Tuesday, January 27, 2026

ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇတႆး ၶိူဝ်းလဵဝ်

လွင်ႈပဵၼ်မႃး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈႁွင်ႉဝႃႈ ဝၼ်းတႆး ၼႆၵေႃႈမီး။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉ ႁွင်ႉဝၼ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၼႆၵေႃႈမီး မၼ်းပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆ။

လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်မႃးၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈလႄႈ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ၵႂၢမ်းဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း” – “ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း” ၼႆႉ ၶေႃႈတီႈပွင်ႇမၼ်း တင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။

မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် Nation ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းမၢႆထိုင် ၵူၼ်းမိူင်းတင်းသဵင်ႈ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းလဵဝ်ၵၼ် ၽႅၼ်ႇလိၼ်လဵဝ်ၵၼ် မၼ်းပွင်ႇၸိူင်ႉၼႆ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပွင်ႇၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ပေႃးဝႃႈထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊၼႆႉ မိူဝ်ႈႁဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ယူႇတီႈတွင်ႇၵျီးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈတႆး၊ ဢၢင်းသႃး၊ ထၼု၊ ပဢူဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်မႃးႁူမ်ႈၵၼ်သေႁဵတ်းပွႆး။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ မၼ်းပဵၼ် ၸိူင်ႉၼၼ်။

ဝၢႆးၼႆႉမႃး မၼ်းပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ မီးလွင်ႈတၢင်းမၼ်းပဵၼ်လၢႆပိူင် – ပိူင် 1 ၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇဝႃႈတီႈ တင်းၾၢႆႇၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ဝႃႈပေႃးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၵႅပ်ႈၼႃႇဢိူဝ်ႈ။ မၼ်းပွင်ႇထိုင်တႆး မဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ မၼ်းတေဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ ႁဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ဝၼ်းၸႄႈမိူင်းတႆး မၼ်းတေလီဢိူဝ်ႈ (သျှမ်းပြည်နယ်နေ့) ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။

ၸိူဝ်းဢၼ်ႁၼ်လီၵေႃႈမီး ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လီၵေႃႈမီး ၵူၺ်းၵႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈ ဢၼ်မႄးၸိုဝ်ႈမႄး သဵင် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တေလႆႈဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်သေမႄး။ မိူၼ်မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊၼႆႉ တေမႄးၸိုဝ်ႈမႄးသဵင် မိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်လႆႈဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်လူး မိူၼ်ၸိူင်ႉ – “ၶႃႊၶၢတ်ႊတိူဝ်ႊ” ႁႂ်ႈမၼ်းမႃးပဵၼ် “ၶူဝ်ႊၶၢတ်ႊတိူဝ်ႊ” ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်လႆႈဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်လူး “ပွမ်ႊပေႊ” ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ် “မူမ်ႊပၢႆႊ” ၼႆ ၶဝ်လႆႈဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်လူး မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵဝ်ၸိူၵ်ႈၸိူင်ႉၼႆဢိူဝ်ႈ မႃးမႄးၸိူင်ႉၼၼ် မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလူး။

ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ယူႇတီႈ ၵူၼ်းလူင်သေ ဢွၼ်ၵၼ်မႄးမႃးၵေႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၸိူၵ်ႈၵေႃႈ မီးမႃးယဝ်ႉ ၼႄႉၼွၼ်းယဝ်ႉ ပေႃးမီးမႃးၵေႃႈ သၢၼ်ၶတ်းယဝ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆဢိူဝ်ႈ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈ ၶုၵ်ႉၸႂ်လႆႈ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽိူဝ်ႇတႃႉတေပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵူၺ်းယူႇၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ပေႃးၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းတေႁူမ်ႇငမ်း တင်းသဵင်ႈဢိူဝ်ႈ။ ႁဝ်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈဝူၼ်ႉမႃးၸိူင်ႉၼႆ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဝူၼ်ႉမႃးၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ဝၼ်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၼႆႉ မၼ်းယူႇတီႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူဝ်းပလွင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူဝ်းတဢၢင်း ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇၼႆႉ ၵေႃႉလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ပေႃးမၼ်းၸဝ်ႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၼႆႉ မၼ်း ပွင်ႇထိုင်တႆးမဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇပႃးႁဝ်းၼႆတႄႉ ၸွင်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းႁိုဝ်။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပွင်ႇထိုင် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မဵဝ်းလဵဝ် မၼ်းၸဝ်ႈပွင်ႇၸႂ် ၸိူင်ႉၼႆ။

လိူဝ်သေ ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇယဝ်ႉ ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပႃး – ထၼု၊ ပဢူဝ်း၊ ဝႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶၢင်မိူင်းတႆးပႃးမူတ်း ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းႁူမ်ႇငမ်းတင်း သဵင်ႈၼႆသေ ၶဝ် ၵေႃႈၸင်ႇၽွမ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈမႃး ပဵၼ်ပွႆးၼႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈပႃး ဝၢႆးၼႆႉမႃး ၽူႈမီးဢႃႇၼႃႇၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇထၢမ်ၽႂ်သေ မႃးမႄး ဢၼ်ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ။

သွင်ၼႆႉသမ်ႉ ၼႂ်းလုမ်းၾႃႉၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း Ethic City ၼႆႉ မၼ်းယႂ်ႇမႃးတိၵ်းတိၵ်း။ မၼ်းယႂ်ႇမႃးတိၵ်းတိၵ်းသေ ဢမ်ႇလီလႃးလႃးတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ လီမူတ်းမူတ်း မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ႁဵတ်းသင်လႃႇ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်တေႁၵ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်းသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလိူဝ်သေၶဝ်ၵူၺ်း ၶဝ်လီလႆႈမီး သုၼ်ႇလႆႈတႃႇတေပူၵ်းပွင် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ယႃႇပေထိုင်တီႈၸၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈ ၵဝ်ႁူႉတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵဝ်ၵူၺ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇဢၼ် ၵဝ်ဢမ်ႇႁူႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈပဵၼ်ပဵၼ်လိပ်းလိပ်းတၢႆတၢႆ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵဝ် ပေႃးမႂ်းယူႇၼႂ်းတီႈလိၼ်ၵဝ်ၵေႃႈ မႂ်းလူဝ်ႇလႆႈထွမ်ႇ ၵႂၢမ်းၵဝ်ၵူၺ်း မႂ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းသင် ၵေႃႈ မႂ်းတေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆ မၼ်းဢမ်ႇလီ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် “တႅၼ်ႊၼႅဝ်ႊၽၢတ်ႊသ်ထိၵ်ႊ မေႃႊၼီႊႁၼ်ႊ” (Daniel Patrick Moynihan) ၼႆႉ မၼ်းသမ်ႉပဵၼ်ၽူႈ တႅၼ်းသၽႃးၼိူဝ် ဢမေႊရိၵၼ်ႊ မၼ်းဝႃႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉလုမ်ႈၾႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်သင်ၼႆ တႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈယူႇၵတ်းယူႇယဵၼ်၊ တႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လွတ်ႈ ၽေးတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၶိုၼ်း ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ဢိူဝ်ႈၼႆႉ။ မၼ်းၶႂ်ႈဝႃႈၼႆႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈယူႇၵတ်းယူႇယဵၼ်။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈ ယႃႇပေႁႂ်ႈလိူတ်ႇမႆႈ ၼႆႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁဝ်းၸၢင်ႈလႆႈထိင်းပႃးသေ မၼ်းဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ဢိူဝ်ႈၼႆႉ။ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ႈတႄႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းပႃးလူၺ်ႈ သၢႆၵႄးလူင်လုမ်ႈၾႃႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၼၼ်ႉ ၼႆၵေႃႈပႃး။

သၢမ်ၼႆႉ ပႃးလူၺ်ႈတႆးႁဝ်းဢိူဝ်ႈ ပေႃးဝႃႈ လိူင်ၶဵဝ်လႅင်ၼႆ ထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၶွင်ႁဝ်းၵူၺ်းဢိူဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇပႃးပိူၼ်ႈယဝ်ႉလူးၼႆႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် တၢင်းၽိတ်းတႆးႁဝ်းဢိူဝ်ႈ။ တၢင်းၽိတ်းတႆးႁဝ်းၼႆ ႁဝ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၼႄးပႃး တူဝ်ႁဝ်းၼၼ်ႉၼႃႇ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ တီႈဢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ သင်ႇသွၼ်ပွၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းမႃး လီငၢမ်း သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဵမ်ပိုင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ယႂ်ႇမႃးၼႆ ႁဝ်းၵေႃႈဝႃႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢီႈ သင် ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢီႈသင် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢီႈသင် ပေႃးႁဝ်းသွၼ်မႃး ၸဵမ် မိူဝ်ႈလႂ်ၼႆ မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။

ၵမ်းလိုၼ်မႃး ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ပၢႆသေလိူဝ် မႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တင်းၾၢႆႇၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်းသမ်ႉ လိူၵ်ႈတႆးသေ သမ်ႉတဵၵ်းတႆး တဵၵ်းတႆးတိၵ်းတိၵ်း ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် တႆးၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈၵုမ်ႇႁႃတၢင်းလွတ်ႈ  ၽေးၶဵၼ်တႃႇတူဝ်မၼ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈတူၺ်းပီႈတူၺ်းၼွင်ႉသင်သေမဵဝ်း။ ပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈ တူၺ်းပီႈတူၺ်းၼွင်ႉသင်သေမဵဝ်းၼႆ ပိူၼ်ႈၵေႃႈဝႃႈၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ။ တႃႇတေႁႂ်ႈႁဝ်းလႆႈယူႇၵတ်းယူႇယဵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ယႂ်ႇတႆးဢီႈသင်ယဝ်ႉ။ ႁဝ်းလူဝ်ႇၶိုၼ်းၸႂ်ယႂ်ႇၶိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၵူၺ်းယဝ်ႉၼႆ မၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်တိုၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ တူဝ်ၵဝ်ႇပဵၼ်တႆးၼႆႉ ႁဝ်းမီးၼႃႈတီႈပုၼ်ႈ ၽွၼ်းဢိူဝ်ႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈမႄးတီႈတူဝ်ႁဝ်း ၸႂ်ႁဝ်းဢွၼ်တၢင်းဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးမႄႈတူဝ်ၸႂ်ႁဝ်းဢွၼ်တၢင်းၼႆ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈ တိုၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈပေႃးပွင်ႇၸႂ်သေ ႁႂ်ႈပေႃးယူႇ ႁူမ်ႈတုမ်ၵၼ် မိူၼ်ပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆဢိူဝ်ႈ။

မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပႆႇမီးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ မိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ႁွင်ႉမိူင်းတႆး ဝႃႈၸိူင်ႉ ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ဢၼ်တႄႉမၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်းၵူၺ်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁွင်ႉမိူင်းတႆး ၼႆသေတႃႉ  ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ၵဝ်ၼႆႉတႆးသႅၼ်ဝီဢိူဝ်ႈ၊ ၵဝ်ၼႆႉ တႆးၵဵင်းတုင်ဢိူဝ်ႈ၊ ၵဝ်တႆးသီႇ ပေႃႉဢိူဝ်ႈ ႁဵတ်းၵႂႃႇႁဵတ်းမႃးတႆးယင်း ဢမ်ႇပေႃးၶႂ်ႈမီး။ ၵဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းသီႇပေႃႉ၊ ၵူၼ်းသႅၼ်ဝီ၊ ၵူၼ်းၵဵင်းတုင် မၼ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ၵမ်ႈၼမ် ပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ။

ၸႂ်ႁဝ်းၼႆႉ ႁၵ်ႉၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ၼႆႉ ၵေႇလိူဝ်သေႁၵ်ႉၼႃႈလိၼ်တီႈၵဝ်ႇၵိူတ်ႇမႃးယႂ်ႇမႃး မိူဝ်ႈ ပၢၼ် ၵူႈပွၵ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။ မိူဝ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇၼႆႉ ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ လႆႈမင်ၵၼ် တိုၵ်း ၵၼ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ဝၢႆးသေ ဢိင်းၵလဵတ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉၵေႃႈ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေမႃး ၶဝ်ႈႁႃၵၼ်လီလီ ပေႃးၶဝ်ႈႁႃၵၼ်လီ လီယဝ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၵူၺ်းလူင် ႁဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ်ၵူၺ်းလူးၼႆႉ။ ပေႃးၸမ်ၸႂ်ၵၼ် မႃး မၼ်းပဵၼ်ပီႈပဵၼ်ၼွင်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ တၢင်းၾၢႆႇဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႈမႃး တၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် သူ ၸဝ်ႈၸၢင်ႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေဢမ်ႇလီႁႃႉ။

ပေႃးႁဝ်းတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈပၼ်ႁႃ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်းသဵင်ႈၼႆႉ သူၸဝ်ႈ တေၸၢင်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈဢိူဝ်ႈ။ ႁဝ်းၸိူဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ မႃးပဵၼ်ၶုၼ်သူၸဝ်ႈၵေႃႈ ၵၢၼ်ႁဝ်းၵေႃႈ တေမဝ်ၵႂႃႇ။

ႁဵတ်းၼၼ်သေ ပေႃးဝႃႈ 1922 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထိူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 1 ႁဝ်းလႆႈ တင်ႈပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုင်ႈ တႆး ပေႃးဢဝ်ၵႂၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉဝႃႈၸိုင် (ပြည်ထောင်စုသျှမ်းပြည်) မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈတႄႉဝႃႈ“ပ‌‌‌‌ဒေသရာ‌ဇ် သျှမ်းပြည်” ဝႃႈၸိူင်ႉ ၼၼ်။

“ပ‌‌‌‌ဒေသရာ‌ဇ် သျှမ်းပြည်” ၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈမၼ်းၵေႃႈလီထွမ်ႇယူႇ ႁဵတ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၶိုၼ်း “ပ‌‌‌‌ဒေသရာ‌ဇ်” ၶဝ်သမ်ႉၵႂႃႇမႄးဢဝ်တီႈပွင်ႇဝႃႈ “ၽိဝ်ႊတိူဝ်ႊ” မၼ်းၸဝ်ႈပိူင်ႇတီႈလိၼ် ၼႆဢိူဝ်ႈၼႆႉ။ ၸဝ်ႈၸိူဝ်းဢၼ်မၼ်း ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း မၼ်းၵႂႃႇပွင်ႇၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ “ပ‌‌‌‌ဒေသရာ‌ဇ်သျှမ်း ပြည်” ၼႆႉ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇၸိူၵ်ႈယဝ်ႉလူး ဢၼ်တႄႉမၼ်းတႄႉ မၼ်းလူဝ်ႇလႆႈပဵၼ် (ပြည်ထောင်စုသျှမ်း ပြည်) ၸိူင်ႉၼင်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဵတ်းၼႆမႃးယဝ်ႉ။

ႁဵတ်းၼၼ်သေ ယူႇတႂ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈမႃးၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈဝႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ယူႇတႂ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈ လီယူႇ။ လီသေတႃႉၵေႃႈ သုၼ်ႇလႆႈႁဝ်းၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉၵေႇ မိူဝ်ႈ 1930 ပၢႆၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ် တႅပ်း တတ်းဝႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈ ဢွၼ်ၵၼ် ယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈမိူင်းတႆးႁဝ်း ဝႃႈၼႆသေ ယူႇတီႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် မႃး ၼင်ႈပၢင်ၵုမ်ၵၼ်သေ တႅပ်းတတ်း မၼ်းပဵၼ်မိူဝ်ႈလိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 7 ပီ 1930 ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်မႃး  မိူဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်မႃးသေတႃႉၵေႃႈ ၶဝ်ယင်းပႆႇၸႂ်ႈၸၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းတေဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်း ၶေႃ မၼ်းပႆႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။

လွင်ႈတႃႇတေဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃၼႆႉ မၼ်းသမ်ႉမႃးပဵၼ်မိူဝ်ႈ 1947 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ဝၼ်းတီႈ 7 တင်ႈတႄႇမိုဝ်ႉၼႆႉ ဝၼ်းၼႆႉၵႂႃႇ ႁဝ်းဢမ်ႇယူႇတႂ်ႈ ပိူၼ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းယဝ်ႉ ႁဝ်းတေတင်ႈတူဝ်ႁင်း ၵူၺ်းယဝ်ႉ မိူင်းတႆးႁဝ်း ၵေႃႈ ႁဝ်းတေဢဝ် ၽူႈတႅၼ်း ဢၼ်တေလုၵ်ႉတီႈၸဝ်ႈၾႃႉမႃးလႄႈ ၽူႈတႅၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၵူၼ်းမိူင်းမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းယဝ်ႉ။

ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်မႃးတႅပ်းတတ်းသေ ဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ပီ 1947 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်လီ ဢမ်ႇဝႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ် ၶဝ်ၵေႃႈႁၼ်လီသေ မၵ်းမၼ်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃး တင်ႈတႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပေႃးဝႃႈ ဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းတတ်း တေဢဝ်ဝၢၼ်ႈဢဝ်မိူင်းယဝ်ႉ ၼႆၵေႃႈ ၶဝ်လိူၵ်ႈဢဝ် ၽူႈတႅၼ်းၼႂ်းၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် 7 ၸဝ်ႈ၊ ၽူႈတႅၼ်းၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်း 7 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ် 14 ၵေႃႉ ၶဝ်မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ်တင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၵူႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉၶၢင်၊ ပီႈၼွင်ႉၶျၢင်း တင်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ပဵၼ် 14 ၵေႃႉသေ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းမႃး။ ႁဵတ်း ၸိူင်ႉၼၼ်သေ ၸင်ႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်တင်း 14 ၵေႃႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႂ်း 14 ၵေႃႉၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်းၶွင် မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉ 33 မိူင်း ၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းပႃးတႆး၊ ဝႃႉ၊ ပဢူဝ်း၊ ပလွင်ႈ/ တဢၢင်း၊ ထၼု ပႃးၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၸင်ႇလႆႈလူင်း လၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။

ဢၼ်လူဝ်ႇတွင်းၵိုမ်းဝႆႉတႄႉ မၼ်းမီးမဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်း ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႆႈၸႂ်ၵၼ် ၸင်ႇလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမႃး။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ သိုပ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လႆႈယူႇၵတ်းယူႇယဵၼ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼႆၸိုင် ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈသိုပ်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ဢိူဝ်ႈ။ မၼ်းမီး ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ဢၼ်ၼႆႉ။  

ၼႂ်း 2022 ၼႆၵေႃႈ ယူႇတီႈ ၶွမ်ႊမတီႊ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶဝ်ၵေႃႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ဢဵၼ်းဢၢၼ်းလူင် ဢၼ်ဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း လူဝ်ႇယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵတ်းယဵၼ်။ တႃႇတေႁႂ်ႈႁဝ်းယူႇႁူမ်ႈၵၼ် ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ႁဝ်းယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃးလႄႈ မိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈယူႇၵတ်းယဵၼ်မႃး ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁဵတ်းမႃးၼႆႉ ပဵၼ်သင်ၼႆ ႁဝ်းတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး ၼႆဢိူဝ်ႈ ၵွပ်ႈၼႆ မၼ်းလႆႈယူႇၵတ်းယူႇယဵၼ်မႃးဢိူဝ်ႈ။

ပေႃးႁဝ်း ၶႂ်ႈသိုပ်ႇယူႇၵတ်းယဵၼ် ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈ ၽိုၼ်ႉဢဝ်ၶိုၼ်း၊ လူဝ်ႇမႄးတင်ႈၶိုၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုင်ႈတႆးဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်သေ တေၸၢင်ႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵတ်းယဵၼ်ဢိူဝ်ႈ။  

လွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းလီလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶႆႈၸႂ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဝ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆ မၼ်းမီးလၢႆးလဵဝ်ၵူၺ်း ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈယိုဝ်းၵၼ် တိုၵ်းၵၼ် ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပဵၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ တေသိုပ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ၵူၺ်းယဝ်ႉ။

လုမ်ႈၾႃႉလူင်ၼႆႉ ယိုၼ်းယၢဝ်းယူႇ လၢႆပၢၵ်ႇပီမိူင်းၵူၼ်းၵေႃႈ မၼ်းတေသိုပ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆယူႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈယူႇၵတ်းယူႇယဵၼ် ၶႂ်ႈယူႇလွတ်ႈလႅဝ်း ၶႂ်ႈယူႇႁႂ်ႈပေႃးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ပဵၼ်ၸိူင်ႉ ၼင်ႇၼႆၸိုင် တၢင်းလိူၵ်ႈႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးတၢင်းလိူၵ်ႈ မဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း။ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုင်ႈတႆးဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇပဵၼ်ၶွင်ၽႂ်ၶွင်မၼ်း ပႅတ်ႈမူတ်းၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးၵိၼ် လူဝ်ႇလႆႈႁိမ်ၵၼ် ပေႃးႁိမ်ၵၼ်မႃးၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈတိုၵ်းၵၼ် ၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်ၵူၺ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေဢမ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ၼၼ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇမေႃယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ဢိူဝ်ႈ။ တႃႇတေမေႃယူႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပိူၼ်ႈၵေႃႈ ႁဵတ်းမႃးယူႇ။

ဢိင်းၵလဵတ်ႈ မႃးဢုပ်ႉပိူင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလႆႈဝႃႈ ဢဝ်တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊသေ မႃးဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း။ မိူင်းႁဝ်းပဵၼ်လွၵ်းပိူင် ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈဢဝ်ၸွမ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း မီးမဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း သူၸဝ်ႈလူဝ်ႇလႆႈ ၼပ်ႉထိုဝ် ၾိင်ႈငႄႈၵူၼ်းမိူင်းဢိူဝ်ႈ ၶဝ်သင်ႇတီႈၸဝ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ ၸိူင်ႉၼၼ်ဢိူဝ်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၼပ်ႉထိုင် သုၼ်ႇလႆႈၶဝ် တေဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ် သင်ႇမႃးၸိူင်ႉၼႆ။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉ သူၸဝ်ႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် မီးတီႈသူၸဝ်ႈ ႁဝ်းယူႇတႂ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉမႃးသေ လွၵ်းပိူင်ၸဝ်ႈၾႃႉ ၼႆႉ မီးတီႈယူပ်ႈယွမ်းၼမ်ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၵေႃႈ မီးယူႇ။ ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ႁၵ်ႉသႃလႆႈ ႁဝ်း ၵေႃႈ ယူႇမူၼ်ႈသိူဝ်းမႃးလူး။

မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵဝ်ၶႃႈၼႆႉ ယူႇတီႈမိူင်းတွင်ႇပႅင်ႇမႃးလူး မႃးၼွၼ်းမိူင်းတွင်ႇပႅင်ႇၼႆႉ ၶဝ်ၸႅၵ်ႇဝႆႉ မိူင်းၽႄမၼ်းဝႆႉ 3 မိူင်း။ မိူင်းၽႄ 3 မိူင်းၼႆႉ မိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းငေႃႉၼႃႇ တႆးၵမ်းၼမ်ဢိူဝ်ႈ ယူႇသဝ်းၼႆႉ။ တႆးႁဝ်း ၵမ်ႈၼမ် ယူႇတႂ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉပလွင်ႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇၶီႈၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်လူး ႁဝ်းမီး သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈ ၾိင်ႈငႄႈတဵမ်ထူၼ်ႈ ႁဝ်းယူႇတႂ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉတဢၢင်း တၢင်ႇၸၢဝ်း ၶိူဝ်းယူႇ ႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇယိၼ်းၸႂ်လဵၵ်ႉသေပွၵ်ႈလူး ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉ ငိၼ်းၼႂ်းတူဝ်ၸႂ် ၵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ထၢၼ်ႈထီႉသွင်လူး။ ယူႇတႅမ်ႇပိူၼ်ႈဢိူဝ်ႈ မၼ်းဢမ်ႇမီး ၸိူင်ႉၼၼ်။

မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ဢိူဝ်ႈ ၽႂ်ႁဵတ်းၶုၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်သင် ၵူၺ်းၵႃႈ ၽႂ်ႁဵတ်းၶုၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်း ၵူႈၵေႃႉ လူဝ်ႇလႆႈမီးသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းဢိူဝ်ႈ လူဝ်ႇမီးလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈႁၵ်ႉသႃၾိင်ႈငႄႈတူဝ်ၵဝ်ႇဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် မိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ တၵ်းတေယူႇၵတ်းယဵၼ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လွတ်ႈလႅဝ်းၵႂႃႇဢမ်ႇႁၢၼ်ႉ ႁဝ်းတႄႉယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆ။

ၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ်

ၽူႈၵေႃႇတင်ႈ ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

Minty Aung Hling

သိုၵ်းၼႂ်းၶၢပ်ႈလွၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း

ၵၢၼ်ၵိူဝ်းလီဝူင်ႈၵၢင်တပ်ႉသိုၵ်းလႄႈလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း(ၻီႊမွၵ်ႉၶရေႊသီႊ) ၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်း မီးၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႅတ်ႇၶႄ လႅၼ်လိၼ်လႄႈမႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃး လွင်ႈၵၢၼ်မၼ်ႈ ၼိမ်ၵတ်းယဵၼ် ၼႂ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း။ ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ  သင်ဝႃႈတပ်ႉသိုၵ်းမႃးၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၼႂ်းၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၸိုင် ဝၢၼ်ႈမိူင်းတိုၼ်းဢမ်ႇမၼ်ႈၼိမ်ၵတ်းယဵၼ်လႆႈ။ ပဵၼ်ယွၼ်ႉသင်။   လွၵ်းပိူင်ပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းၵၢၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း(ၻီႊမွၵ်ႉၶရေႊသီႊ) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ    ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈမႃးၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈမီးဢမ်းၼၢတ်ႈဢႃႇၼႃႇသုင်သုတ်း ။ တၵ်းလႆႈယူႇၼိူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းလႄႈၵၢၼ်တမ်းဝၢင်းပိူင်လၵ်းၼမ်း  ဢိၵ်ႇတင်း ၸတ်းၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်းၵၢၼ်ၸႂ်ႉၸၢႆႇ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းယိုၼ်ယၼ် ယိုတ်းမၼ်ႈ...

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွၵ်ႈၵမ်း 3 တီႈမိူင်းတႆး ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇပေႉ 3 ၸႄႈဝဵင်း

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 3 (ပွၵ်ႈလိုၼ်းသုတ်း) ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ 9 ၸႄႈဝဵင်း။ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇၵႂႃႇ 4 ၸႄႈဝဵင်း၊ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ပေႉ 3 ၸႄႈဝဵင်း၊ လႄႈ ပႃႇတီႇပဢူဝ်းပေႉ 2 ၸႄႈဝဵင်း ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ်သုတ်းတီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ ဝဵင်းမၢၵ်ႇမၢင်၊...

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း ႁၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 500 ၵေႃႉ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ

ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႇ ႁူဝ်ပီ 2026 ၼႆႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းႁၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ (တိူင်းသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းၺႃးတီႉၺွပ်းၵႂႃႇ ၽွင်းသုမ်းပၢင်တိုၵ်း မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်ႈၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027) တႃႇ 500 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25/1/2026 ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇတီႈၼႃႈလိၵ်ႈသိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း The Kokang ၼၼ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ -...

ဝဵင်းသီႇပေႃႉ တင်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး SNDP ပေႉဝႆႉတီႈၼင်ႈသၽႃးၵူၼ်းမိူင်းတီႈလဵဝ်

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈၼႆႉ 25/1/2026 တီႈၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး တင်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၼႆႉ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းဝႆႉတီႈၼင်ႈ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း တီႈလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်းဢႃႇယု 30 ပီပၢႆ ၵေႃႉတူင်ႉၼိုင်ၸွႆႈထႅမ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “...

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵမ်းသၢမ် တီႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၼမ်းၼႃႈဝႆႉ

0
ဝၼ်းတီႈ 25/01/2026 ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵမ်းသၢမ် ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တီႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လႆႈသဵင်ၵၢင်ၸႂ် ၼမ်းၼႃႈဝႆႉတၢင်း 3 တီႈၼင်ႈ ဝႃႈၼႆ ။ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၸႄႈဝဵင်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ တီႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးၼႆႉ ႁူင်းတွတ်ႈ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်မီး 39 တီႈ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းၵင်ၶိုၼ်း 10 မူင်းၼႆႉသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈဝႆႉမီး...