပႆႇယၢမ်ႈမီးတူဝ်ထူပ်း မႃးသေပွၵ်ႈလႄႈ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ လူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႆႉ။ ပေႃးယဝ်ႉၾႅတ်ႇတရႄႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လႆႈ ၾၢင်ႁၢင်ႈ လၢႆလၢႆမဵဝ်းယူႇ။
တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းၶႃႈ တေယူႇသဝ်းၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈပိုတ်ႇဢူၵ်းပိုတ်ႇၸႂ် ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ဝႆႉ။ ၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ မီးၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ႁင်းၽႂ်မၼ်းလႄႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈပိၼ်ႇပၢႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ် မီးလွင်ႈၼပ်ႉယမ် ၼိူဝ်ၵၼ်ယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈ ၵဝ်ႇပဵၼ်ယႂ်ႇသေ ၵႂႃႇတဵၵ်းတဵင်ပိူၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်။ ပိူၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီမႃးတဵၵ်းတဵင်ႁဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးတႅၵ်ႈၼိူင်းၵၼ်တင်း ၵူၼ်းလူင်ၸိုင် သၽႃႇဝၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ မေႃပိုတ်ႇၸႂ်ၵႂၢင်ႈသေ ၶဝ်ႈႁႃၵၼ်လႆႈ ငၢႆႈယူႇ ယဝ်ႉလႄႈ တႄႇဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇ ၼႂ်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈလီ၊ ၼႂ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၼင်ႇၵၼ် ၵေႃႈယဝ်ႉတေလႆႈ ၶဝ်ႈႁႃဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်၊ မီးလွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ၵၼ်သေ သၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ၵၼ်။ ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်း ၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း လူဝ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်း။ ပေႃးတေဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်မႃးၸိုင် ႁဝ်းတေဢဝ် ပိုၼ်းႁႄ ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် တေၸွမ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်ပဵၼ်ယူႇ မီးယူႇယၢမ်းလဵဝ်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ငူပ်ႉငီႉၵၼ်ႁႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် တေၸုၵ်းၼိူဝ်မူႇပိူင်ႁႄ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈႁႃႉၼႆ တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ။
သင်ဢမ်ႇႁဵတ်းဝႆႉ လွင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် မိူဝ်းၼႃႈမႃး တႃႇၵူၼ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း တေယူႇသဝ်းၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇ လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ်ၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းယၢပ်ႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ ။
တႅမ်ႈ-မူၺ်ၶမ်း














ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ