ၵၢင်လိူဝ်ၵျုၼ်ႊ 2018 ၼႆႉမႃး မီးၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၵိုင်၊ မွၵ်ႇမႂ်ႇ၊ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းပၼ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈသိုၵ်း ၼႆၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း လၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႅၼ်ၵၢၼ် ဢထမ်မ တဵၵ်းၵဵပ်းသိုၵ်း – ၵူၺ်းၵႃႈ သင်တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃး တႄႉ တၵ်းတေလႆႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း 5 ပီ ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇသေ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တမ်းပိူင် ဝႆႉ မီးယူႇ သၢမ်ယၢင်ႇ – (1) မႃးႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း လူၺ်ႈၼမ်ႉၸႂ်/ႁပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်လွၼ်ႉသိုၵ်း ။ (2) မႃးႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းလူၺ်ႈပုၼ်ႈၽွၼ်းသမ်ႉ တၵ်းတေလႆႈႁၢပ်ႇ ၵၢၼ်သိုၵ်း တီႈဢေႇသုတ်း 5 ပီ ။ ၽူႈၸၢႆး ဢႃယုတဵမ် 18 ပီ ၵူႈၵေႃႉ တၵ်းလႆႈ ႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းဢၼ်ၼႆႉ။ ပေႃးထိုင် 5 ပီ ဢဝ်ဝႂ်သေ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းလႆႈ။ (3) ဢမ်ႇဝႃႈယိင်းဢမ်ႇဝႃႈၸၢႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈ မေႃၵၢၼ်သိုၵ်း ႁႂ်ႈမေႃႁူႉ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶေတူဝ်ၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈမေႃႁူႉပေႃႇလသီႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း ပိူင်မိူင်းႁဝ်း – ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈၼမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်းလၢတ်ႈဝႃႈ – “ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးပုၼ်ႈၽွၼ်းတူၵ်းမႃး၊ ပေႃးပုၼ်ႈၽွၼ်းမၼ်းမီးၼႆ  ယႃႇပေဝႄႈပုၼ်ႈၽွၼ်းလႃႈ။ ပေႃးထၢမ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸွင်ႇႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း သမ်ႉဝႃႈ ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းယူႇ ပေႃးဝႃႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းဢမ်ႇဢဝ်ၼႆႉ မၼ်းတေႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်လႃႇ။ —- ပုၼ်ႈၽွၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇႁူႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢိူဝ်ႈ ” – ဝႃႈၼႆ။

ဝူင်ႈပူၼ်ႉၼႆႉမီးၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ တင်းထုင်ႉလၢင်းၶိူဝ်းမိူင်းပၼ်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းၵႂႃႇ 50 ၵေႃႉ။ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇ ၼူၵ်ႉယုင်းလၢင်းၶိူဝ်း ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း။

မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးလၢႆပီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃး လုၵ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ် ၊ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵႂႃႇလၢႆလၢႆၵေႃႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် တူၵ်းၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွင်းသေ ၾၢႆႇပႃႇတီႇ တုၵ်းယွၼ်း ယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်း ယင်းငိူင်ႉပၢႆႈ ဝႆႉ ဢမ်ႇႁတ်း ပွၵ်ႈၶိုၼ်း မိူင်းၵိူတ်ႇၵေႃႈမီး ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵူၼ်းသိုၵ်းမႂ်ႇၼႆႉသေ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – “ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ် ၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်၊ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ် ၵၼ်ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇမေႃၵူႈၵေႃႉ။ ဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း မႃး ဢမ်ႇဝႃႈလႆႈ။ တေႃႈၼင်ႇမိူင်းထႆး ၼိုင်ႈပီ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ပိူၼ်ႈယင်းၾွၼ်ႉယူႇၵူႈပီ။ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ယူႇၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်း ႁဝ်းဢမ်ႇသွၼ်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ပေႃးၼႆ တေႁဵတ်း ႁိုဝ်ၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ၵဝ်ႇလႃႇ ပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၶိုၼ်ႈမႃး တေႁဵတ်းႁိုဝ်ယူႇ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ပၢႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸဵမ်ယိင်းၸဵမ်ၸၢႆး ႁႂ်ႈမေႃ ၵႅတ်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။  ႁႂ်ႈဢထမ်ႇမ တႄႉဢမ်ႇမီး ” – ဝႃႈၼႆ။

သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈတႄႉ တမ်းပိူင်သိုၵ်း 6 ၶေႃႈ ၼိူဝ်ၸုမ်းၵိုတ်းသိုၵ်းဝႆႉဝႃႈ – (1) တေ ဢမ်ႇလႆႈၵဵပ်းသိုၵ်း/ ဢမ်ႇလႆႈၶႂၢၵ်ႈႁႅင်းသိုၵ်း၊ (2) တေဢမ်ႇလႆႈ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၊ (3) တေဢမ်ႇလႂ်ႈၶႂၢၵ်ႈပၵ်းတပ်ႉမႂ်ႇ၊ (4) တေဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈၵႅဝ် ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (5) တေဢမ်ႇလႆႈၶႃႈႁႅမ်သၢႆၸ်ႂၵူၼ်း၊ (6) တေဢမ်ႇလႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်းတႄႉဝႃႈ ပိူင်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ 6 ၶေႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း။ ဢၼ်လူင်း လၢႆးမိုဝ်းလႆႈၸႂ်ႈၵၼ်တီႈ လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ NCA ဢမ်ႇမီး။ ၶၢဝ်းၵိုတ်းသိုၵ်း ဢဝ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆးၵေႃႈ မီးပိူင် သိုၵ်း 6 ၶေႃႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇဝႃႈၼႆ။