25 ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸိူဝ်းၺႃးၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ်ႈၼႃးလူႉၵွႆမူတ်းထိုင်တီႈၽၼ်းၶဝ်ႈတႃႇၽုၵ်ႇမႂ်ႇထႅင်ႈပေႃးဢမ်ႇမီး။
ၼမ်ႉထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းၽွင်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႉသ် ပီ 2024 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးထုင်ႉပူင်းလူႉသူမ်း လူႉၵွႆ 2 မိုၼ်ႇဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆ။တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈလုမ်းလႃးလိၼ်ၼႃးၶိုၼ်းလႄႈ မႆႈၸႂ်တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈပီ 2025 ၼႆႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈလူဝ်ႇတင်းၸွႆႈထႅမ် ၸိူဝ့်ၽၼ်းတႃႇတေၽုၵ်ႇၶိုၼ်းလႄႈ တႅမ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈၸူး ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ်ပွင်ႇၶၢဝ်ႇၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ ။
ၸၢႆးၼုမ်ႇၵူၼ်းထုင်ႉပူင်းလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၶဝ်ႈသၢၼ်ၼႆ့ ဢမ်ႇၵိုတ်းသင်ယဝ့် ။ တလဵဝ်ၼႆ့ တေပဵၼ်ၶၢဝ်းမႆႈယဝ့်လႄႈ တေလႆႈၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၶိုၼ်းယဝ့် ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လႆႈဢဝ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေ ႁႃၵိၼ်လဵင့်တွင့်လႄႈပေႃးဢမ်ႇၽုၵ်ႇၶိုၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ။ယၢမ်းလဵဝ်တၢင်ႇလိၵ်ႈဝႆ့တီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽုၵ်ႈသွမ်ႈ ၵေႃႈ ၶဝ်တိုၵ့်ၼင်ႈပၢင်ၵုမ်ၵၼ်ယူႇယူဝ့် ၊ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇမႃးၶိုၼ်း”- ဝႃႈၼႆ ။
ၶဝ်ႈတင်းထုင့်ပူင်းၼႆ့ ပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈပိုင်ႇဢိင်ၵူၺ်းသေဢမ်ႇၵႃး ၊ ပဵၼ်တီႈပိုင်ႇဢိင်တႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပႃးတင်းသဵင်ႈ ။ယၢမ်းလဵဝ်ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈၼႂ်းထုင့်ပူင်း ၽုၵ်ႇ ၽၵ်းမီႇၶၢဝ်ႇ ၊ ၽၵ်းယွတ်ႈၽၵ်းၶဵဝ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင့်တွင့်ဝႆ့ၸိူဝ်ႈၶၢဝ်း ဝႃႈၼႆ ။
ၼၢင်းယိင်းပိုၼ့်တီႈထုင့်ပူင်းလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“တလဵဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇၵိၼ် ၽၵ်းမီၶၢဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆ့ ၊ ၵူဝ်ၸိူဝ့်ၽၼ်းမၼ်းႁၢႆ ၊ တႃႇၸိူဝ့်မၼ်းတေဢမ်ႇႁၢႆၵူၺ်း ၊ ၶဝ်ႈၵေႃႈၽုၵ်ႇဢမ်ႇလႆႈယဝ့် ။ လႆႈႁႃၵိၼ်ပႃ ၼႂ်းၼႃး ၊ ပႃၵေႃႈတေသဵင်ႈမူတ်းယဝ့် ။ ပႃမၢင်မဵဝ်းတင်းဢမ်ႇပေႃးၶႆႈမီးယဝ့် ၊ ၵိုတ်းပႃ သလႃးပီးယႃး (ဆလားဗီးယား) ၸိူဝ်းၼၼ့်ၵူၺ်း ။ တလဵဝ် လႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈဢၼ်ထုၵ်ႇၼမ့်ထူမ်ႈဝႆ့ၼၼ့်ဢဝ်မႃး တၢၵ်ႇလႅတ်ႇ ၶိုၼ်းသေလႆႈၵိၼ်ဝႆ့ဢၼ်ၼၼ့် ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၊ မဵၼ်ဢၢႆၵူမ်ႇၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈယဵၼ့် သေးလၢႆပိူၼ်ႈ ”- ဝႃႈၼႆ ။
ဝၢႆးလင်ၼမ့်ထူမ်ႈၼမ့်ၼွင်းယဝ့် ယွၼ့်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင့်တွင့် ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းပိုၼ့်တီႈဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းမႃးတင်းၼမ်ၼႆ – ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈလၢတ်ႈ ။
တီႈဢၼ်ၶဝ်ႈႁွမ်ၶဝ်ႈၶႅမ်ႉ ဢွၵ်ႇၼမ်သုတ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်သူၼ် ၵၢၼ်ၼႃး ပဵၼ်ပိူင်လူင်။ ၶဝ်ႈဢၼ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းထုင်ႉပူင်းၼႆႉ လႆႈသူင်ႇၶၢႆပႃးတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇဝဵင်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ – ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ဝဵင်းလွႆလႅမ်၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးလႄႈ တၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တူင်ႈပဵင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တင်းၼမ်လၢႆ။ ၵမ်ႈၼမ် တေႁွင်ႉၵၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၶဝ်ႈၼွင်မွၼ်။
တႅမ်ႈ-ယိင်းသဵဝ်ႈၶၢဝ် (ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ် )
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ