ပူၼ်ႉမႃး ၶၢဝ်းႁိုင်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇလူင်ၼၼ်ႉ မီးၽုင်လိင်းလႅင် ႁႃႈပၢၵ်ႇၽုင် ႞ ယူႇသဝ်းၼႂ်းလွႆလူင် ႁူဝ်ၼမ်ႉ ၵၢင်းၵႃႇ ဢၼ်လႆလူင်းမႃးၼႂ်းမိူင်းပႃႇရၢၼ်း ထိုင်ၶၢဝ်းႁူဝ်ၾူၼ် လိူၼ်ႁူၵ်း မၢၵ်ႇမူင်ႈသုၵ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸင်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၵိၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈသုၵ်းတီႈၾင်ႇၼမ်ႉၵၢင်းၵႃႇယဝ်ႉ။
ယၢမ်းၼၼ် ဢၼ်ပဵၼ် “မႁႃႇမၵ်ႉၵတ” လိင်းဢုပ်ႉ – ၽုင်ၼၼ်ႉဝႃႈ “ၵိၼ်လီလီ ၵႂႃႇလီလီဢၢႆႈၶဝ်ဢူၺ်ႉ။ မၼ်းၸမ်ၾင်ႇၼမ်ႉၵၢင်းၵႃႇလႄႈ ပေႃးမၢၵ်ႇမူင်ႈ ႁူင်ႈတူၵ်းလႆလွင်ႈၼမ်ႉၵႂႃႇၽႅဝ်မိူင်းၵူၼ်းၸမ်ႉ၊ ၵူဝ် ၵူၼ်းၶဝ်မႃးႁိမ်ၵိၼ်ႁဝ်း ႁဵတ်းၽူႈၶဵၼ်ႁဝ်းဢိူဝ်ႈ” – ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းၼၼ် မီးလိင်းၸႂ်ၵူတ်ႉၸႂ်မိူၵ်ႈတူဝ် ႞ တင်ႈၸႂ်တိုပ်ႈယွပ်ႇႁႂ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈႁူင်ႈလႄႈ မၢၵ်ႇမူင်ႈၵေႃႈ ႁူင်ႈ လႆလွင်ႈၼမ်ႉၵၢင်းၵႃႇၵႂႃႇတႄႉယဝ်ႉ။
ယၢမ်းၼၼ် ၺႃးမိူဝ်ႈပူႇရသေႉလူင် လူင်းဢၢပ်ႇၼမ်ႉသေ ၸင်ႇၵဵပ်းၵိၼ်တူၺ်းလႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈ ဝၢၼ်လူင်လႄႈ ပေႃးမိူင်းလႅင်းမႃးပူႇရသေႉ ၸင်ႇပႃးမိူဝ်းတွၼ်ႈၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းလူင် “ပရမႁတၢတ်ႈ” ယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း လႆႈၵိၼ်တူၺ်း ႁူႉဝႃႈပဵၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈဝၢၼ်လူင်လႄႈ ဝႆႈလဝ်ႈထၢမ်ၸဝ်ႈရသေႉလူင်ဝႃႈ – “မၢၵ်ႇမူင်ႈၼႆႉ ၸွင်ႇၸဝ်ႈႁဝ်းႁၼ်တူၼ်ႈမၼ်းၶႃႈ?”၊ ရသေႉလူင်ၵေႃႈဝႃႈ – “ဢမ်ႇႁၼ်ၵေႃႈ မိူၼ်တင်း ႁၼ်ယဝ်ႉ၊ သုတ်းတီႈမၼ်းလွင်ႈၼမ်ႉမႃး၊ လိူဝ်သေမီးႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉ မၼ်းတေၸၢင်ႈမီးတီႈလႂ်ၵွၼ်ႇ။ ပေႃးၶိုၼ်ႈၸွမ်းၾင်ႇၼမ်ႉၵေႃႈ ႁူႉမၼ်းၺႃးယဝ်ႉ”။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈဝႃႈ – “ပေႃးၼၼ် ၸဝ်ႈႁဝ်းဢွၼ် ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇ ႁူဝ်ၼမ်ႉၼၼ်ႉၶႃႈလူး”။ ရသေႉၵေႃႈဝႃႈ – “ဢိူဝ်ႈ – ဢိူဝ်ႈ”။
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၸင်ႇလၢတ်ႈၽွင်းမိူင်းၸွမ်သိုၵ်းၶဝ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းၶိူင်ႈၵိၼ်ယမ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈ ၸွမ်းၼမ်ႉၵၢင်းၵႃႇယဝ်ႉ။ ႁွတ်ႈၽႅဝ်မိူဝ်းတီႈငဝ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈ ၺႃးယၢမ်းၽွင်းၽုင်လိင်းႁႃႈပၢၵ်ႇ ၶဝ်တိုၵ်ႉမႃး ထင်ၵိၼ်ယူႇလႄႈ သိုၵ်းၶဝ်ၸင်ႇဝႃႈ – “ပႂ်ႉလီလီ လွမ်ၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉ ပေႃးမိူင်းလႅင်းမႃးမၢၵ်ႇမူင်ႈၵေႃႈလႆႈ ၼိူဝ်ႉ လိင်းၵေႃႈလႆႈ” ဝႃႈၼႆသေ လွမ်ဝႅတ်ႉပႂ်ႉဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ယၢမ်းၼၼ် ဢၼ်ပဵၼ်လိင်းတင်းသဵင်ႈၵေႃႈ ၵူဝ်တၢႆႁႆႈႁႆႈႁွင်ႉႁွင်ႉၵႂႃႇသဵင်ႈယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ လိင်းဢုပ်ႉ ၽုင်လူင်ၸင်ႇဝႃႈ – “ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵဝ်တင်းသဵင်ႈယႃႇၶီ၊ ယႃႇႁႆႈ၊ ၵဝ်ယင်းမီးယူႇ” – ဝႃႈၼႆ။
ၸင်ႇၶိုၼ်ႈယူႇၼိူဝ် ပၢႆတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈသေ ၶုၼ်ႇၵျွၵ်းဝႅၼ်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉၵၢင်းၵႃႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၵႂႃႇလႆႈၶိူဝ်းဝၢႆ သဵၼ်ႈ ႞ သေ မႃးမတ်ႉၵိင်ႇမၢၵ်ႇမူင်ႈ ၾၢႆႇ ႞ ဢဝ်မတ်ႉၸပ်းဢႅဝ်မၼ်းၸဝ်ႈသေ ဝႅၼ်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉၵၢင်းၵႃႇ ထႅင်ႈယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်ႉၼင်ႇဝႃႈ – မႆႉသၢဝ်းဝႃးလုတ်ႈၶိုပ်ႈ ႞ လႄႈ ဢမ်ႇထိုင်ၵိင်ႇမႆႉၽၢႆႇပုၼ်ႉၼမ်ႉလီလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈ ဢဝ်မိုဝ်းၵွတ်ႇၵိင်ႇမႆႉဝႆႉသေ ႁွင်ႈဝႃႈ – “ၶၢမ်ႈမႃးတႃႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵဝ်တင်းသဵင်ႈဢူၺ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
လိင်းတင်းၼမ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးတႆႇၸိူၵ်ႈၶၢမ်ႈၼမ်ႉ မီးလိင်းၸႂ်ၵူတ်ႉၸႂ်မိူၵ်ႈလူင်တူဝ် ႞ ၶၢမ်ႈတၢင်းလင် သုတ်းပိူၼ်ႈ၊ ပေႃးၸမ်တေပူၼ်ႉၵေႃႈ ၶုၼ်ႇဝႅၼ်တိုပ်ႈၶိူဝ်းဝၢႆလႄႈ ဢဝ်မိုဝ်း “မႁႃႇမၵ်ႉၵတ” လုတ်ႈတူၵ်း တၢႆၸူမ်ၼမ်ႉ ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၾႃႉပၢင်ႇမိူင်းလႅင်းမႃး လွမ်ႁႃၽုင်လိင်းဢမ်ႇၵိုတ်းသေတူဝ်လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းႁေႃၶမ်းၶဝ် လႆႈႁၼ်ၶိူဝ်းဝၢႆ လူင် ၸင်ႇၸၼ်တူၺ်းလႆႈႁၼ်လိင်းႁၵ်ႉၸၢတ်ႈတူဝ် ႞ တၢႆၶမ်ၸိူၵ်ႈၸႄႈၼမ်ႉဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇလႆႈႁၼ်လိင်းတူဝ် ႞ တၢႆၸႄႈၼမ်ႉဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ၸင်ႇယွင်ႈဢၢမ်း ဢဝ်မုၼ်ၶုၼ်လိင်း ႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉသေ ၸတ်းသိုၵ်းႁၢၼ်ၽွင်းမိူင်းၶဝ်ၵဵပ်းမႃးၶႄႈၽိုၼ်းၵေႃႇလူဝ်ၽဝ်ၾႆး၊ ဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် မႃးၵေႃႇႁဵတ်းၶုမ်ပၼ်သေ တႄႇတင်ႈၸေႇတီႇဝႆႉယူႇ။
တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၸေႇတီႇ “မႁႃႇမၵ်ႉၵတ” လိင်းၸူမ်ၼမ်ႉလူင်ၼၼ်ႉ ယင်းမီးယူႇၼႂ်းလွႆႁူဝ်ၼမ်ႉ ၵၢင်းၵႃႇ မိူင်းၵလႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၶႂၢၼ်ဝရေႃး 02/02/1996 (ၶေႃႈမုလ်း ပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃ မၢႆ – 139 ပီ 1996)













ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ