ဝၼ်းတီႈ 13/03/2025 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင် ၶွပ်ႈတဵမ် 498 ပီၼႆသေ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းလႄႈ ပီၼႆႉ ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလႆႈၸတ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်။ တႃႇႁႂ်ႈ တႆးလႅင် တေဢမ်ႇလူင်လိုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇၸတ်းၸွမ်းဢွင်ႈတီႈဢၼ် တပ်ႉသိုၵ်းတႆးလႅင် SNA ၵုမ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၽွင်းငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းတိုၵ်ႉသုၵ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ သင်ၵူၼ်းမိူင်း ၸတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၵေႃၵူၺ်းၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃးပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်း ၶိုင်ယႃႉၵဝ်းတႃႇသေႇ။ တႃႇၸတ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင်ၼႆႉ ယွၼ်ႉလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသေ ၸင်ႇၸတ်းၵႂႃႇၸွမ်းဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းတႆးလႅင် SNA ၵုမ်းဝႆႉ ၼႂ်းတိူင်းၸႄႈၵႅင်း မိူၼ်ၼင်ႇ – ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း ၊ မိူင်းၵွင် ၊ မိူင်းယၢင်း ၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင်ၼႆႉ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႅင် SNYO ၼမ်းၸတ်းမႃးမိူဝ်ႈပီ 2016 တီႈဝဵင်း လိူဝ်ႇ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈ 2019 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸတ်းပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 3 တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ပီ 2025 ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 9 ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင်ၼႆႉ လႆႈၼပ်ႉဢဝ်ဝၼ်းဢၼ် ၸဝ်ႈလူင်မိူင်းယၢင်းလႄႈ ၵေႃႉပဵၼ် လုၵ်ႈ ၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ ဢွၼ်ႁူဝ်လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်တီႈမိူင်းယၢင်းသေ ဢွင်ႇပေႉမိူင်းဢႃႇဝ (ဢိၼ်းဝႃႉ) မိူဝ်ႈပီတႆး 1621 (ပီသ်ၵရဵတ်ႈ 888 ) ပီသႃသၼႃ 2070 ပီၶရိတ်ႉ 1527 ။ သင်ၼပ်ႉဝၼ်းၼၼ်ႉ မႃးထိုင်ပီၶရိတ်ႉ 2025 ၼႆႉ ၶွပ်ႈတဵမ် 498 ပီယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

သင်တူၺ်းၼႂ်းပိုၼ်းပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၸိုင် ၸၢဝ်းတႆးလႅင်ၼႆႉ ယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်းမႃး ၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉမႃး လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈမႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၸၢဝ်းတႆး လႅင် ယူႇသဝ်းမႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်တႄႉ မိူၼ်ၼင်ႇ – မိူင်းၵွင် ၊ မိူင်းယၢင်း ၊ မၢၼ်ႈမေႃႇ ၊ ၵၢတ်ႇလိုဝ်း ၊ သွင်သူပ်း ၊ ဝဵင်းသိူဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၸၢဝ်းတႆးလႅင် တူၵ်းယူႇတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သေ တိုၵ်ႉၺႃးႁႅင်းႁိပ်ႈဝႆႉလၢႆၾၢႆႇ မႅၼ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉသုၵ်ႉယုင်ႈဝႆႉ။ ပႆႇမီးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်တဵမ် ထူၼ်ႈ။

ၺႃးၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵၵ်းမႃးလၢႆၸူဝ်ႈလၢႆပၢၼ်သေတႃႉ ၸၢဝ်းတႆးလႅင်ၼႆႉ ဢမ်ႇယွမ်းပွႆႇပႅတ်ႈၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉ ၵၢၼ်ၶိူဝ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆး တေဢမ်ႇႁၢႆၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁၵ်ႉသႃမႃး ထိုင်ႁၢၼ်ႉတေႃႈ လဵဝ်။

ၼႂ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင်ၼႆႉ မီးၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းတႆးလၢႆၸုမ်း  ယိုၼ်ႈလိၵ်ႈႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း။ ၼႂ်း ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး TSU တႄႉ တႅမ်ႈလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင်ဝႆႉဝႃႈ – “ဢိင်ၼိူဝ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈတႆးလႅင်ၼႆႉသေ ႁႂ်ႈၸၢဝ်းတႆးလႅင် မီးၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃးထႅင်ႈ။ ဢၼ်ႁၵ်ႉသႃ လိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆးမႃးထိုင်ႁၢၼ်ႉၼႆႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇ တေႃႇသူႈတႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်လႄႈ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် တင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးတင်းသဵင်ႈ ၵႂႃႇသေၵမ်း”- ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉသေ ၸၢဝ်းတႆးလႅင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ – “ၼႂ်းၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသင်ၼမ်။ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈတႆးႁဝ်း သိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ တႃႇၸိူဝ်ႉ ၶိူဝ်းၵႂႃႇ။ ၶတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈထုင်း၊ ပၢႆးမွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းၵႄႈၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ် မိူင်းသုၵ်ႉၼႆႉ ႁႂ်ႈမေႃတူၺ်းငဝ်းလၢႆးသေ ယူႇလွတ်ႈၵႂႃႇလႆႈၼႆ ၶႂ်ႈသင်ႇထိုင်ၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။  

မူႇၸုမ်းၵေႃၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးလႅင် Shanni Nationalities Unity Association SNUA ၵေႃႈ ယိုၼ်ႈလိၵ်ႈထိုင်ၼႂ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉဝႃႈ – “ ႁႂ်ႈဝႆႉယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇၵေႃႈတင်ႈၸႄႈ မိူင်းတႆးလႅင်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမေႃၽိုၼ်ႉၽူးၶိုၼ်းၼႃႈလိၼ်ဢၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး၊ ႁႂ်ႈၸၢဝ်းတႆး လႅင် မေႃဝႆႉတႃႈမုင်ႈဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်သေ ၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈမီးမႃးၸႄႈမိူင်းတႆးလႅင်”- ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ် တေထိုင်တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းၼၼ်ႉ တၵ်းလူဝ်ႇမီးႁႅင်းၵူၼ်းလႄႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ပၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ပၢႆးတူင်ႇၵူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တၵ်းလူဝ်ႇမီးဢဵၼ်ႁႅင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၶဝ်ႈထိုင်လႆႈၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႅင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ – “မိူဝ်းၼႃႈမႃး ၶႂ်ႈႁၼ်ၸၢဝ်းတႆးလႅင် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၼႂ်းတူင်ႇ တၢင်ႇၵူႈတီႈတီႈလႆႈ။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶိူဝ်းတႆးလႅင်ႁဝ်း ယူႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ် တင်း ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ ၵူႈမူႇၵူႈ ၸုမ်း လႆႈၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ တိုၵ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်းၶတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၽႂ်မၼ်းလႄႈ တိုၵ်ႉႁႅင်းဢေႇဝႆႉတႃႇပူၵ်းပွင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ မၼ်းမိူၼ်ဝႃႈ တႆးလႅင်ၼႆႉ ပႆႇမီးၽႂ်ႁူႉၸၵ်းၼမ်။ မိူဝ်ႈၼႃႈမႃး ၶႂ်ႈၵွင်ႉသၢၼ်လႆႈတႆးၵူႈတီႈတီႈ။ တေႃႈၼင်ႇ ၶိူဝ်းတႆးၼင်ႇၵၼ် ပႆႇႁူႉဝႃႈမီးတႆးလႅင် ၵေႃႈမီး”- ဝႃႈၼႆ။  

ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလႅင်ၼႆႉ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ႁၵ်ႉသႃ ပႂ်ႉပႃးၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆးၽႂ်မၼ်းဝႆႉ ၸွမ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼိူဝ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်  မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၽႃၵၢၼ်ႉ ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ ၊ ႁုင်းမၢၵ်ႇ လၢင်း ၊ ၶမ်းတီႈ ၊ ၵၢတ်ႇလိုဝ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းတိူင်းၸႄႈၵႅင်းလႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸေႈၼႃး ၊ မၢၼ်ႈမေႃႇ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။