ဝၢႆးၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ယဝ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ၵုမ်းၵမ်မႃးပီပၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ် တႃႇႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉငၢႆႈလူမ်မိူၼ်ဢွၼ်တၢင်းသေ ပၢႆးမၢၵ်ႈ မီးဢမ်ႇၶႅမ်ႉ ႁႃၵိၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ လႆႈၵႃႈႁႅင်းဢေႇ ၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵူႈၸိူဝ်းလႄႈ ၽၵ်းၶဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းၼမ်။
ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း ပႆႇတင်ႈတူဝ် ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးပႆႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈႁင်းၽႂ်မၼ်း ယင်းတိုၵ်ႉလႆႈယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ် တႃႇႁႃလဵင်ႉမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းယူႇၼၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA သမ်ႉပေႃးၶိုင် ၵဵပ်းငိုၼ်း ယွၼ်းၶွၼ်ႇ တႃႇလဵင်ႉၵူၼ်းသိုၵ်းယဝ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသႅၼ်ဝီ ယူႇယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ်မႃး ၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းၼႆ – ၼၢင်းလူႇ ၵူၼ်းမိူင်းသႅၼ်ဝီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“မဵဝ်းၵူၼ်းၶၢႆတၢင်းၶၢႆၼႆၼႃႇၼေႃႈ။ မၢင်ဝၼ်းၵေႃႈၶၢႆလႆႈ မၢင်ဝၼ်းၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇလႆႈၵေးလၢင်းမၼ်းၵွၼ်ႇ။ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၶဝ်မႃးပိုတ်ႇပၢင်လွင်းၼႆႉ တၢင်းၶၢႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၶၢႆလီ။ ဢမ်ႇပေႃးမီးၵူၼ်းသိုဝ်ႉၵိၼ်။ ပိူၼ်ႈဢဝ်ငိုၼ်း ၵႂႃႇၸၢႆႇတီႈပၢင်လွင်းမူတ်း။ ပၢႆသေလိူဝ် လူဝ်ႇလဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်း ၶၼ်ၵုၼ်ႇၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်း ၵေႃႈၵႃႈထႅင်ႈ။ ဢၼ်ႁႃလႆႈႁႄ ဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈၸၢႆႇႁႄၼႆ သမ်ႉပေႃး ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵုမ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ ဝႃႈၽႂ်ၶၢႆတၢင်းၶၢႆၵေႃႈ တေလႆႈသႂၢင်းၶွၼ်ႇပၼ် တီႈၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶဝ်ၼႆထႅင်ႈဝႃႇ။ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ၶဝ်မႃးမိပ်ႇ ငႅၼ်းတေႃႇ ႁဝ်းၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ-”။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ပေႃးထိုင်မႃး ႁၢင်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊၼႆႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ တေၸႂ်ႉၵူၼ်းၶၢႆၵုၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၶၢႆ ၽၵ်းၶဵဝ် ၸွမ်းသွင်ၽၢၵ်ႇၶၢင်ႈတၢင်းလူင် တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ၶၢႆႉၶဝ်ႈၵႂႃႇၶၢႆ ၼႂ်းၵၢတ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်တေပိုတ်ႇ တီႈႁိမ်းတူဝ်းၵဵတ်ႉ (ဢေႊသျႃႊဝေႃႊ) ဢိူင်ႇပၢင်ႇလေႃႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တီႈၵၢတ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်တေပိုတ်ႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶၢတ်ႈဢဝ်သေ ပေႃးပဵၼ်ႁွင်ႈၶၢႆယႃႈယႃ ၼိုင်ႈလိူၼ် တေလႆႈပၼ် 5 သႅၼ်ပျႃး၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆမၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇသမ်ႉ ၼိုင်ႈလိူၼ် 5 မိုၼ်ႇပျႃး၊ ႁွင်ႈၶၢႆ ၽၵ်းၶဵဝ်သမ်ႉ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႂ် 2 မိုၼ်ႇပျႃးလႄႈ ၵႃႈၵဵပ်းယုၵ်းယၢၵ်းသမ်ႉ ၼိုင်ႈလိူၼ် 15,000 ပျႃး။ ၶွၼ်ႇတင်းသဵင်ႈၼႆႉ တေလႆႈသႂၢင်းပၼ်တီႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA တင်းသဵင်ႈၼႆ – ၼၢင်းလႅင် ၵူၼ်းၶၢႆၽၵ်းၶဵဝ် ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶၢႆၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ဢွၼ်ႇဢိတ်းဢွတ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉၵေႃႈ ယၢပ်ႇႁႅင်းယူႇဢေႃႈ။ ၶၢႆၵၢတ်ႇႁမ်ႉဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းၼမ် -”။
မိူဝ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉတင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ်ႁူမ်ႈၵၼ် ပိုတ်ႇၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 လွပ်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁႂ်ႈလုမ်ႈၾႃႉႁူႉဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေႃႇသူႈတိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈၸဝ်ႈဢႃႇ ၼႃႇသေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵႂႃႇမႃးပႆ ႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလိူဝ်ၵဝ်ႇၼႆသေတႃႉ ဝၢႆးလင် ၵုမ်းၵမ်လႆႈဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၸွမ်းၼင်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉၼႆ ၸၢႆးသၢင်ႇဢၢႆႈ ၵူၼ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“မိူဝ်ႈတႄႇတႄႇၶဝ်ႈမႃးယူႇတႄႉ ၶဝ်ဢမ်ႇဝႃႈသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ လႆႈၵူဝ်ၵူႈလွင်ႈ ၵူႈၾၢႆႇယဝ်ႉ။ လႆႈၵူဝ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်လႃႇၼႆ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶဝ် ဢမ်ႇပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၶႃႈလူင်။ ၽိတ်းႁႃႉ ထုၵ်ႇႁႃႉၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႅတ်ႈၸေး တွင်ႈထၢမ်လီလီ။ ပေႃးၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ်ၼိူဝ် ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ ၼႆၵေႃႈ ၶဝ်တေႁွင်ႉဢဝ် ၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ “ႁဝ်းၶႃႈ တေယွၼ်းသပ်းလႅင်း” ၼႆၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးၶႃႈ။ ၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်လၢတ်ႈႁႄဢိတ်း။ ဝၢႆးမႃးၵေႃႈ ထုပ်ႉထုပ်ႉပေႃႉပေႃႉ ႁႅမ်ႁႅမ်ၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၵူၼ်း ၵေႃႉၼၼ်ႉ မၼ်းမီးတၢင်းၽိတ်းတႄႉႁႃႉ ဢမ်ႇမီး တၢင်းၽိတ်းႁႃႉၼႆ ၶဝ်ဢမ်ႇဝႃႈ ၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈ လူး-”။
တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA မိပ်ႇငႅၼ်း တဵၵ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶၢတ်ႈပၼ်ဢွင်ႈတီႈလိၼ် တႃႇၽုၵ်ႇဢွႆႈလႄႈ ႁဵတ်းသူၼ်ၵူၺ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တဵၵ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၼိုင်ႈဝၢၼ်ႈလႂ် ဢေႇသုတ်း 2 ၵေႃႉ။ သင်ဢမ်ႇႁႃပၼ်လႆႈၸိုင် သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၶဝ်ႈၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ထိုင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ်ႁင်းၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉဢူၼ် ငဝ်းလၢႆးဢမ်ႇတၢႆတူဝ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢဝ်ၾိင်ႈထုင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၶေႃႈဢၢင်ႈ/ ႁဵတ်းၼႃႈတိူဝ်ႈသေ ပၼ်ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် တီႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းဝဵင်း၊ ၼႂ်းပွၵ်ႉ၊ ၼႂ်းဢိူင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ တဵၵ်းၸႂ်ႉႁဵတ်းပွႆးလၢမ်း ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ပိူဝ်ႈတႃႇ ပိုတ်ႇလႆႈပၢင်တေႃႇ လွင်းၵႂႃႇဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ဝႃႈၼႆ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ၵုမ်းၵမ်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်ပီပၢႆ တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ မီးပၢင်တေႃႇလွင်း၊ ႁူင်းမိပ်ႇၼူတ်ႈ၊ ႁူင်းပျေႃႇမူၼ်ႈ ၼမ်မႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾိင်ႈယၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလူႉ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ဢမ်ႇမီးမၢႆမီႈသုမ်းငမ်းလႄႈ ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈ၊ ၵူၼ်းၸူၼ်ၵေႃႈၼမ်မႃး ထိုင်တီႈ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းၵၼ်တၢႆ ဢဝ်ၶွၼ်ႉပေႃႉထုပ်ႉၵၼ်တၢႆ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင် ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈႁူပ်ႉၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ (ဢိင်ႇသၼ်ႇ) ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းၵႃႉၶၢႆၶၢတ်ႇ ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ။ ၶၢဝ်းတၢင်း ၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃး တေႃႉၵုၼ်ႇယၢပ်ႇၵိၼ်းႁႅင်းသေ တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ် လုၵ်ႉတီႈၼိုင်ႈၸွႆႉ 8,000 ပျႃး ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇထိုင် 20,000 ပျႃး၊ ၶဝ်ႈသၢၼ်ၼိုင်ႈထူင် 30 ၸွႆႉ 140,000 ၶိုၼ်ႈထိုင် 200,000 ပျႃး။
ယွၼ်ႉၼၼ် ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA လူတ်းယွၼ်ႇပၼ် ၵႃႈၶၼ်ၶွၼ်ႇ ဢၼ်တေၵဵပ်း ဢဝ်တီႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ် ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီလၢႆလၢႆတီႈ။ ပွႆႇသႂ်ႇ ပႃးၵၢတ်ႇလူင် ၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁၢမ်းဢွင်ႈတီႈၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇ၊ ၽၵ်းၶဵဝ်မႃး။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈဢိပ်ႉဢွပ်ႉၵၼ် ၶၢႆတၢင်းၶၢႆ ႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်းလူင် ဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼၼ်ႉၵူၺ်း။
တႅမ်ႈ – ၽူၺ်းၼုမ်ႇ
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ