ဝၼ်းတီႈ 09/10/2024 ၼႆႉ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး (Shan Human Right Foundation – SHRF) ဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇဢွင်ႈတီႈ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပွတ်းႁွင်ႇ ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
ယိင်းလႅင်းႁၢၼ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SHRF လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ဢၼ်လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈၼႆႉ ပိူင်လူင် မၼ်းတႃႇမၢႆတွင်း ပိုၼ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းလွင်ႈႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တူၵ်းၵိၼ်းၵႃႈႁိုဝ် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းႁူႉၸွမ်း။ ဢၼ် ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သင်ထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ တႃႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး မၼ်းတေ ပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ပႃးဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ – ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်တင်း လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၸႂ် ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇ၊ ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်သႂ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ မိူင်းယႆလႄႈ ၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တိူဝ်ႉၺႃး ၵူၼ်းမိူင်း လူႉတၢႆ 55 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 139 ၵေႃႉ၊ ႁိူၼ်းယေး လူႉ ၵွႆ 450 လင်ပၢႆ ပႃးၸဵမ်ႁူင်းႁႅမ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၸၼ်ႉၸွမ်၊ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ႁူင်းယႃလႄႈ တိုၵ်းယႂ်ႇတိုၵ်းလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၺႃးၵူၼ်ႇပင်းလူႉၵွႆၼမ် – ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇၼၼ်ႉ – ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၶိူဝ်းယႂ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းသိူဝ်သင်သေ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ပွတ်းႁွင်ႇ ဢွင်ႇပေႉဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ဝႆႉပဵၼ်ပဝ်ႉမၢႆသေ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ၶိူဝ်းယႂ်း – ဝႃႈၼႆ။
“တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမီးလွင်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉလူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းၼမ်။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ႈတူင်ႇၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ႁူႉႁၼ်ၸွမ်းသေ ႁႂ်ႈပေႃးမႃးၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းတူၵ်းၵိၼ်းဝႆႉယူႇယၢမ်းလဵဝ်”- ယိင်းလႅင်းႁၢၼ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ် မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်သႂ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 06/09/2024 ၼၼ်ႉသေ ႁိူၼ်းယေးလူႉၵွႆ 70 လင် ပႃးၸဵမ်ဝတ်ႉၵျွင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းလူႉတၢႆ 13 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇ ၸဵပ်း 13 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးၼၢင်းယိင်း 5 ၵေႃႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 7 ၶူပ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ဢႃယု 12 ၶူပ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းပႆႇတင်ႈတူဝ်လႆႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႈပၢႆးၸႂ်ဝႆႉ – ၼႂ်းလိၵ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ