ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၻူဝ်ႊၼေႃႊ ထရမ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ – ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇၵုမ်းထိင်းလွၵ်းလၢႆး ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼိဝ်ႊၶလီႊယိူဝ်ႊ မိူင်းဢီႊရၢၼ်ႊၼႆသေ တေႁူပ်ႉဢုပ်ႇတင်း မိူင်းဢီႊရၢၼ်ႊ ၵႂႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉ တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 21/04/2025 ၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈမူႇဝႃႇတ ၼိဝ်ႊၶလီႊယိူဝ်ႊ ဢီႊရၢၼ်ႊသေ တေဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလႆႈမႃးၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ဢၼ်တင်းသွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ။
ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၻူဝ်ႊၼေႃႊ ထရမ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ – တီႈၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉ တေမီး ၽူႈမီးၸၼ်ႉသုင် တင်းသွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ သင်ဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ် သေဢၼ် ဢၼ်ၸိုင် တေပဵၼ်ဝၼ်းႁၢင်ႈႁၢႆႉ တႃႇဢီႊရၢၼ်ႊတႄႉတႄႉၼႆ – လွၵ်ႇငိုတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ဢမေႊရိၵၼ်ႊတင်း ဢိတ်ႉသ်ရေႊ မၢပ်ႇၼႄးဝႃႈ ဢီႊရၢၼ်ႊ ၶတ်းၸႂ်ၵေႃႈသၢင်ႈၶိူင်ႈယိပ်း ၼိဝ်ႊၶလီႊယိူဝ်ႊ ဝႃႈၼႆ။ ဢီႊရၢၼ်ႊတႄႉ တုမ်ႉတွပ်ႇဝႆႉဝႃႈ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၵၢၼ်ႁႅင်းထၢတ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၵူၺ်း – ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပီ 2015 ပၢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ပႃႊရႅၵ်ႉ ဢူဝ်ႊပႃႊမႃႊၼၼ်ႉ လႆႈဝႆႉၶေႃႈတူၵ်းလူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ တႃႇတေၵုမ်းထိင်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၼိဝ်ႊၶလီႊယိူဝ်ႊ ဢီႊရၢၼ်ႊ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ဢီႊရၢၼ်ႊၵေႃႈ ပၼ်ၶႂၢင်ႉၽူႈလူင်ႉ လႅၼ်ႇၵူႈမိူင်းမိူင်း ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းပႂ်ႉတူၺ်းၸွမ်း ၼႂ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈၼိဝ်ႊၶလီႊယိူဝ်ႊ ၼႂ်းမိူင်း (ပြည်တွင်း နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို)။
ၵူၺ်းၵႃႈ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 2016 ၻူဝ်ႊၼေႃႊ ထရမ်ႉ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၵမ်းထူၼ်ႈ ၼိုင်ႈသေ မွတ်ႇယႃႉပႅတ်ႈ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၵႂႃႇ ၾၢႆႇလဵဝ်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢီႊရၢၼ်ႊၵေႃႈ တိူဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ထတ်းထွင် ႁႄႈထၢတ်ႈ ၼိဝ်ႊၶလီႊယိူဝ်ႊ (နျူကလီးယား ဓာတ်သတ္တု) ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၼႆ – ၸုမ်း IAEA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ဢၢင်ႈဢိင် – BBC
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ