တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼုမ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၼ်ႉသုင် (N.H.S) ပၢင်ၵမ်ႉၵေႃႇ (ဢၼ်လႆႈတူၵ်းၼႂ်းမိုဝ်းၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈ 13/01/1996)

ႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼုမ်ႇ (N.H.S) ဢၼ်မီးၸေႇတၼႃႇပႃးၸႂ် ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမီး လွင်ႈၶမ်ၸႂ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၵၢၼ်းယွတ်ႈ ႁဵတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉလႄႈ ဢၼ်မူႇၸုမ်း M.T.A. ၶိုင်ပွင်ၵႂႃႇၼၼ်ႉယူႇ။ ပေႃးတေဝႃႈ ဢမ်ႇပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်သင်ၼႆ ၸွင်ႇမၼ်းတေထုၵ်ႇမႅၼ်ႈႁိုဝ်? မၢင်ၽဝ်ႇၵေႃႈ တေႁၢႆႉလိူဝ်သေ ၸုမ်းၵၢၼ်းယွတ်ႈ S.S.N.A ႁိုဝ်?။

ၵွပ်ႈသင်သမ်ႉဝႃႈၼၼ် –

(1) ၵၢၼ်းယွတ်ႈၶဝ်ၽိုၼ်ႉဝၢႆႇ M.T.A ၵႂႃႇတင်ႈမူႇၸုမ်းမႂ်ႇပူၵ်းပွင်ၵူၺ်းပဵၼ်မႃး S.S.N.A ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ “ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် M.T.A ၼႆႉ ၵမ်ႇၽႃႇၼွၵ်ႈမိူင်းပိူၼ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈတြႃးမၢႆမီႈ” ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝႃႈပႃးယဝ်ႉ။

(2) ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်းသမ်ႉ လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ “မုၵ်ႉၸုမ်း S.S.N.A ၵႂႃႇယွၼ်းၵိုတ်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈမၢၼ်ႈယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးၶိုၼ်းဝူၼ်ႉတူၺ်း ဢၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် M.T.A ၶဝ်ႁဵတ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈပီ 95 ၸမ်သဵင်ႈၼၼ်ႉၸိုင် မုၵ်ႉၸုမ်း M.T.A ယၢမ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်းၵူၼ်းလူင်ၸိၵ်းၸွမ် ၼဝတ မၢၼ်ႈပဵၼ်လၢႆလၢႆပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈၶဝ်ပႆႇ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလူးၵွၼ်ႇ။

ဝၢႆးသေ မုၵ်ႉၸုမ်း S.S.N.A ယွၼ်းၵိုတ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈ ၸူးမၢၼ်ႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼႂ်း M.T.A ၶဝ် ၵေႃႈ လႆႈယွၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းမၢၼ်ႈ တႃႇတေၶဝ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းမၢႆမီႈမၢၼ်ႈ။ တွၼ်ႈတႃႇဢဝ် M.T.A ဝၢင်းၶိူင်ႈပၼ်မၢၼ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈသေ ယွၼ်းႁဵတ်း “ၵႃႇၵွႆႇယေး” မိူင်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေဢၢပ်ႈဝၢင်း ၶိူင်ႈၵွင်ႈမႃး ႁူဝ်ႁဵင်မၼ်းယဝ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ယိင်ႈၶႅၼ်းဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈလႆႈဝႃႈ “မိူင်းတႆးတေမီး သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃ၊ ဢုပ်ႉပိူင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈႁင်းၶေႃ”- ။  

ဢၼ်ဝႃႈမၢၼ်ႈတင်းတႆး ၽႂ်တေဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ်ၵၼ်၊ မီးသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶေႃႈလႆႈၸႂ် ဢၼ်မီးပႃးၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ဝႆႉၼၼ်ႉ ယင်းပႆႇႁၼ်လႆႈသင်၊ ဢၼ်လႆႈၼၼ်ႉတႄႉ ႁွင်ႉဢဝ်မၢၼ်ႈ မႃးႁဵတ်းၸဝ်ႈ ႁဵတ်းၶုၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။

ပေႃးတူၺ်းၶိုၼ်း ပိုၼ်းဝၼ်းလင်ၸိုင် ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 21/05/1958 ဢၼ်ၸဝ်ႈၼွႆႉ သူၼ်းတုမ်ဢဝ် ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး 31 ၵေႃႉ ပႃးၵွင်ႈ 7 လဝ်းသေ ပူၵ်းတင်ႈမုၵ်ႉၸုမ်း ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်မႃးၼၼ်ႉ တိူင်ႇၵၢဝ်ႇ ၵိၼ်ၼမ်ႉသတ်ႉၸႃႇၵၼ်ဝႃႈ တႃႇတေဢဝ်မိူင်းၵွၼ်းၶေႃ။ ဢၼ်ပေႃႈထဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း သူၼ်းတုမ်ဢဝ် 3 မူႇ 3 ၸုမ်း ပူၵ်းတင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈပဵၼ်မႃး T.R.C ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပၼ်ၵႂၢမ်း မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵိၼ် ၼမ်ႉသတ်ႇၸႃႇၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ “ဢဝ်မိူင်းၵွၼ်းၶေႃ” ၼႆၼင်ႇ ၵဝ်ႇ။

လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တေမၼ်ႈၵိုမ်းၵႂႃႇပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေၸတ်ႉငၢၵ်ႈ တႅမ်ႇယၢႆႈၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်ၼႆႉ မၼ်းမီးၼိူဝ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၵူႈၵေႃႉယဝ်ႉ။ တႃႇတေၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မၼ်ႈၵႅၼ်ႇလႄႈ တႃႇတေဢမ်ႇၽၢတ်ႇငၢၵ်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၵူႈၵေႃႉ ထုၵ်ႇလႆႈၸွႆႈၵၼ် ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈထိင်းသိမ်းၵူၺ်း။

“ၵွၼ်းၶေႃ” ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈလႆႈငၢႆႈငၢႆႈသေတႃႉ ၸူဝ်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 37 ပီပၢႆၼႆႉ ယိူင်း ဢၢၼ်းတႃႇဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃၵေႃႈ ယင်းပႆႇထိုင်တီႈယိူင်းမၢႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢင်ၸႂ်တၢင်းမုင်ႈမွင်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈတိုၵ်ႉပဵၼ် “ၵွၼ်းၶေႃ” ယူႇ။

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆတႄႉ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းႁၵ်ႉမိူင်းတႆးၸိုင် ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈၶၢင်းပွင်ႉမေႃးလႃႇယူႇ တႃႇသေႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပဵၼ်မႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၵႅၵ်းၽၢင်းၶွင်မၢၼ်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈတူၵ်းတႅမ်ႇၼႃႈလဵၵ်ႉသေ ၸႅၵ်ႇ ၽႄႁူႉႁၼ်လႆႈၽွၼ်းလီ ၽွၼ်းၸႃႉမၼ်းမႃး 47 ပီပၢႆယဝ်ႉ” – ဝႃႈၼႆၵၼ် ၵူႈၵေႃႉယူႇ။

ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်းယွတ်ႈ (မုၵ်ႉၸုမ်း S.S.N.A) ၶဝ် – ၵႂႃႇယွၼ်းၵိုတ်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈၸူးမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် M.T.A ၶဝ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းႁၵ်းလင်ယႃႉသတ်ႉၸႃႇ ၼိူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်း။ ဢၼ် M.T.A ၵႂႃႇ ယွမ်းၵၢၼ်ႉလႆႈၸႂ်ဝၢင်း ၶိူင်ႈပၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ သမ်ႉတေလႆႈႁွင်ႉၶဝ်ၸဝ်ႈဝႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်?။

ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ၊ သင်ၽဵင်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼုမ်ႇ ႁၼ်ထိုင်ၼၼ်ႉတႄႉ ၶဝ်မိူၼ်ၵၼ်ပဵၼ် ၵႃၼႄးၵဝ်ႉ ၵဝ်ႉၼႄးၵႃၵူၺ်း။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ တိုၼ်းဢမ်ႇပွႆႇၽႃႈၵွင်လင်ပိုၼ်ႉပႅတ်ႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ဢၢၼ်းသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ်တူင်ႉတိုၼ်ႇယၢင်ႈၶိုၼ်ႈၼႃႈၵႂႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇယိူင်းမၢႆ “ၵွၼ်းၶေႃ” တိၵ်းတိၵ်းယူႇ။

ၼင်ႇဢၼ်တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ တူဝ်ၵဝ်ႇမီးၼၼ်ႉ တေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းပၼ်ပုၼ်ႈပၢင်ႈၽွၼ်း လီတႃႇၵူၼ်း မိူင်းတႆးၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁႂ်ႈပေႃးၶူပ်းမႅၼ်ႈၵၼ် တင်းၵၢင်ၸႂ်တၢင်းမုင်ႈမွင်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ယူႇယဝ်ႉ။

ႁူႉပွင်ႇယႃႇၵႂင်မဝ်း၊ ပေႃးႁဝ်းမႄးၵၼ်ဝႆး၊ မိူင်းတႆးတၵ်းၵွၼ်းၶေႃ၊ တုမ်ၵေႃၶွၼ်ႈႁူမ်ႈႁႅင်း၊ တိုၵ်းတႅင်း မၢၼ်ႈၵူၼ်းၵဝ်း၊ ႁွမ်းပဝ်းၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈထႅင်ႈ တိုၵ်ႉပႆႇတူၵ်းလိုၼ်း။

ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼုမ်ႇ ႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ – ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၼ်ႉသုင် (မၢႆဝၼ်း 15/01/96)

ပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃ မၢႆ 139 ပီ 1996