မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 20/5/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ သျီႊၸျိၼ်ႊၽိင် တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ဝလႃႊတီႊမႃႊ ပူႇတိၼ်ႊ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းလူင်ပီႇ ၵျိၼ်ႊ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ပိူဝ်ႈတႃႇမီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ် လိူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၽွင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ သွင်မိူင်းႁူပ်ႉၺႃးၵၼ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ တူင်ႉတၵ်ႉ လၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း တေႃႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇဝႃႈ “ဢူၺ်းလီမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ႁဝ်း” ၼႆ မိူၼ် ၵဝ်ႇၵူၺ်းၼႆ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ TASS ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း တင်းသွင်မိူင်းၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 25 ပီ ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ တႃႇ 30 ပုၼ်ႈပၢႆသေ ယၢမ်းလဵဝ် ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ လွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်း မေႃႊသၵူဝ်ႊ လႄႈ ပိူၺ်ႇၵျိၼ်ႊၼႆႉ ႁွတ်ႈဝႆႉ ၸၼ်ႉသုင်သုတ်းၼႆ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းရတ်ႉသျႃႊႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ။

ဝၢႆးလင် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမႄႇရိၵၼ်ႊ တေႃႊၼႄႊလ်ထရမ်ႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင် လၢႆဝၼ်းၵူၺ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမိူင်းၶႄႇသေ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ သျီႊၸျိၼ်ႊၽိင်။

တွၼ်ႈတႃႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ပူႇတိၼ်ႊတႄႉ ၼႂ်းပီ 2026 ၼႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်းမႃးမိူင်းၶႄႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်းႁႅၵ်ႈလႄႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းတင်းမိူင်းယူႊၶရဵၼ်ႊ သေ ဢၼ်ငႅဝ်ၵိုတ်းယူႇႁင်းၵူၺ်းမိူင်းလဵဝ် ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈ ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် ဢိုတ်းႁႅတ်ႉဝႆႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လွင်ႈၵႃႉၶၢႆ မိူင်းရတ်ႉသျႃႊဝႆႉသေတႃႉ မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီ ဢၼ်သိုဝ်ႉဢဝ် ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် တီႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းပွၵ်ႈၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈတင်းသွင်မိူင်း မီးငဝ်းလၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉ တူၵ်းလူင်းၵၼ် လွင်ႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ တေႃႈလွတ်ႇၵႅတ်ႉသ်မႂ်ႇ ဢၼ်တေၸၢင်ႈၼမ်းသူင်ႇ ႁႅင်းထၢတ်ႈ (သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ) တႃႇ 50 Cubic Meter Billion (ပဵင်းၵၼ်တင်း 42 လၢၼ်ႉမႅတ်ႊထရိတ်ႉတၼ်ႊ) ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ၊ လွင်ႈပၢင်တိုၵ်း မိူင်းဢမႄႇရိၵၼ်ႊ တင်း မိူင်း ဢီႊရၼ်ႊ ဢိၵ်ႇပႃး ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ လွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းတင်းသွင်မိူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်တီႈၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းမႃးပွၵ်ႈၼႆႉ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ် တႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်း မိူင်းၶႄႇ “လွင်ႈပိူင်ႁႅင်းႁူမ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (Multipolar world order)” လႄႈ ဢိၵ်ႇပႃးၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆးၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈၵၢၼ်ႁူင်းၸၢၵ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ၊ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းၼမ် မီးၽိုၼ်လိၵ်ႈမွၵ်ႈ 40 ၽိုၼ် – ၼႆ လူင် ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉလူင်ႈၼႃႈ ၵွၼ်ႇပႆႇဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ မိူင်းၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ပီ 2023 ၼၼ်ႉၵူၺ်း မိူင်းၶႄႇ တင်း မိူင်းရတ်ႉသျႃႊၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ တေႃႇၵၼ်မႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း လႆႈထိုင် 240 ပီႊလီႊယႅၼ်ႊ တေႃႊလႃႊ (240000 လၢၼ်ႉၻေႃႊလႃႊ) ပၢႆလႄႈ ၼမ်လိူဝ် ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် ပၢင်တိုၵ်းမိူင်းယူႇၶရဵၼ်ႊၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ သွင်ပုၼ်ႈပၢႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ မိူင်းၶႄႇ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇဝႆႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ပီ 2025 ၼႆႉ တၢင်းၼမ် ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ မိူင်းၶႄႇ တင်း မိူင်းရတ်ႉသျႃႊၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ 228 ပီႊလီႊယႅၼ်ႊတေႃႊလႃႊသေ တင်းသွင်မိူင်းလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆတေႃႇၵၼ် ၾၢႆႇၼိူဝ် 200 ပီႊလီႊယႅၼ်ႊတေႃႊလႃႊ (200000 လၢၼ်ႉၻေႃႊလႃႊ)ၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ပီ ထပ်းၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။

မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီ ၾၢႆႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ႁပ်ႉသိုဝ်ႉတေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇတေႃႇ မိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ႁိုင်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 16 ပီလုမ်းလုမ်း။ ၼႂ်းႁူဝ်ပီႁႅၵ်ႈ 2026 ၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်လိူၼ် ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ တွင်ႈထဵဝ်း တီႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ တႃႇ 150000 ၵေႃႉသေ ၼမ်လိူဝ်ပီပူၼ်ႉမႃး 44.4% ၼႆ ၽွင်းလူင်ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇတွင်ႈထဵဝ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ရတ်ႉသျႃႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ မိူဝ်ႈပီ 2025 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၶဝ်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ တွင်ႈထဵဝ်း ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၼမ်ထိုင် 33.6% ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ပီ 2024-2025 ၼၼ်ႉလၢမ်းၶၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ မိူင်းၶႄႇ သိုဝ်ႉဢဝ် ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် တီႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ မွၵ်ႈ 50 % ၼႆယဝ်ႉ။