တႄႇၼႂ်းႁူဝ်ပီ 2025 ၼႆႉမႃး သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇၼိူဝ်သိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းဝႃႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ မူၼ်ႉမႄးၶိုၼ်း ႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း ႁွင်ႉဢဝ်မေႃယႃ ၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM ဝႆႉၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉလႄႈ တႄႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းပိုတ်ႇၶိုၼ်းႁူင်းယႃလူင် တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇၵူၼ်းပဵၼ် ၽွမ်ႉယဝ်ႉၼႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁူၺ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ်၊ သင်ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃလူင်ၸိုင် တေဢမ်ႇၵဵပ်းငိုၼ်းၵႃႈၸႂ်ႉ ၸၢႆႇၼမ်ၼႆသေတႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉဢမ်ႇပဵၼ်မႃးၼင်ႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၵေႃႉၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ်တီႈ ႁူင်းယႃလူင်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
“ႁဝ်းဢမ်ႇယၢမ်ႈငိၼ်းသေပွၵ်ႈ။ ၶဝ်ယွၼ်းၵႃႈတီႈၼွၼ်းႁဝ်း ၼိုင်ႈၶိုၼ်းၼႆႉ 15,000 ပျႃး။ ၼႆႉပႆႇပႃးၵႃႈ ယႃတူဝ်ႁဝ်းလူင်။ သမ်းၶဵမ်ၼၢဝ်ဢွၼ်ႇ ၼိုင်ႈမၢၵ်ႈၵူၺ်းၵေႃႈ လႆႈပၼ် ဢၢၼ်ႇႁူဝ်မိုၼ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇၸၢႆႇငိုၼ်းဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်သမ်ႉဢမ်ႇယႃပၼ်ႁဝ်း ဢီႈသင်။ ပၢႆသေလိူဝ် ႁဝ်းဢမ်ႇမီးငိုၼ်းယဝ်ႉ ၵႃႈဢီႈယႃၵေႃႈ ၶဝ်ယွၼ်းၵႃႈဝႃႈၵႃႈ။ တေဝႃႈ ၵႂႃႇယႃတၢင်ႇတီႈၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၼမ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈသထေးလူး။ ၵိၼ်းယူႇဢိူဝ်ႈ” – ဝႃႈၼႆ။
တင်ႈတႄႇ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်မႃး ၾၢႆႇသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶဝ် တေႃႉဢဝ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ၼႂ်းႁူင်းယႃလူင်ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၵႂႃႇတၢင်းဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး) တင်းၼမ်ယဝ်ႉလႄႈ တီႈႁူင်းယႃလူင် ၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇယူတ်းယႃပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ်ႁႂ်ႈၸေးမဵဝ်းမၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵႂႃႇသူင်ႇၼႃႉၶဝ် ယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃလူင် ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇ ပေႃႉထၢတ်ႈမၢၼ်ႇ ၸႅတ်ႈတၢင်းပဵၼ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ သဵင်ႈႁူဝ်မိုၼ်ႇမၼ်းၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ ႁဝ်းၵႂႃႇပေႃႉ ထၢတ်ႈမၢၼ်ႇ လႆႈပၼ်ၶဝ် 4 သႅၼ် 4 မိုၼ်ႇၵမ်းလဵဝ်။ မိူဝ်ႈတႄႇ ၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇဢဝ်ၵႃႈဢီႈယႃ တေယႃပၼ်လၢႆလၢႆၼႆလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈၸင်ႇၵႂႃႇ။ ႁဝ်းထၢင်ႇဝႃႈ ပေႃးၶဝ်ဢဝ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇဢဝ်ၼမ်ၼင်ႇ ၵဝ်ႇၼႆၼၼ်ႉ ၼႃႇ။ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉယဝ်ႉၶႃႈၼႆႉ ၵိၼ်းၸႂ်ၵျႃႉၼင်ႇၵဝ်ႇၶႃႈဢေႃႈ။ တေဝႃႈဢမ်ႇယႃသေမိူဝ်းၶိုၼ်းၼႆၵေႃႈ ၼႃႉႁဝ်းသမ်ႉ ပေႃးၵိၼ်းၼႃႇယဝ်ႉ” – ဝႃႈၼႆ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ တီႈႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် တေႃႉတႄႉ ယူတ်းယႃပၼ်လႆႈ ၶႆႈဝတ်းၼၢဝ်၊ ၵိူတ်ႇလုၵ်ႈ၊ ၵူတ်ႇထတ်းပၼ် တၢင်းပဵၼ်ၶူးၼင်လႄႈ ၶေႃး၊ ပေႃႉထၢတ်ႈမၢၼ်ႇပၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း။ တွၼ်ႈတႃႇ တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်းတႄႉ ဢမ်ႇယူတ်းယႃပၼ်လႆႈၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဢၼ်ၵႆႉၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
“လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလီပဵၼ်။ ၼႆႉပဵၼ်ႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်းလူး။ ၼႂ်းႁူင်းယႃလူင်ၼႆႉ မီးၽူႈမၢၵ်ႈ မီးသထေးၶဝ် လူႇဝႆႉၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၵွတ်းၽၢၼ် ဢမ်ႇမီးႁႅင်းငိုၼ်း ၵႂႃႇယူတ်းယႃၼၼ်ႉၼႃႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇယူႇလီ တေလႆႈၼွၼ်းၶၢင်ႉသေ ယႃၼႆ ၵႃႈတီႈၼွၼ်းၵေႃႈ ဝႃႈယွၼ်းဝႃႇ။ ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈငိၼ်းသေပွၵ်ႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတႄႉ တၢႆလၢႆလၢႆၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ။ သင်မိူၼ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵေႃႈလီ ႁႃငိုၼ်းငၢႆႈၼႆတႄႉၵေႃႈ ဝႆႉၵမ်ႉလႄႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ ပၢႆသေလိူဝ် လႆႈပၢႆႈပၢင်တိုၵ်း သုမ်းၶူဝ်းႁိူၼ်းယေးၵူႈလွင်ႈ ၵၢၼ်တႃႇႁဵတ်းၵေႃႈဢမ်ႇမီး။ ပၢႆႈသေပွၵ်ႈယူႇၶိုၼ်း တႃႇၵိၼ် ၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ ပေႃးၵိၼ်းၼႃႇယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉ တႃႇၼႂ်းႁူင်းယႃလူင်ၼႆႉ ၵဵပ်းဢဝ်ၶွၼ်ႇတီႈ ၵူၼ်းမိူင်းသေ သိုဝ်ႉဝႆႉလူး။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉဝႃႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸၢႆႇၵႃႈယႃႈယႃၶိုၼ်းၼႆႉ ပႆႇၸႂ်ႈလွင်ႈမၼ်း။ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆႉ ယိင်ႈႁိုင်ယိင်ႈမိူၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ၶိုၼ်းတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇပိူင်ႈသင်ၵၼ်” – ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းႁူင်းယႃလူင် ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၸၢင်ႈဢဝ်မေႃယႃ ၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM ဝႆႉၼၼ်ႉ မႃးႁဵတ်း ၵၢၼ်ဝႆႉလႄႈ လႆႈႁူႉဝႃႈပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈတင်းသဵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် သင်ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဢမ်ႇယူႇလီ ၶႂ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶႂ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတၢင်း ပဵၼ်ၼႆၸိုင် လႆႈၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းၵူတ်ႉၶၢႆသေ ၵႂႃႇယူတ်းယႃတီႈႁွင်ႈယႃပရႁိတ ဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႃးႁူႇ ပိုတ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
















ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ