“ လိူၼ်မေႊ 21 ဝၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းသင်”– ႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်မႃး မေႊ 21 ဝၼ်း။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီၼႆႉပဵၼ်ၸိူဝ်းလႂ် ထုၵ်ႇလီယိူင်ႈယၢင်ႇၽႂ် တွၼ်ႈလႂ်ၼႂ်းပိုၼ်း ။

ပေႃးမီးၵႂၢမ်းထၢမ်ဝႃႈ – “ လိူၼ်မေႊ 21 ဝၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းသင်” ၼႆသေ သမ်ႉမီးၵႂၢမ်းတွပ်ႇဝႃႈ – “ဢမ်ႇႁူႉ ဢမ်ႇတွင်း- ဢမ်ႇတွၼ်ႉတႅမ်ႈမၢႆပပ်ႉၸွမ်ႇထွင်း၊ ဢမ်ႇႁွၼ်ႇၶုၵ်းထူပ်းပွင်ႇၸႂ် တီႈမုင်ႈမွင်း၊ ဢမ်ႇယၢမ်ႈဝူၼ်ႉမႅၼ်ႈၸွမ်ႇသႃႉၸွမ်ႇသွင်း ၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ” ပေႃးၼႆတႄႉ တေလႆႈဝႃႈ “ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇဢမ်ႇႁူႉတူဝ် ၶူဝ်ဢမ်ႇႁူႉႁၢင်ႈ  ယၢင်ႈဢမ်ႇႁူႉတိၼ် ၵိၼ်ဢမ်ႇႁူႉၽၢတ်ႇ”  လွၼ်ႉလွၼ်ႉ။

ၼႂ်းၵႃႈဝၼ်းၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉၵိုၵ်းပိုၼ်းယႂ်ႇလူင် ပုၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 21/05/1958 ၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ်ဝၼ်းၶိုၵ်ႉၶၢႆးလမ်ႇလွင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ ၊ ဢမ်ႇပႃးဢမ်ႇပဵၼ် ဢမ်ႇၼပ်ႉသွၼ်ႇၸွမ်းဢမ်ႇလႆႈလႃးလႃး။

 ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးသိုဝ်ႈၽႂ်ႁင်းမၼ်းသေ  ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸုမ်းပၢႆးမိူင်းပၢႆးသိုၵ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႈတီႈမၢႆတွင်း  ပွႆးၶုၵ်းထူပ်းယွင်ႈၵုင်ႇဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈလီ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵေႃႈယဝ်ႉ ယုမ်ႇယမ်မုင်ႈမွင်းဝႃႈ တေဢမ်ႇမီးၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၵေႃႉလႂ်ၸုမ်းလႂ် လူင်လိုမ်းပႅတ်ႈမၢင်ဝၢင်းႁဵဝ်ႇလိူၼ်မေႊ 21 ဝၼ်း ၼႆႉ။

လိူၼ်မေႊ 21ဝၼ်းၼႆႉ ၵႃႈပူၼ်ႈမႃးတႄႉ ယၢမ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်တၢင်တူဝ် ၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းသိုၵ်း သင်ႇၶႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း  ၼႂ်းဝဵင်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး။  

ၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ဢၼ်တဵၵ်းၶိၼ်ၶႂ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ဝၼ်းတပ်ႉသိုၵ်း လႅပ်ႈငၢႆးငၢႆးယိူင်ႈလၢႆးၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၊ ဢဝ်ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဝၼ်းတီႈ 27/3/1945 ၶဝ်လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ဝၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းပႅတ်ႈ ႁင်းၵူၺ်း ၾၢႆႇလဵဝ် ၼႆၵေႃႈယၢမ်ႈမီး။ ၶေႃႈထတ်းသၢင်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶေႃႈၶတ်းၶႂၢင် ၶေႃႈတတ်းၼၢင် ။ ပဵၼ်ၶေႃႈပတ်းပၢင် ၶေႃႈလတ်းႁၢင်ၵူၺ်း။

ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸႂ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈယိပ်းတိုဝ်းႁွင်ႉႁဵၵ်ႈ  ဢမ်ႇၶႂ်ႈသႂ်ႇပႃး ၶေႃႈၵႂၢမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈဝႃႈဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ (Revolution Day) ၼႆၵေႃႈဝႃႈ ဝၼ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (National Resistant Day) ၼႆလႆႈယူႇ။ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢဝ်ႁဵတ်းပႅတ်ႈ ဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းတႃႇတပ်ႉသိုၵ်းၶေႃၶေႃ (ဢၼ်မိူၼ်ႁၢင်ႈဢမ်ႇတၢင်တူဝ်ပႃးၵူၼ်းမိူင်း ၸဝ်ႈႁႆႈ ၸဝ်ႈၼႃး သင်ႇၶႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်)။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶေႃၶေႃၼႆႉ ဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး SSA ဝၼ်းတီႈ 24/4/1964 ၼၼ်ႉၵေႃႈမီးယူႇႁင်းမၼ်း။

ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် ၸဝ်ႈသေႃးယၼ်ႇတ(ၸွမ်ႁၢၼ်ၸဝ်ႈၼွႆႉ) ဢွၼ်ႁူဝ် ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ ၽူႈႁတ်းငၢၼ် 31 ၵေႃႉ တိူင်ႇၵၢဝ်ႇၵိၼ်ၼမ်ႉသတ်ႉၸႃႇၵၼ်  ၵေႃႇတင်ႈတပ်ႉ ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵွၼ်းၶေႃ ၵႃႈတီႈသူပ်းပွင်ႇ ၼမ်ႉၵျွတ်ႈ ၾၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်း မိူဝ်ႈပီ 1958 လိူၼ်မေႊ 21  ဝၼ်း။

တွၼ်ႈတႃႇၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းတင်းလၢႆၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ လႆႈၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး ဝၼ်းလုၵ်ႉ ၽိုၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၵႅတ်ႇၶႄ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လႅပ်ႈတေ လွတ်ႈသပ်းလႅင်း တွပ်ႇၵႄႈၼႄယူႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵွၼ်းၶေႃ ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလိူဝ်သေ ၶေႃႈၵႂၢမ်းပေႃးၸိဢွၵ်ႇမွၵ်ႇၼႄ တီႈပွင်ႇမၼ်းၼင်ႇၼၼ်ၵမ်းလဵဝ်။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ “ၸိူဝ်ႉမူင်ႈၵေႃႈမူင်ႈပႅင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းၵေႃႈမႅင်းႁၵ်ႉ” ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ “ၽိူဝ်ႇႁဵတ်းၵေႃႉမၢၼ်ႈမႅင်း တႃႉႁွမ်ႁႅင်း ႁၵ်ႉပႅင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်းႁင်းၶေႃ”  ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး “ၵၢပ်ႇၽႂ်ႁေႃလမ်းမၼ်း” ။ မီးမႃး “ငဝ်ႈလၢႆးၵေႃႈပၢႆၸၢင်ႇ ငဝ်ႈၸိုၼ်ႈလၢင်ႇၵေႃႈပၢႆၸွၼ်းငွၼ်း” ႁၢၼ်ႉတေႃႇၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 68 ပီ 21/05/2026 ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။

ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလုၵ်ႈလိူၼ်ဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း လိူၼ်မေႊ 21 ဝၼ်းၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ယူႇတီႈဢမ်ႇထၢၼ်ႇမီႈၵေႃႈၶီႈၶင်ႈ ယွၼ်းပဵၼ်ၶႅၵ်းၵမ်ႉတွင်ႈ ႁွင်ႈၵမ်ႉဝၼ်း ၸိၸမ်ႈၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူဝ်ပဵၼ်ၵၼ်း ၸိူဝ်ႉၽၼ်းၽူႈၼမ်းၼႃႈ  ၸုမ်းပၢႆးမိူင်းပၢႆးသိုၵ်းလႄႈၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈတင်းလၢႆ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၶုၵ်းထူပ်း (တူပ်းတွႆႇ ပွႆႇပိုတ်ႇ ဢိုတ်ႇသဵင်ထဵင်တွပ်ႇ ၸွပ်ႇၶူၼ်ႉ ဝူၼ်ႉဢွၵ်ႇ မွၵ်ႇၼႄ ၽႄပၼ်) ပၼ်ႁႃဢိၵ်ႇၶေႃႈသင်ႇသွၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း – ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉၶိုၼ်းပႃႈလင် ႁၢၼ်ႉတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယူႇ။

ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းပၢႆးမိူင်း ပၢႆးသိုၵ်းႁဝ်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ၵူႈသိုပ်ႇၵူႈပၢၼ်တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်။ ၸိူဝ်းလႂ်ပဵၼ် “မႆႉသိုပ်ႇမႆႉပဵၼ်လူင် ၊ ၵူၼ်းသိုပ်ႇၵူၼ်းပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ”။ ၸိူဝ်းလႂ်ပဵၼ် “သိူဝ်တၢႆသိူဝ်တႅၼ်း လႅၼ်းတၢႆလႅၼ်းပုတ်ႈ” ။  ၸိူဝ်းလႂ်သမ်ႉပဵၼ် “သိူဝ်တၢႆ မႅဝ်းတႅၼ်း လႅၼ်းတၢႆဢၢၵ်ႇၶၢင်ပုတ်ႈ” ။ ၸိူဝ်းလႂ်သမ်ႉပဵၼ် “ငဝ်ႈတႅင်လၢႆး ပၢႆတႅင်တွမ်ႇ” ။ ၸိူဝ်းလႂ်သမ်ႉပဵၼ် “ၽူႈဢွၼ်မႃႉတႆႇၶူဝ် ဢွၼ်ဝူဝ်းမူၼ်ႉႁူဝ်ႉ” ။ ၸိူဝ်းလႂ်ပဵၼ် “ယၢၵ်ႈပိူၼ်ႈဢမ်ႇႁူႉ လူႉပိူၼ်ႈဢမ်ႇမေႃ ထေႃႁိူဝ်းၵၢင်ၽွင်းၵႄးၼမ်ႉၸႅဝ်ႈ” – ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇ။

တၵ်းလႆႈထတ်းသၢင်လၢင်ဝီး ႁႂ်ႈမီးတီႈငိူင်ႉဝႄႈ/ လူယိူင်ႈ – ပိုၼ်ႉပႅတ်ႈ/ႁဵတ်းၸွမ်း- ဢွမ်တွမ်းသုၵ်ႈသီမူၼ်ႉမႄးၵႄႈလိတ်ႈ ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉဝူၼ်ႉလႆႈ။

လွင်ႈၶုၵ်းထူပ်း တွၼ်ႈသွၼ် ဝၼ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ တွၼ်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တေမၵ်းမၢႆဝႆႉၼၵ်း တၵ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်ဢွၼ်ႁူဝ် (One Man Show Leadership) ၵႂႃႇႁႃႉ။ တေဢဝ်လၢႆး (ၸႅၵ်ႇၽႄပုၼ်ႈၽွၼ်း) ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်ဢွၼ်ႁူဝ် (Collective Leadership) ၵႂႃႇႁိုဝ်။ ဢမ်ႇၼၼ် တေဢဝ်လၢႆးၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ် (Dictator Leadership) ၼၼ်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယုမ်ႇယမ်မုင်ႈမွင်းဝႃႈ လွတ်ႈလၢတ်ႈလွတ်ႈထၢမ်ၵၼ်။

ဝၼ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈတွၼ်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် လီၵူဝ်မိူၼ်လၢႆးယိူင်ႈၶုၼ်သႃႇ  လၢႆးၸဝ်ႈ ဢႃႇၼႃႇ ၵဝ်ဝႃႈၵဝ် ၊ ဢမ်ႇဢဝ်လၢႆး ႁဝ်း ႁွမ်းပဝ်း ၽွမ်ႉၽဵင်ႇ၊ တေႃႉၼဵင်ႇၵေႃႉတၢင်း ၵေႃႉၵူၺ်ၵၢၼ်း၊ ယိူင်းဢၢၼ်းႁူမ်ႈၵၼ် ၸႅၵ်ႇပၼ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၶိုင်ပွင် သိုဝ်ႈၽႂ်ႁဵင်းမၼ်း (Common Aim- Diverse Action= CADA) ၼႆၼၼ်ႉ။

ၸိူဝ်ႉၽၼ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ပိုၼ်ႉသိုပ်ႇၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢမ်ႇသိူဝ်းၼူဝ်ၵေႃႈႁႂ်ႈလႆႈၵိူဝ်းၶူဝ် ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇလီလူယိူင်ႈ၊ ဢမ်ႇပၢႆႈပိူင်ႈၽူႈၵတ်ႉငၢၼ်ၼႂ်းပိုၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ၊ ၸဝ်ႈသၢမ်လူင်ၾႃႉ၊ ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ ဢႃႇဝ ၊ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း တေႃႇထိုင်ၸဝ်ႈၼွႆႉသေႃးယၼ်ႇတ၊ ၸဝ်ႈၵုင်ႇတရ ၸဝ်ႈငႃးၶမ်း (ၵဵင်းတုင်)၊  ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇမိူင်း၊ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း၊ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇလဵၵ်း၊ ၸဝ်ႈၸၢႆးလဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉသေၵမ်း။

ဝၼ်းၵႅတ်ႇၶႄ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈတွၼ်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်- ဝူၼ်ႉ/လၢတ်ႈ/ႁဵတ်း ၸပ်းတူဝ်ၸပ်းၸႂ် ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ ၊ ႁႂ်ႈလီၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊ ပဵၼ်လွၼ်ႉၵႅၼ်မွၼ်း၊ ႁူမ်ႈၵွၼ်းပေႉၵၢၼ်ယိူင်းမၢႆသုင်သုတ်းႁဝ်းသေၵမ်း။

ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ

21/05/2026