ၵၢင်ႉၵႄႇ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းလွႆၶေႃ ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႃးသွၼ်ႈယူႇသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယွင် ႁူၺ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပွၵ်ႈယူႇႁိူၼ်းၶိုၼ်းၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ်ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။  

ႁၢင်လိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ၾၢႆႇလုမ်းၽွမ်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ႁွင်ႉဢဝ်ၵၢင်ႉၵႄႇ သေမႃးႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်၊ ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈ လၢတ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸိူဝ်းမႃးသွၼ်ႈယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈပၢင် သဝ်း ပႃးၸဵမ်ႁိူၼ်းယေးပီႈၼွင်ႉလႄႈ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ႁႂ်ႈပွၵ်ႈယူႇသဝ်းၶိုၼ်း ႁိူၼ်းယေး၊ ႁႂ်ႈၶၢႆႉယဝ်ႉတူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႊ ၶျ် 2025 ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းလွႆႇၶေႃ ဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႃးမီးတီႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵူၺ်း ၾၢႆႇလုမ်းၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် ၵၢင်ႉၵႄႇ၊ ငိၼ်းဝႃႈ ၼႂ်းပီၼႃႈ လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈပွၵ်ႈ ၶိုၼ်းႁိူၼ်းႁႂ်ႈယဝ်ႉဝႃႇ။ ၵူၼ်းမႃးသွၼ်ႈယူႇ တီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉၼမ်ၼႃႇ။ ႁဝ်းၶႃႈ ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈသွၼ်ႈယူႇလႄႈ မႃးယူႇဝႆႉတီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ။ ၸူးၸႂ်တႄႉ ၶႂ်ႈပွၵ်ႈယူႇသဝ်းၶိုၼ်း ႁိူၼ်း ယေးၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူၺ်းဢေႃႈ သင်ဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်းယဵၼ်ယဝ်ႉတႄႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ၽွင်းပီၵၢႆ 2023 လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၼၼ်ႉၵေႃႈ လုမ်းၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ယၢမ်ႈႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် ၵၢင်ႉၵႄႇသေ သင်ႇၸိူင်ႉၼႆ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းဝၢၼ်ႈ ပၢင်တိုၵ်းပႆႇယဵၼ်လႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈ တီႈ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ယွၼ်းမဵတ်ႉတႃႇ ယႃႇႁႂ်ႈပႃႈလႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း ၼႆသေ ၵူၼ်းပၢႆၽေးသိုၵ် ၸင်ႇလႆႈသိုပ်ႇယူႇ သဝ်းဝႆႉတီႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈတေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။

 သင်ၶၸဝ်ႈ ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ တူၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁပ်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း လိုဝ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပီၵၢႆ ၵေႃႈ ၶဝ်ယၢမ်ႈႁွင်ႉၵၢင်ႉၵႄႇသေ ၸႂ်ႉမိူဝ်းၶိုၼ်းႁဵတ်းၼႆယဝ်ႉ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်း လွႆၶေႃ ပၢင်တိုၵ်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၶဝ်လႆႈယူႇဝႆႉတီႈဝတ်ႉၼႆႉထႅင်ႈၵွၼ်ႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ တီႈဝဵင်းလွႆၶေႃ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁတ်းယူႇယဝ်ႉၼႃႇ။ ႁိူၼ်းၵေႃႈၺႃးမၢၵ်ႇသေလူႉၵွႆလႅဝ်ၽႅဝ်ႉၵႂႃႇ ၵေႃႈမီး။ ႁိူၼ်းမၢင်လင် ၺႃးယႃႉၺႃးသွၵ်ႈ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းမၼ်းၵႂႃႇမူတ်းယဝ်ႉၵေႃႈမီး။ ၵမ်ႈၼမ် ၺႃးၽဝ်။ ၸိူဝ်း ၶဝ် ဢမ်ႇမီးႁိူၼ်းယေးတႃႇယူႇသဝ်းယဝ်ႉ။ တေႁႂ်ႈၶဝ်မိူဝ်းယူႇတီႈလႂ်။ လူဝ်ႇပူၵ်းပွင်ႁိူၼ်းယေးဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ လူးၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ” – ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1111  ပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်းယၢင်းလႅင် KNDF- PDF သေ ဝဵင်းလွႆ ၶေႃ ဝဵင်းလူင်ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် လႆႈလူႉၵွႆလႅဝ်ၽႅဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝဵင်း ပႃးၸဵမ်တၢင်းဝၢၼ်ႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း လႆႈပီပၢႆယဝ်ႉ။

ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ဢမ်ႇလီ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵိၼ်းၸႂ်လႄႈ ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇ တီႈသွၼ်ႈ၊ ပေႃးပွၵ်ႈၶိုၼ်းတိုၼ်းတေယူႇယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ်။ ပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း သမ်ႉၶိုၼ်းၵူဝ်လႆႈ ပၢႆႈမႃးၶိုၼ်း။ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၢႆႈပၢႆႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈလႄႈ ပေႃးပၢင်တိုၵ်းယဵၼ် ငဝ်းလၢႆးလီငၢမ်းတႄႉယဝ်ႉ ၸင်ႇတေပွၵ်ႈႁိူၼ်း ၶိုၼ်းၼႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၵၢင်း ဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႃးမီးတီႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“ပေႃးၸႂ်ႉမိူဝ်းလႄႈ ၶဝ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႃႈ တေဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းထႅင်ႈတႄႉတႄႉ ၼႆတႄႉ မိူဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သင်ၶႃႈ၊ ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ် ပေႃးပွၵ်ႈမိူဝ်းယဝ်ႉသေ တေလႆႈပၢႆႈၶိုၼ်းထႅင်ႈ ၵမ်းၼႆတႄႉ ၶႂ်ႈဝႃႈ ယွမ်းတၢႆၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပႆႇဝႃႈတႃႇယူႇလႃႈ။ တႃႇၵိၼ်ၵူၺ်းယင်း ၵိၼ်းၸႂ်” – ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလွႆၶေႃ ဢၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းဢွၵ်ႇယေးမႃး မၢင်ၸိူဝ်းႁဵတ်းသုမ်ႉ ႁဵတ်းသွင်းယူႇ သဝ်းၼႂ်းႁူၺ်ႈ ၼႂ်းလွႆ ႁိမ်းႁွမ်း ၸႄႈဝဵင်းလွႆၶေႃ၊ ယွၼ်ႉလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ႁိုင်ၼႃႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉ လွင်ႈယူတ်းယႃ ပၢႆးယူႇလီလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၼၢင်းယိင်း၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၸိူဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ် – ပဵၼ်ဢၼ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်လိူဝ်ႁႅင်း၊ ၸိူဝ်းတၢႆ ၽၢၵ်ႇၵေႃႈ ထိုင်တၢႆတႄႉၵေႃႈမီး။

မိူၼ်ၼင်ႇၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းလွႆၶေႃ ဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႃးယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈ ဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈ ၸဵင်ႇတလူင်း၊ ၼမ်ႉပႂႃႇ(ၼမ်ႉၽိူၵ်ႇ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵေႃႉ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်း တူၺ်းႁိူၼ်းယေး၊ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၵိုတ်းတီႈႁိူၼ်းၵေႃႈ ထုၵ်ႇသွၵ်ႈလၵ်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇ မူတ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ 

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈဝၢၼ်ႈၸၢၼ်းယေႇၵျီႇ၊ ဝၢၼ်ႈႁၢႆးသၢၵ်ႇ၊ ၼႃးမွၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ မီး1,000 ပၢႆ။ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ။ ဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈတႃႇၼ မႃးၵမ်ႉၸွႆႈ။ တႃႇလဵင်ႉၼႃႈ ႁိူၼ်းတႃယေးၼၼ်ႉ လႆႈၵူႈယိုမ်ငိုၼ်းတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။

ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1111 ၼႆႉ ဝဵင်းလွႆၶေႃ ထိုင်တီႈလူႉလႅဝ်ႁၢမ်းၵႂႃႇသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉၼႂ်းဝဵင်း။ ႁိမ်းၶႅပ်ႇၶၢင်ႈဝဵင်း ၸွမ်းဝၢၼ်ႈ ၸွမ်းသူၼ်ၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈမႃး ဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉ ဢမ်ႇႁတ်းပွၵ်ႈယူႇၶိုၼ်း ႁိူၼ်းယေး။  

တႅမ်ႈ – ယိင်းသဵဝ်ႈၶၢဝ် (ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်)