ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်တတ်းၶၢတ်ႇ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ် ၵူႈမိူင်းမိူင်းသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင် လူႉတၢႆ ၸၢင်ႈၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼႆ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 24/03/2025 ၼႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင်လူႉတၢႆၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ – ပိုၼ်ႉတီႈ ဢႃႇၾရိၵ သႃႊႁႃႊရ (ပိုၼ်ႉတီႈႁၢတ်ႇသၢႆး) လႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈဢေးသျႃးၸဵင်ႇၸၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈပီ 2024 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃယု ၾၢႆႇတႂ်ႈ 5 ၶူပ်ႇ လူႉတၢႆမီး 4.8 လၢၼ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင် ဢႃယုၾၢႆႇတႂ်ႈ 1 လိူၼ် မီး 2.3 လၢၼ်ႉ။ ဝၢႆးလင်ပီ 2000 မႃးၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလူႉတၢႆ လူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ 50% ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ယွၼ်ႉၺႃးတတ်းၶၢတ်ႇ ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်လႄႈ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ယွမ်းလူင်း၊ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းႁွင်ႈယႃ၊ လႆႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈ လွင်ႈသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ (ကာကွယ်ဆေး)၊ လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈလမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း ယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ် ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉ/ ၼၢဝ်ၶူတ်း (ငှက်ဖျား) လူတ်းယွမ်းလူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵူႈဝၼ်းၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ မွၵ်ႈ 5,000 ၵေႃႉ လႆႈႁူပ်ႉလွင်ႈၵိူတ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇမီးသၢႆၸႂ် – သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ RFA ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။