တင်ႈတႄႇၵၢင်ပီ 2024 ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈမႃး  ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ဢွၵ်ႇသႅင်လီသီလႅင် သႅင်ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ ၵိုၵ်းပိုၼ်းဢွၵ်ႇၼမ်။

ဝၢႆးလင် ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်မႃး ၸုမ်းၽွင်းငမ်း မိူင်းၵုတ်ႈၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈ မႃး ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ၽူႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ် ၵၼ်ထတ်းသၢင်ၼိူဝ် လွင်ႈၵၢၼ် ၶုတ်းဢွၵ်ႇ သႅင်လီသီလႅင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။

ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းမေႃႇငိုၼ်း၊ မေႃႇတွင်း တွၼ်ႈတႃႇ ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ (ၶရူဝ်ႇၼီႇ) ၸိူဝ်းမီးလွင်ႈၵပ်းသၢၼ် ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ ဝၢႆးၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း TNLA ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီမၼ်းသေ ယိုဝ်းတိုၵ်းၵုမ်း ၵမ်လႆႈၵႂႃႇ။

ဝၢႆးသေ သိုၵ်းတဢၢင်း တိုၵ်းလႆႈဝဵင်းသေ ၵုမ်းၵမ်လႆႈ ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း သၢမ်လိူၼ်ၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၶဝ် ၽွတ်ႈႁႅၼ်းၵေႃႇမတီႇ ၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ် – ၵၢၼ်ၶုတ်းသႅင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈမႃး။ တႄႇပိုတ်ႇပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ သိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းသႅင်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ၶုၼ်မိူင်းဢၼ်ၵုမ်းၵမ် ၸႄႈဝဵင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇသေတႃႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ယင်းတိုၵ်ႉဢမ်ႇမီး သုၼ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းသႅင် တဵမ်ထူၼ်ႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်မႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊလူင် ၸိူဝ်းၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သေ မီးသုၼ်ႇလႆႈၶုတ်းသႅင်လႅင် တီႈမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ မီးယူႇ 10 ဢွင်ႈတီႈ။

ဝၢႆးသိုၵ်းတဢၢင်း မႃးၵုမ်းၵမ် ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊၵၢၼ်ၶုတ်းသႅင်လႅင် ပတ်ႉတမျႃးၼၵႃး (ပတ္တမြားနဂါး) ဢၼ်ဢူးၼေႇဝိၼ်းထုၼ်း ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNO) လႄႈ ၽူႈႁပ်ႉပုၼ်ႈ ၽွၼ်း ၾၢႆႇၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်၊ ၶွမ်ႊပၼီႊ ရတၼႃႇသျိၼ်ႇ၊ ၶွမ်ႊပၼီႊလီႇမိတႅတ်ႉ ၸပိဝ်ႇၵျေႃႇဢွင်ႇ ဢိၵ်ႇပႃး ၶွမ်ႊပၼီႊ တၵ်ႉၼၢႆႇဢွင်ႇလႄႈ ၶွမ်ႊပၼီႊလၢႆလၢႆဢၼ်ၼႆႉ ၺႃးဢိုတ်းပႅတ်ႈ။ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈ သိုပ်ႇၶုတ်းဢဝ်သႅင်လႅင်ဢွၵ်ႇထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းဢၼ် သိုၵ်းတဢၢင်းႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ၶုတ်းသႅင်ဢွၵ်ႇထႅင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ယူႇၾၢႆႇတႂ်ႈလွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA သေ တႄႇၶၵ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းသႅင်လႅင် မႃးၶိုၼ်းၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA လႄႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA တင်း သိုၵ်းဝႃႉ UWSA ၶဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၶုတ်း ဢဝ်သႅင်လႅင် ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝႆႉပဵၼ်တီႈဢွင်ႈႁၵ်ႉသႃ သၽႃႇဝ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ မႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ -“ၶဝ်ၵႂႃႇၶုတ်းဢဝ်သႅင် ဢွင်ႈတီႈၵွၵ်ႉၵုၼ်း (ပတ္တမြားမြေ ဂေါက်ကလပ်နေရာ) ၼၼ်ႉ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇၵျိုၵ်ႈ။ ၶဝ်ၵႂႃႇၶုတ်းဢဝ်သႅင်တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပေႃးယွၵ်းယွႆလူင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၵူၺ်းဢွၵ်ႇပိူင်ဝႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈၶုတ်းဢဝ်ၼမ်လူၼ်ႉၼမ်လိူဝ် (အကြီးစားတူးဖော်ခွင့်) ၼႆသေ ၶဝ်သမ်ႉႁဵတ်းၶိုၼ်း” – ဝႃႈၼႆ။

ဢၼ်ၶုတ်းဢဝ်သႅင်လႅင်ယူႇ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း ၵမ်ႈၼမ်သေ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသမ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵူၼ်းၵိၼ်ၸၢင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵိၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်သေ ၶုတ်းသႅင်ပၼ် ၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။

တႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တေႁဵတ်းၵၢၼ် ၶုတ်းသႅင်လႆႈဢိတ်းဢွတ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈယွၼ်းၶႂၢင်ႉတီႈ ၾၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းဢိူင်ႇဢွၼ်တၢင်းသေ တေလႆႈမီးပႃး ဝႂ်သႂၢင်း ၶွၼ်ႇ။ ဝႂ်သႂၢင်းၶွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီသေ မီးသုၼ်ႇလႆႈၶုတ်းဢဝ်သႅင် တႃႇၼိုင်ႈလွၵ်းၵူၺ်းၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

“ပေႃးၵႂႃႇတၢင်ႇဝႂ် ယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၶုတ်းသႅင်ၼႆ ၶဝ်ဢမ်ႇလႃႈလီပၼ်။ ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ပၼ်ႁဝ်းၶုတ်း ၵႃႈၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၼႆၵူၺ်း။ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်သႅင်လႅင်ဢွၵ်ႇၶႅမ်ႉၼႆႉ ၶဝ်ပေႃးသိမ်းဢဝ်ဝႆႉမူတ်းယဝ်ႉ”– ဝႃႈၼႆ။

လွၵ်းၵၢၼ်ၶုတ်းသႅင် ၼႂ်းမိူင်းၵုတ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈၶုတ်းၼႆႉ ဢေႇႁႅင်းတႄႉတႄႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သုၼ်ႇလႆႈၶုတ်းသႅင် ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း လူၺ်းယေႇဢူး တွပ်ႇဝႆႉတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ၼၼ်ႉဝႃႈ – “ၸိူဝ်းၶႂ်ႈၶုတ်းဢဝ်သႅင် ၸွမ်းၼင်ႇႁႅင်းပွင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီး ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတၢင်ႇမၢႆၾၢင် တီႈၵေႃႇမတီႇ ၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းသႅင်ၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ပေႃးသႂၢင်းပၼ်ၶွၼ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇမုၵ်ႉၸုမ်း မၵ်းတတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပၼ်ၶုတ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်”- ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမႄႈၶူင် (မဲခေါင်သတင်း) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃႇမတီႇ ၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းသႅင်ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႉဢူၵ်ႉတမွင်း (တားအုပ်တမောင်း) ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၵေႃႇမတီႇငဝ်ႈငုၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်း ပွႆႇၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈတဢၢင်း TNLA ဝႃႈၼႆ။

တႄႇဝၼ်းတီႈ 11/11/2024 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်သေ မိူဝ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းၶုတ်းသႅင်လႅင်ဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ လၢႆလၢႆပွၵ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလူႉတၢႆၸွမ်း ဢမ်ႇယွမ်း 10 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းတင်းၼမ်လႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းလူႉၵွႆၵႂႃႇ ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းလင်မၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။

တႅမ်ႈ – မူၺ်ၶမ်း